Na czym polega zespół chronicznego zmęczenia i jak może wpływać na pracę? Tłumaczymy, czym objawia się chroniczne zmęczenie i podajemy sposoby, jak zadbać o zdrowie i poprawić swoją formę zawodową i nie tylko!

Czym jest chroniczne zmęczenie?

Na czym polega chroniczne zmęczenie i czy może być uznane za chorobę? Czym się objawia i na jakie pierwsze sygnały powinniście zwrócić szczególną uwagę? Jeżeli do jakiegoś czasu narzekacie na wzmożoną senność, brak energii i zapału do działania, a do tego trapią Was problemy z koncentracją, to mogą być pierwsze oznaki syndromu chronicznego zmęczenia (z ang. Chronic Fatigue Syndrome – CFS, bywa nazywany także zespołem przewlekłego zmęczenia).

Jak sprawdzić, czy to na pewno on nam dolega, a nie np. większe niż zwykle zmęczenie związane np. ze zmianą pory roku? Aby móc stwierdzić występowanie CFS, jego objawy muszą utrzymywać się przez okres minimum 6 miesięcy, jak i wywierać duży wpływ na życie chorego, w tym także to zawodowe oraz społeczne.

Chroniczne zmęczenie – objawy syndromu CFS

Jakie objawy daje chroniczne zmęczenie, które powinny Was zaniepokoić? Należą do nich:

  • zaburzenia snu – bezsenność, lub płytki sen, nie dający odpoczynku;
  • bóle mięśni;
  • ból gardła;
  • intensywne bóle głowy;
  • bóle stawów;
  • duże problemy z koncentracją oraz pamięcią;
  • mocno pogorszone samopoczucie nawet po najmniejszym wysiłku, utrzymujące się ponad dobę;
  • zaburzenia widzenia;
  • zaburzenia równowagi, częste omdlenia;
  • powiększone węzły chłonne.

Aby lekarz mógł zdiagnozować u pacjenta zespół CFS, konieczne jest rozpoznanie co najmniej czterech z powyższych wymienionych objawów. Powinny one również utrzymywać się przez minimum pół roku.

Zespół chronicznego zmęczenia – jakie ma przyczyny?

Co ciekawe, o zespole chronicznego zmęczenia, jako poważnej dolegliwości, mówi się od stosunkowo niedawna. O tym, jak żyją pacjenci dotknięci CFS, opowiada chociażby poruszający dokument na Netflix. „Unrest” to historia 28-letniej doktorantki, której życie zamieniła w koszmar choroba.

Podobnych historii jest zresztą więcej – jakie przyczyny może mieć wystąpienie chronicznego zmęczenia u zdrowej wcześniej osoby? Niestety, etap badań nad CFS nie jest obecnie nadal mocno zaawansowany. Sprawia to, że aktualnie nie jesteśmy w stanie jednoznacznie określić przyczyn wystąpienia syndromu u pacjentów.

Naukowcom udało się już jednak ustalić, że jedną z nich może być aktywne zakażenie wirusem Epstein-Barr (EBV). Winę za zakłócenia w działaniu organizmu może ponosić także silny niedobór składników odżywczych, przebyta borelioza (np. na wskutek ukąszenia kleszcza), oraz zaburzenia w pracy układu odpornościowego pacjenta.

Początkowo u wielu badanych próbowano także rozpoznać inne, psychiczne zaburzenia, mogące powodować podobne objawy. Nie stwierdzono jednak, aby występowanie zespołu chronicznego zmęczenia miało być z nimi związane.

Kto jest szczególnie narażony na chroniczne zmęczenie w pracy? Zawody wysokiego ryzyka

Myślicie, że chroniczne zmęczenie dotyka jedynie osoby starsze? Spory błąd – występowanie zespołu CFS jest niezależne od wieku pacjenta. Na chorobę zapadają zarówno młodzi, wcześniej bardzo aktywni ludzie, jak i osoby w bardziej podeszłym wieku.

Zdaniem lekarzy największe szanse na zachorowanie mają zwłaszcza osoby żyjące w silnym stresie i dużym pędzie. Brak odpowiedniej dbałości o sen, odpoczynek, a także prawidłową dietę mogą stopniowo prowadzić do wyniszczenia organizmu, a tym samym osłabienia i rozregulowania układu odpornościowego oraz gospodarki hormonalnej ciała. 

Przedstawiciele których zawodów powinni więc mieć się na baczności i nie zaniedbywać zdrowia? Do zawodów wysokiego ryzyka należą tu m.in. :

  • nauczyciel;
  • pielęgniarka;
  • lekarz;
  • psychoterapeuta.

Jednak, jak podkreślają specjaliści, każdy, kto wykonuje zawód związany z pracą pod presją czasu, lub w stresujących warunkach, powinien dodatkowo wspierać swój organizm, aby uniknąć syndromu chronicznego zmęczenia, czy też wypalenia zawodowego, które również może do niego prowadzić.

Chroniczne zmęczenie a praca – czy to się da połączyć?

O tym, czy przy występowaniu zespołu CFS będziecie mogli kontynuować swoją karierę zawodową bez przeszkód, powinien zadecydować Wasz lekarz. Być może warta rozważenia będzie także zmiana stanowiska na takie, obarczone mniejszą ilością stresu.

Problemem dla osób dotkniętych zespołem przewlekłego zmęczenia jest m.in. osłabiona koncentracja, oraz szybkie tempo utraty sił. Dlatego jednym z rozwiązań jest zmiana systemu pracy na zdalny, a także unikanie wzmożonego wysiłku fizycznego.

