Standardem dla współczesnych przedsiębiorstw powinny być szatnie pracownicze – wymagania w zakresie dostosowania ich do litery prawa mogą się jednak wydać dość skomplikowane. Chodzi przede wszystkim o warunki techniczne, jakie szatnia dla pracowników powinna spełniać. Podobnie zresztą może być w przypadku rozróżnienia rodzajów poszczególnych szatni pracowniczych. Najpopularniejsza jest oczywiście szatnia odzieży własnej pracowników, a więc miejsce przeznaczone do przechowywania odzieży należącej do zatrudnionych. Z odzieżą roboczą jednak może być nieco inaczej.

Szatnie pracownicze

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_96908838_luksusowa-czysta-garderoba-du%C5%BCe-niebieskie-szafki-i-drewniana-%C5%82awka-w-szatni-w-si%C5%82owni-fitness.html

 

Kiedy musimy uwzględnić miejsce na szatnię dla pracowników na terenie firmy i jakie wymagania musi ona spełniać? Jakie są rodzaje szatni pracowniczych? Jakie są różnice między szatnią odzieży roboczej i ochronnej a szatnią odzieży własnej pracowników? Z tego tekstu dowiecie się, jakie warunki powinny obowiązywać w szatniach pracowniczych i w jakich zakładach pracy są one niezbędne.

Szatnia dla pracowników – kiedy jest niezbędna?

Osobom wykonującym zadania wymagające stosowania specjalnej odzieży roboczej przysługują dodatkowe świadczenia i uprawnienia w związku z tym. Jednym z nich jest ekwiwalent za pranie odzieży roboczej, jeżeli jej czyszczenie nie jest zapewniane przez pracodawcę. Ubrania do pracy muszą też być gdzieś przechowywane.

Kiedy trzeba uwzględnić miejsce na szatnię dla pracowników na terenie firmy? Z obowiązku organizacji szatni pracowniczej zwolnione są biura – ich pracownicy mogą bowiem pozostawiać swoje rzeczy np. na ogólnodostępnych wieszakach. Jednak szatnia w miejscu pracy staje się niezbędna, kiedy pracownicy muszą przebierać się w odzież ochronną podczas wykonywania swoich obowiązków.

 

Szatnie: przepisy. Rozporządzenie BHP – szatnie.

W zakładach pracy, w których osoby wykonujące obowiązki służbowe dla własnego bezpieczeństwa i komfortu lub ze względu na dobro firmy muszą przebierać się do pracy, trzeba zadbać o szatnię pracowniczą. O jej wyposażeniu i rozmiarach mówią przepisy Kodeksu pracy.

Zgodnie z art. § 111: „Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana”.

Jak powinno wyglądać takie pomieszczenie i jakie wymogi BHP w pracy musi ono spełniać?

 

Szatnie pracownicze – rodzaje

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, szatnie dla pracowników muszą być „dostosowane do rodzaju prac, stopnia narażenia pracownika na zabrudzenie ciała i zanieczyszczenia jego odzieży substancjami szkodliwymi, trującymi lub materiałami zakaźnymi”.

Szukasz pracy w Warszawie? Sprawdź najlepsze oferty na GoWork.pl!

Jakie rodzaje szatni pracowniczych rozróżniamy? Poniżej znajdziecie pełną listę!

  • szatnie odzieży własnej pracowników – zwłaszcza w sytuacji, w której ze względów higienicznych prywatne rzeczy pracowników nie powinny stykać się z odzieżą ochronną lub środkami ochrony indywidualnej. Szatnia na odzież własną pracowników w zasadzie powinna stanowić standard w każdej firmie.

  • szatnie odzieży roboczej i ochronnej – to miejsce, w której pracownikom umożliwia się zmianę odzienia na odzież roboczą, ale służy ona także do przechowywania odzieży i środków ochrony indywidualnej.

