Mogłoby się wydawać, że kiedy obywatel kupuje działkę, to wszystko, co się na niej znajduje i co się na niej dzieje jest zależne od jego decyzji oraz preferencji. W większości przypadków sytuacja jak najbardziej tak wygląda, jednak prawo pokazuje, że nie zawsze istnieje taka możliwość. Przykładem jest chociażby wycinka drzew lub krzewów rosnących na terenie posesji. W zależności od gatunku drzewa lub krzewu, wieku, ich wysokości oraz grubości pnia trzeba albo składać wniosek do stosownego urzędu, albo nawet pożegnać się z możliwością usunięcia takiego drzewa lub krzewu. W jakich przypadkach nie istnieje konieczność składania wniosku? Jakie kary grożą za wycinkę drzew lub krzewów rosnących na posiadłości właściciela bez wcześniejszej uzyskanej zgody? Sprawdź!

Wycinka drzew przy własnej posesji a prawo

W przypadku usunięcia drzewa lub krzewu należy odnosić się do ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. Warto zauważyć, że choć wycinka drzew na prywatnej posesji jest jak najbardziej możliwa, to niestety wiąże się ona z szeregiem różnych ograniczeń i odstępstw, przez co cała procedura może być nie tylko czasochłonna i męcząca, ale też po prostu droga pod względem finansowym. Właściwie niemal każde usunięcie drzewa lub krzewu z prywatnej posesji musi być poprzedzone uiszczeniem odpowiedniej opłaty oraz uzyskaniem stosownego pozwolenia. Kto wydaje pozwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu?

Powyższe podmioty mają uprawnienia do wydania zezwolenia w przypadku zwykłych nieruchomości. Jeśli zaś usunięcie drzew lub krzewów dotyczy nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, w takiej sytuacji wymagane jest zezwolenie od wojewódzkiego konserwatora zabytków. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze sama opłata oraz wniosek wystarczają, przez co właściciel nieruchomości zmuszony jest do spełniania różnych innych wymagań stawianych przez urzędników. A to jak wiadomo wiąże się nie tylko z wydłużonym czasem oczekiwania na samą procedurę usunięcia drzewa lub krzewu, ale też wysokimi kosztami i sporą ilością nerwów.

Drzewa i krzewy – definicje prawne

Aby pozbyć się wszelkich ewentualnych niejasności w rozumowaniu czym jest drzewo, a czym krzew, zostały stworzone definicje prawne w ustawie o ochronie przyrody w art. 5.

Art. 5 pkt 26a ustawy o ochronie przyrody:

Drzewo oznacza wieloletnią roślinę o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu), albo zdrewniałych kilku pędach głównych i gałęziach, tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas rozwoju rośliny.

Art. 5 pkt 36b ustawy o ochronie przyrody:

Krzew oznacza wieloletnią roślinę rozgałęziającą się na wiele równorzędnych, zdrewniałych pędów, nietworzącą pnia ani korony i niebędącą pnączem.

Warto zauważyć, że z definicji krzewów zostały stanowczo wyłączone pnącza, do których usunięcia analogicznie nie jest potrzebna żadna zgoda organu administracyjnego. Co innego w przypadku krzewinek i podkrzewów, które nie zostały wyszczególnione. W takiej sytuacji składanie wniosku o pozwolenie na ich wycinkę jest już niezbędne.

Kto jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu?

Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie przyrody, tylko 3 wspomniane podmioty są uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Są to:

  • właściciel nieruchomości,

  • inny posiadacz nieruchomości (na przykład dzierżawca, najemca), ale tylko wtedy, jeśli ma zgodę właściciela nieruchomości,

  • właściciel urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej, jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń i znajdują się na posesji osoby trzeciej.

Wyodrębnienie wyżej wspomnianych podmiotów jest konieczne, ponieważ wiąże się z tym odmienna procedura pozyskiwania zgody na wycinkę drzew oraz wysokość uiszczanych opłat. Właściciel nieruchomości oraz posiadacz nieruchomości, do której posiadają tytuł prawny, mają możliwość usunięcia drzewa lub krzewu w każdej sytuacji, nawet w przypadku indywidualnych pobudek.