To, jak chroniczne zmęczenie będzie wpływać na pracę pacjenta, zależy też od rodzaju występujących objawów, a także stopnia ich nasilenia. Pamiętajcie też o tym, że w miarę postępów w leczeniu zyskacie więcej możliwości rozwoju zawodowego, nabierając ponownie sił do pracy.

Jak leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?

Jak wspominaliśmy, rozpoznanie zespołu przewlekłego zmęczenia może być związane z różnymi przyczynami. Dlatego, choć obecnie nie mamy jeszcze leku dedykowanego tej dolegliwości, w leczeniu pacjentów z CFS wykorzystuje się m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne, mające łagodzić bóle stawów i mięśni.

U pacjentów, u których przyczyną wystąpienia CFS może być zaburzona praca układu odpornościowego, stosuje się również leki przeciwwirusowe, a także terapię immunologiczną.

Z kolei ci chorzy, którzy przed wystąpieniem chronicznego zmęczenia przechodzili np. boreliozę, są leczeni również przy wykorzystaniu środków antydepresyjnych, których rolą jest wsparcie pacjenta podczas związanych z chorobą stanów depresyjnych. Warto zauważyć, że mogą być one także konsekwencją uszkodzeń mózgu, związanych z przebiegiem choroby po ukąszeniu kleszcza. 

Zespół chronicznego zmęczenia – sposoby

Jak wesprzeć organizm w walce z syndromem chronicznego zmęczenia? Poza leczeniem farmakologicznym, które ustali z Wami lekarz, warto stosować także odpowiednią dietę oraz suplementację.

Jakie produkty i zestawy witamin i minerałów wybrać, aby przyniosły wymierne skutki? Dobrze, aby dostarczały organizmowi takie związki, jak:

  • witaminy z grupy B;
  • koenzym Q10;
  • witamina C;
  • cynk;
  • żelazo;
  • tryptofan;
  • nienasycone kwasy tłuszczowe omega 3.

Co z kolei powinno zniknąć z Waszego jadłospisu w momencie stwierdzenia u Was zespołu CFS? Unikać należy zwłaszcza kofeiny, a także napojów energetycznych. Choć teoretycznie powinny dodawać one energii, mogą paradoksalnie nasilić objawy w postaci szybszego tempa utraty energii.

Niestety, to samo dotyczy cukru, dlatego osobom cierpiącym na zespół przewlekłego zmęczenia zalecane jest unikanie produktów z jego dodatkiem.

Jak można walczyć z chronicznym zmęczeniem w pracy?

Aby skutecznie radzić sobie z chronicznym zmęczeniem, należy przyjąć zróżnicowane podejście, które obejmuje planowanie, zdrowy styl życia oraz dbanie o równowagę między pracą a życiem osobistym.

Priorytetyzacja zadań i planowanie

Jednym z kluczowych kroków w walce ze zmęczeniem jest umiejętne zarządzanie czasem. Zacznij od wyznaczenia najważniejszych zadań i wykonuj je w pierwszej kolejności. Planowanie dnia, tygodnia, a nawet miesiąca z uwzględnieniem regularnych przerw pozwoli na utrzymanie równomiernego tempa pracy i zapobiegnie nagromadzeniu się obowiązków. Warto rozważyć udział w szkoleniach z organizacji czasu pracy, które pomogą udoskonalić umiejętność zarządzania zadaniami.

Zdrowy styl życia

Odpowiednie odżywianie, ćwiczenia fizyczne i regenerujący sen mają ogromne znaczenie dla dobrego samopoczucia. Regularne posiłki, bogate w białko i błonnik, dostarczą energii na cały dzień. Ćwiczenia fizyczne mogą pomóc w zredukowaniu stresu, a dobry sen jest niezbędny dla regeneracji organizmu i umysłu.

Wyznaczanie granic

Aby uniknąć nadmiernego zmęczenia, warto nauczyć się mówić „nie” i unikać pracy po godzinach, chyba że jest to absolutnie konieczne. Wyznaczanie granic pomaga zachować równowagę i ochronić swoją energię. Warto także rozważyć trening z asertywności, aby pewnie i skutecznie komunikować swoje potrzeby.

Rozwój umiejętności interpersonalnych

Ważne jest, aby umieć komunikować swoje potrzeby i oczekiwania zarówno zespołowi, jak i przełożonemu. Zdolność proszenia o pomoc, gdy jest to konieczne, może zapobiec przeciążeniu. Szkolenia z zakresu komunikacji interpersonalnej i inteligencji emocjonalnej pomogą rozwijać umiejętności potrzebne do wyrażania swoich potrzeb w sposób zrozumiały i empatyczny.

Koncentracja na jednym zadaniu

Skupienie się na jednym zadaniu w danym momencie sprzyja lepszej koncentracji i wydajności. Wykonywanie kilku zadań naraz może być obciążające i obniżać jakość pracy, dlatego warto skoncentrować się na jednej rzeczy i dopiero po jej zakończeniu przechodzić do kolejnej.

Regularne przerwy i dbanie o work-life balance

Krótki odpoczynek nawet w ciągu dnia pracy pomaga zregenerować siły i utrzymać efektywność. Planowanie dłuższego urlopu pozwala natomiast na całkowite oderwanie się od obowiązków zawodowych i pełny relaks. Kluczowe jest także dbanie o równowagę między życiem zawodowym a prywatnym.

Chroniczne zmęczenie w pracy jest problemem, który wymaga indywidualnego podejścia i eksperymentowania z różnymi metodami, aby znaleźć najlepsze rozwiązanie.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_103541091_pracownica-biurowa-jest-przygn%C4%99biona-du%C5%BC%C4%85-ilo%C5%9Bci%C4%85-papierkowej-roboty-du%C5%BCo-papierkowej-roboty-w.html