  • szatnie podstawowe – zostawiać można w nich zarówno rzeczy prywatne, jak i odzież ochronną;

  • szatnie przepustowe – składają się z części przeznaczonej do przechowywania odzieży własnej pracowników, części dla odzieży ochronnej, oraz przepustowego zespołu sanitarnego wyposażonego w natryski, łączącego pozostałe części.

 

Szatnie pracownicze – wymagania

Jakie wymagania musi spełnić szatnia dla pracowników, aby nie naruszać przepisów BHP i zapewniać osobom zatrudnionym komfortowe oraz bezpieczne korzystanie?

Szatnie pracownicze – rozporządzenie

Odpowiedzi na to pytanie dostarczają nam przepisy BHP szatni pracowniczej, zawarte w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z jego treścią, szatnie dla pracowników muszą być oddzielne dla kobiet i mężczyzn.

Jakie jeszcze wymagania szatni dla pracowników musi spełnić pomieszczenie na odzież ochronną BHP i obuwie robocze?

  • szatnie powinny znajdować się w oddzielnych lub chociaż wydzielonych pomieszczeniach;

  • wspólne szatnie pracownicze powinny być oświetlone, najlepiej światłem dziennym;

  • szatnie powinny być suche i ogrzewane;

  • szatnia powinna mieć zapewnioną możliwość co najmniej czterokrotnej wymiany powietrza na godzinę (co może oznaczać konieczność montażu wentylacji mechanicznej);

  • szatnia powinna być wyposażona w miejsce siedzące – ławki do szatni pracowniczych powinny być dostępne dla przynajmniej połowy pracowników na obecnej zmianie;

  • szatnia powinna również zapewniać co najmniej 1,5 metrowe przejścia komunikacyjne oraz między rzędami szafek;

  • wymiary szatni pracowniczej określają, że pomieszczenie przeznaczone na szatnię w zakładzie pracy powinno mieć minimum 2,5 m wysokości (lub 2,2 m w świetle, jeśli mówimy o pomieszczeniu piwnicznym lub znajdującym się w suterenie).

 

Wyposażenie szatni pracowniczej – co powinno się w niej znaleźć?

Przepisy regulują także kwestię wyposażenia szatni pracowniczej. Co musi się w niej znaleźć, aby zapewnić pracownikom komfort i bezpieczeństwo korzystania?

  • szafki pracownicze;

  • wieszaki pracownicze;

  • sprzęt do odkażania;

  • sprzęt do odpylania ubrań;

  • sprzęt do suszenia ubrań;

  • sprzęt do czyszczenia butów.

Jeśli sprzętów jest więcej, niż jeden, każdy z nich powinien znajdować się w osobnym pomieszczeniu. 

 

Szatnia pracownicza – jaka powinna być w niej temperatura?

Zgodnie z przepisami BHP, minimalna temperatura w szatni pracowniczej musi wynosić 24°C, co jest związane z komfortem pracowników, którzy w szatni zmieniają ubranie. Zbyt niska temperatura mogłaby prowadzić do dyskomfortu i naruszenia zasad higieny pracy. Ważnym aspektem jest także wymiana powietrza – przepisy wymagają, aby powietrze było wymieniane przynajmniej 4 razy na godzinę, a w szatniach z otwieranymi oknami – przynajmniej 2 razy na godzinę, w pomieszczeniach dla maksymalnie 10 osób.

Odpowiednia temperatura i cyrkulacja powietrza w szatni wpływają na bezpieczeństwo oraz komfort pracowników, co ma bezpośredni wpływ na ich efektywność i zadowolenie z warunków pracy.

Zobacz też: Maksymalna temperatura w pracy w biurze i na zewnątrz – jakie są przepisy BHP?

Kamera w szatni pracowniczej – czy jest legalna?

Na koniec warto wspomnieć także o kwestii obecności kamer w szatniach pracowniczych. Czy ich instalacja jest zgodna z prawem? Bynajmniej!