Warto jednak zauważyć, że posiadacz nieruchomości nie zawsze jest tożsamy z jej właścicielem, co oznacza, że w przypadku tego pierwszego niezbędne jest uzyskanie zgody na usunięcie drzewa lub krzewu od właściciela nieruchomości. Zgodnie z art. 83b ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, zgoda od właściciela posesji powinna zostać sporządzona z zachowaniem formy pisemnej.

Czy pisemna zgoda właściciela nieruchomości na usunięcie drzewa zawsze jest potrzebna?

Jednak od prawie każdej zasady przewidziane są wyjątki od prawa. Z tego też powodu o pisemną zgodę właściciela nieruchomości na usunięcie drzewa lub krzewu nie muszą prosić takie podmioty, jak:

  • spółdzielnia mieszkaniowa,

  • wspólnota mieszkaniowa, w której nieruchomością wspólną zarządza zarząd,

  • zarządca nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa,

  • użytkownik wieczysty nieruchomości,

  • posiadacz nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędący jednym z wymienionych wcześniej podmiotów.

Jeśli powyższe podmioty uzyskają pozytywne rozpatrzenie wniosku od organów administracyjnych, to posiadacze nieruchomości zostają tym samym zobowiązani do zadośćuczynienia, czyli zrekompensowania uszczerbku w środowisku. Co to oznacza w praktyce? Mają do wyboru 3 możliwości:

  1. uiścić stosowną opłatę do odpowiedniego organu

  2. przesadzić w inne miejsce rośliny objęte wnioskiem o wycinkę drzew lub krzewów

  3. zasadzić zastępcze drzewa lub krzewy w inne miejsce.

Właściciel urządzeń przesyłowych a wycinka drzew – zasady

Zupełnie inaczej ma się sytuacja, kiedy wniosek o wycinkę składa właściciel urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej. Zgodnie z prawem, może on wnioskować o usunięcie drzewa, ale tylko wtedy, jeśli rośliny zagrażają normalnemu funkcjonowaniu oraz bezpieczeństwu należących do niego urządzeń przesyłowych. Warto w tym momencie zauważyć, że w przypadku tego podmiotu prawo nie przewiduje żadnych odstępstw od normy, jak podczas składania wniosku np. przez posiadacza nieruchomości.

W przypadku, jeśli organy administracyjne wydadzą pozytywną decyzję w sprawie wycinki drzew lub krzewów znajdujących się na terenie posiadłości osoby trzeciej, to obowiązkiem wnioskodawcy jest nie tylko uiszczenie odpowiedniej opłaty administracyjnej, ale też zapłacenie odszkodowania w stosownej kwocie dla właściciela wycinanych roślin.

Czy wszystkie drzewa i krzewy wymagają zgody na usunięcie?

Obowiązek zgłaszania chęci wycinki wszystkich drzew i krzewów znajdujących się na posesji mógłby wydawać się nie tylko dziwny i zbędny, ale też bardzo czasochłonny. Z tego też powodu w ustawie o ochronie przyrody zostały zapisane pewne odstępstwa prawne.

  1. Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, nie trzeba składać wniosku o pozwolenie usunięcia krzewów, które rosną:

    • w skupiskach o powierzchni nie większej niż 25 m2. Przy mierzeniu tejże powierzchni należy wziąć pod uwagę wielkość powierzchni rzutu poziomego jednego krzewu lub skupiska krzewów;

    • na terenach pokrytych roślinnością pełniącą funkcje ozdobne, urządzoną pod względem rozmieszczenia i doboru gatunków posadzonych roślin, ale z wyłączeniem krzewów w pasie drogowym drogi publicznej, jak również na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków oraz na terenach zieleni;

  2. Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, nie jest konieczne składanie wniosku z prośbą o usunięcie drzew i krzewów owocowych. Warto tutaj podkreślić, że według definicji naukowej drzewami i krzewami owocowymi są wszystkie te rośliny, które są użytkowane przez człowieka oraz dają jadalne rośliny. Wspomniane dwa warunki muszą zostać łącznie spełnione.

