Do kancelarii prezydenta Karola Nawrockiego trafiają petycje od emerytek, które czują się poszkodowane przez obowiązujące przepisy. Ich zdaniem kryterium wieku w przypadku renty wdowiej jest nie tylko zbyt restrykcyjne, ale też krzywdzące wobec osób, które całe życie zmagały się z ciężarem samotnego wychowywania dzieci i utrzymania gospodarstwa domowego.

Apel do prezydenta

Wdowy od lat zabiegają o zmianę przepisów w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Do tej pory ich głosy pozostawały jednak bez odpowiedzi. Teraz kierują swoje prośby bezpośrednio do prezydenta. W jednej z petycji, do której dotarł Fakt, autorka zwróciła uwagę, że kryterium wiekowe w rencie wdowiej całkowicie ignoruje indywidualne okoliczności. Kobieta owdowiała w wieku 47 lat i została sama z pięciorgiem dzieci. Czworo z nich było wówczas na jej wyłącznym utrzymaniu.

Samotne wychowywanie tak licznej rodziny stało się dla niej doświadczeniem naznaczonym ciężarem emocjonalnym i finansowym. Mimo tego – w świetle obecnych przepisów – jej sytuacja nie spełnia wymogów do otrzymania wsparcia. Stąd apel do głowy państwa o inicjatywę legislacyjną. Wdowy proponują zniesienie kryterium wieku albo wprowadzenie mechanizmu, który uwzględni rzeczywistą sytuację ekonomiczną i społeczną osób ubiegających się o świadczenie.

Skala problemu

Nowe przepisy o rencie wdowiej obowiązują dopiero od stycznia 2025 roku, a już stały się przedmiotem gorącej debaty. W lipcu i sierpniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił świadczenia na kwotę 2,9 mld złotych. Wnioski złożyło ponad 1,1 mln osób w całym kraju. Dane pokazują, że skala zjawiska jest ogromna, a liczba uprawnionych i zainteresowanych stale rośnie.

Przyjęta ustawa umożliwia łączenie renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Początkowo – między lipcem 2025 a końcem 2026 roku – w wysokości 15 procent, a od stycznia 2027 roku już w wymiarze 25 procent. To rozwiązanie, które miało złagodzić sytuację wielu gospodarstw, w praktyce jednak wciąż pozostawia liczną grupę osób poza systemem.

Kryterium wieku pod presją

Uprawnienia do renty wdowiej przysługują obecnie wdowom i wdowcom po spełnieniu kilku warunków. Kluczowe znaczenie ma osiągnięcie wieku emerytalnego. Do tego dochodzi wymóg pozostawania we wspólności małżeńskiej do chwili śmierci partnera, nabycie prawa do renty rodzinnej nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego oraz brak ponownego małżeństwa.

To właśnie kryterium wieku wzbudza największe emocje. Wdowy wskazują, że śmierć małżonka często następuje w momencie, gdy pozostają jeszcze w pełni aktywne zawodowo, a jednocześnie obciążone opieką nad dziećmi i codziennym utrzymaniem rodziny. Ich zdaniem przepisy nie biorą pod uwagę realnego wysiłku i faktycznych kosztów życia, które ponoszą przez długie lata.

Gdy czyta się ich relacje, trudno oprzeć się wrażeniu, że system traktuje ludzkie dramaty w kategoriach sztywnych rubryk. Wdowy apelują więc do prezydenta o wrażliwość i szybką reakcję. Ich prośby nie są próbą obejścia prawa, lecz wyrazem poczucia niesprawiedliwości – poczucia, które wciąż narasta wraz z kolejnymi odrzuconymi wnioskami.

Źródło: rynekzdrowia.pl