Pracodawca nie ma prawa instalować kamer w pomieszczeniach socjalnych, z których korzystają pracownicy. Pracodawca ma także obowiązek informować swoich podwładnych o monitoringu ich stanowiska pracy. To właśnie z tego względu nielegalny jest monitoring w pomieszczeniach takich jak:

  • szatnie pracownicze

  • stołówki

  • toalety

  • palarnia

Dlatego, jeśli zauważycie podobny przypadek w szatni w miejscu pracy, w którym jesteście zatrudnieni, musicie to natychmiast zgłosić!

Jakie standardy musi spełniać szatnia pracownicza?

Szatnie pracownicze to nie tylko miejsce do przechowywania ubrań roboczych, ale również przestrzeń, która powinna spełniać określone normy sanitarne i bezpieczeństwa. Zgodnie z przepisami BHP, każda szatnia powinna być wyposażona w zamykane szafki, odpowiednią wentylację oraz przestrzeń zapewniającą komfortowe przebieranie się pracowników.

Pracodawca musi również zadbać o to, aby szatnia była dostosowana do liczby zatrudnionych osób – zbyt mała przestrzeń może utrudniać codzienne funkcjonowanie, a brak higieny prowadzić do problemów zdrowotnych. W niektórych branżach, takich jak przemysł spożywczy czy medycyna, wymagane są oddzielne szatnie na ubrania robocze i prywatne, co minimalizuje ryzyko przenoszenia zanieczyszczeń.

Czy pracodawca może nie zapewnić szatni?

Nie każda firma jest zobowiązana do zapewnienia szatni, jednak w przypadku pracy wymagającej zmiany odzieży, np. w zakładach produkcyjnych, gastronomii czy służbie zdrowia, pracodawca nie może uchylić się od tego obowiązku.

Jeśli miejsce pracy nie spełnia norm, pracownik ma prawo zgłosić ten fakt do Państwowej Inspekcji Pracy. Warto wiedzieć, że zgodnie z przepisami przestrzeganie standardów dotyczących szatni pracowniczych jest jednym z elementów kontroli BHP, a ich brak może skutkować nałożeniem kar finansowych na pracodawcę.

Jak prawidłowo zorganizować miejsca do przechowywania odzieży roboczej i prywatnej?

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie odpowiednich warunków do przechowywania odzieży roboczej oraz przechowywania odzieży prywatnej pracowników. W wielu branżach, szczególnie produkcyjnych, budowlanych czy medycznych, odzież robocza ma kontakt z zabrudzeniami, substancjami chemicznymi lub drobnoustrojami. Z tego względu nie może być przechowywana razem z ubraniami prywatnymi.

Przepisy BHP wskazują, że pomieszczenia higieniczno-sanitarne powinny być dostosowane do charakteru wykonywanej pracy i liczby zatrudnionych. W praktyce oznacza to konieczność zapewnienia oddzielnych szafek na odzież roboczą i prywatną lub wydzielonych stref w szatni. W zakładach, w których występują szczególne wymagania sanitarne, na przykład w przemyśle spożywczym czy farmaceutycznym, stosuje się szatnie przepustowe. Pozwalają one oddzielić strefę czystą od brudnej i zmniejszyć ryzyko przenoszenia zanieczyszczeń.

Dobrze zaprojektowana szatnia powinna umożliwiać wygodne przebieranie się oraz zapewniać odpowiednią wentylację i temperaturę. Właściwe warunki przechowywania odzieży wpływają nie tylko na higienę pracy, ale także na komfort i bezpieczeństwo pracowników.

Szatnie a inne pomieszczenia higieniczno-sanitarne w zakładzie pracy

Szatnie pracownicze to tylko jeden z elementów, które tworzą pomieszczenia higieniczno-sanitarne w zakładzie pracy. Przepisy BHP wskazują, że ich rodzaj oraz liczba muszą być dostosowane do charakteru pracy, liczby pracowników oraz warunków, w jakich wykonywane są obowiązki. W wielu przypadkach oprócz szatni konieczne jest także zapewnienie miejsc do spożywania posiłków, umywalni, natrysków czy toalet.