  3. Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, zbędne jest składanie wniosku o możliwość usunięcia drzewa, którego obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm nad powierzchnią nie przekracza:

    • 80 cm szerokości pnia w przypadku topoli, klonu srebrzystego, klonu jesionolistnego, wierzb,

    • 65 cm szerokości pnia w przypadku kasztanowca zwyczajnego, platanu klonolistnego, robinii akacjowej,

    • 50 cm szerokości pnia w przypadku pozostałych gatunków drzew.

W sytuacji, gdy na tej wysokości drzewo posiada kilka pni, należy zmierzyć obwód każdego z tych pni, aby dzięki temu móc prawidłowo ustalić, czy należy składać wniosek o pozwolenie na wycinkę drzew czy też nie. Wszystkie powyższe odstępstwa prawne są możliwe do wykorzystania zarówno w przypadku prywatnych posesji, jak również nieruchomości, które zostały wpisane do rejestru zabytków.

Dodatkowo nie jest potrzebne zezwolenie, żeby wyciąć:

  • drzewa i krzewy rosnące w skupisku, o powierzchni do 25 m2,

  • drzewa i krzewy złamane lub wywrócone w wyniku działania czynników naturalnych, wypadku czy katastrofy,

  • drzewa i krzewy w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, drzewa lub krzewy należące do gatunków obcych, np. bożodrzew gruczołowaty.

Czy jest możliwa wycinka drzew zamieszkiwanych przez ptaki i inne zwierzęta?

Jeśli planujemy wycinkę drzewa lub krzewu, które zostało wyżej opisane i tym samym nie ma obowiązku ubiegania się pozwolenie na jego usunięcie, należy w pierwszej kolejności dokładnie sprawdzić, czy roślina nie jest zamieszkiwana przez ptaki lub inne zwierzęta objęte ochroną. W takiej sytuacji wycinka nie jest możliwa, chyba że uda się uzyskać zezwolenie od regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Z kolei w przypadku drzew zamieszkiwanych przez ptactwo niebędące pod ochroną, możliwa jest wycinka drzew bez konieczności uzyskania pozwolenia. Ważne tylko, aby uczynić to poza sezonem lęgowym, co oznacza, że można wycinać drzewa w okresie od 16 października do 28 lutego.

Jak wygląda procedura pozwolenia na wycinkę?

Jeśli jesteś zdecydowany, że chcesz przeprowadzić wycinkę drzewa lub krzewu, to musisz złożyć stosowny wniosek o pozwolenie do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, gdyż ochrona środowiska przed niepożądanym działaniem człowieka leży w kompetencji gminy.

Taki wniosek można uzyskać w urzędzie gminy lub pobrać go na stronie internetowej. Powinien on zawierać: imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo lub krzew mają być usunięte, jak również rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości. Jak już zostało wcześniej wspomniane, w przypadku drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, wniosek o pozwolenie na wycinkę należy złożyć do wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Po złożeniu pisma w sprawie zamiaru usunięcia drzewa stosowny urząd powinien wysłać wyznaczoną osobę do oględzin przedmiotu zainteresowania. Co przede wszystkim należy do obowiązku urzędnika? Musi on faktycznie ustalić i tym samym potwierdzić informacje wpisane przez wnioskodawcę do wniosku:

  • nazwę gatunku drzewa;

  • obwód pnia drzewa ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo posiada kilka pni, to obwód każdego z tych pni.

Takie oględziny muszą zostać przeprowadzone w ciągu 21 dni od czasu złożenia wniosku, podczas których urzędnik sporządza protokół ważny przez następne 6 miesięcy.

Czy gmina może odrzucić wniosek o wycinkę drzewa lub krzewu? Jak najbardziej istnieje taka możliwość, np. w sytuacji, kiedy roślina znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub rośnie na terenach zieleni objętych formami ochrony przyrody. W takiej sytuacji urząd ma tylko 14 dni licząc od dnia oględzin, aby odrzucić wniosek i tym samym wnieść sprzeciw w formie administracyjnej. Jeśli tego nie zrobi lub spóźni się z decyzją, wnioskodawca może zgodnie z prawem dokonać wycinki drzewa czy krzewu.

Jakie grożą kary za usuwanie drzew lub krzewów bez zezwolenia?

Wiele osób zastanawia się, jakie mogą grozić im kary za usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości bez wcześniejszego uzyskania stosownej zgody. Należy w tym momencie zauważyć, że zarówno opłata za usunięcie drzewa i krzewu wskazanych gatunków, jak i ewentualna grzywna za nielegalną wycinkę roślin obliczana jest w taki sam sposób i wynosi tyle samo. Jak urzędnicy obliczają należną kwotę? Trzeba pomnożyć obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm przez wysokość stawki wyznaczonej dla danego gatunku drzewa.

  1. Kasztanowiec zwyczajny, klon jesionolistny, klon srebrzysty, platan klonolistny, robinia akacjowa, topola, wierzba – 12 zł/cm w przypadku obwodu do 100 cm i 15 zł/cm w przypadku obwodu powyżej 100 cm;

  2. Brzoza, czeremcha, czereśnia, daglezja, dąb czerwony, glediczja trójcierniowa, jesion, jodła (z wyjątkiem jodły koreańskiej), kasztan jadalny, kasztanowiec (pozostałe gatunki), klin czerwony, klon jawor, klin zwyczajny, lipa, metasekwoja chińska, modrzew, olcha, orzech, sofora chińska, sosna, sumak, świerk, wiąz, wiśnia (z wyjątkiem ałyczy i wiśni wonnej), żywotnik olbrzymi – 25 zł/cm w przypadku obwodu do 100 cm i 30 zł/cm w przypadku obwodu powyżej 100 cm;

  3. Ałycza, ambrowiec balsamiczny, buk pospolity, choina kanadyjska, cypryśnik błotny, dąb (z wyjątkiem dębu czerwonego, grab pospolity, grusza, jabłoń, jarząb pospolity, klon polny, kłęk amerykański, korkowiec amurski, leszczyna turecka, magnolia, miłorząb japoński, morwa, orzesznik, rokitnik zwyczajny, surmia, tulipanowiec amerykański, wiśnia wonna – 55 zł/cm w przypadku obwodu do 100 cm i 70 zł/cm w przypadku obwodu powyżej 100 cm;

  4. Cis, cyprysik, głóg, jałowiec, jarząb (pozostałe gatunki), jodła koreańska, oliwnik, żywotnik zachodni – 170 zł/cm w przypadku obwodu do 100 cm i 210 zł/cm w przypadku obwodu powyżej 100 cm;

  5. Pozostałe gatunki drzew niewymienione powyżej – 25 zł/cm w przypadku obwodu do 100 cm i 30 zł/cm w przypadku obwodu powyżej 100 cm.

Aby wyliczyć opłatę za wycinkę krzewów należy pomnożyć liczbę metrów kwadratowych wycinanej powierzchni przez podaną stawkę:

  1. Dereń rozłogowy, róża pomarszczona, sumak, tawuła kutnerowata, świdośliwa kłosowa – 10 zł za m2 bez względu na wielkość powierzchni;

  2. Pozostałe gatunki krzewów – 40 zł/m2 w przypadku krzewów o powierzchni nieprzekraczającej 100 m2 oraz 50 zł/m2 w przypadku krzewów o powierzchni większej niż 100 m2.

Ile kosztuje usługa wycinania drzew i krzewów?

Wycinka drzew jest jedną z popularniejszych usług w specjalizujących się do tego zadania firmach. Zlecana jest prywatnym przedsiębiorstwom, a cena za samą usługę może różnić się w zależności od jego wielkości czy usytuowania drzewa. Jeśli rośnie ono w pobliżu budynku lub ogrodzenia, linii wysokiego napięcia albo jakichkolwiek innych przeszkód, to należność za usługę oczywiście wzrasta. Ceny ustalane są zazwyczaj za wycięcie jednego drzewa i zależne są od grubości pnia, z tego też powodu mogą wahać się od 50 do nawet 350 zł za sztukę.

W przypadku krzewów sama usługa nie jest aż tak popularna, z tego też powodu większość firm nie posiada szczegółowych cenników. Przybliżony koszt wycinki krzewów może wynosić około 40-50 zł za godzinę pracy, a w przypadku samosiejek około 1 zł/m2. Ceny również zależne są od warunków usytuowania roślinności.

Oceń artykuł
5/5 (1)