W branżach, w których występują szczególne wymagania sanitarne, pracodawca musi zadbać o odpowiedni podział pomieszczeń. Pracownicy powinni mieć możliwość korzystania z osobnych stref do przebierania się, mycia oraz odpoczynku. Miejsca do spożywania posiłków powinny być czyste, dobrze wentylowane i oddzielone od stanowisk pracy, szczególnie jeśli praca odbywa się w warunkach zapylenia lub kontaktu z substancjami szkodliwymi.

Istotne jest także zapewnienie ogrzewanych pomieszczeń pracy oraz zaplecza socjalnego, które pozwoli pracownikom odpocząć w odpowiednich warunkach. Dotyczy to zwłaszcza branż, w których praca odbywa się na zewnątrz lub w niskich temperaturach. Kompleksowe podejście do organizacji pomieszczeń higieniczno-sanitarnych wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo, zdrowie oraz efektywność całego zespołu.

Jak prawidłowo zorganizować miejsca do przechowywania odzieży roboczej i prywatnej?

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie odpowiednich warunków do przechowywania odzieży roboczej oraz przechowywania odzieży prywatnej pracowników. W wielu branżach, szczególnie produkcyjnych, budowlanych czy medycznych, odzież robocza ma kontakt z zabrudzeniami, substancjami chemicznymi lub drobnoustrojami. Z tego względu nie może być przechowywana razem z ubraniami prywatnymi.

Przepisy BHP wskazują, że pomieszczenia higieniczno-sanitarne powinny być dostosowane do charakteru wykonywanej pracy i liczby zatrudnionych. W praktyce oznacza to konieczność zapewnienia oddzielnych szafek na odzież roboczą i prywatną lub wydzielonych stref w szatni. W zakładach, w których występują szczególne wymagania sanitarne, na przykład w przemyśle spożywczym czy farmaceutycznym, stosuje się szatnie przepustowe. Pozwalają one oddzielić strefę czystą od brudnej i zmniejszyć ryzyko przenoszenia zanieczyszczeń.

Dobrze zaprojektowana szatnia powinna umożliwiać wygodne przebieranie się oraz zapewniać odpowiednią wentylację i temperaturę. Właściwe warunki przechowywania odzieży wpływają nie tylko na higienę pracy, ale także na komfort i bezpieczeństwo pracowników.

Szatnie a inne pomieszczenia higieniczno-sanitarne w zakładzie pracy

Szatnie pracownicze to tylko jeden z elementów, które tworzą pomieszczenia higieniczno-sanitarne w zakładzie pracy. Przepisy BHP wskazują, że ich rodzaj oraz liczba muszą być dostosowane do charakteru pracy, liczby pracowników oraz warunków, w jakich wykonywane są obowiązki. W wielu przypadkach oprócz szatni konieczne jest także zapewnienie miejsc do spożywania posiłków, umywalni, natrysków czy toalet.

W branżach, w których występują szczególne wymagania sanitarne, pracodawca musi zadbać o odpowiedni podział pomieszczeń. Pracownicy powinni mieć możliwość korzystania z osobnych stref do przebierania się, mycia oraz odpoczynku. Miejsca do spożywania posiłków powinny być czyste, dobrze wentylowane i oddzielone od stanowisk pracy, szczególnie jeśli praca odbywa się w warunkach zapylenia lub kontaktu z substancjami szkodliwymi.

Istotne jest także zapewnienie ogrzewanych pomieszczeń pracy oraz zaplecza socjalnego, które pozwoli pracownikom odpocząć w odpowiednich warunkach. Dotyczy to zwłaszcza branż, w których praca odbywa się na zewnątrz lub w niskich temperaturach. Kompleksowe podejście do organizacji pomieszczeń higieniczno-sanitarnych wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo, zdrowie oraz efektywność całego zespołu.

 

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_37135495_streszczenie-rozmycie-t%C5%82a-szatni.html