Jąkanie – czy to problem w pracy? “Nie narzekam na brak zleceń”. Jak odnaleźć się na rynku pracy?

22 października obchodzimy Światowy Dzień Osób Jąkających Się! Z tej okazji postanowiliśmy przyjrzeć się problemowi dyskryminacji i osób jąkających się na rynku pracy. Czy jąkanie się u dorosłych stanowi problem w życiu zawodowym? 

Jąkanie się u dorosłych – czy to przeszkadza w pracy?

Światowy Dzień Osób Jąkających Się, obchodzony tradycyjnie 22 października to dobry moment, aby zastanowić się nad problemami pracowników dotkniętych tą przypadłością.

Jąkanie a praca – czy to komuś przeszkadza? Smutne historie osób, które borykają się z problemem bezrobocia, nie nastawiają zbyt optymistycznie. A jednak są tacy, którzy nie poddają się bez walki i aplikują na kolejne oferty pracy.

-Zawsze chciałem być nauczycielem. Może dlatego, że w rodzinie jest ich paru. Nic z tego. Po kilku latach walki z jąkaniem dałem spokój. Skończyłem filologię germańską i szukałem pracy. Oczywiście tłumaczenia symultaniczne i działalność szkoleniowa raczej nie wchodziły w grę. Całe szczęście firma ze Śląska poszukiwała osoby biegle władającej tym językiem, przede wszystkim do korespondencji handlowej. Pracowałem tam kilka lat a obecnie prowadzę własną działalność. Teraz specjalizuję się w tekstach technicznych i nie narzekam na brak zleceń – zwierzał się w rozmowie z Wirtualną Polską pan Tomasz, tłumacz przysięgły z Katowic.

Czy jąkanie się u dorosłych stanowi więc powód do zmartwień o przyszłość swojej kariery? O zdanie postanowiliśmy zapytać zaprzyjaźnionego eksperta ds. HR.

Jąkanie a praca – czy to ma wpływ na rekrutację?

– Jąkanie samo w sobie nie stanowi powodu do wykluczenia kandydata zarówno z procesu rekrutacji, jak i w konsekwencji dalszego zatrudnienia. Na wielu stanowiskach przypadłość ta może być wręcz niezauważalna, co za tym idzie odrzucanie bez przemyślenia świetnego fachowca z takiego powodu to oczywisty błąd rekrutera. Należy jednak wspomnieć, że istnieją zawody, które mogą stanowić wyzwanie dla osoby borykającej się takimi trudnościami – podkreślał nasz ekspert.

Sposoby na jąkanie się są różne, a im wcześniej zaczniemy pracować nad tym problemem, tym lepiej. Zdaniem wielu psychologów istotny wpływ na tę przypadłość mają też… stresujące warunki pracy.  Czy jąkanie się ma coś wspólnego z nerwicą w pracy?

Okazuje się, że jeśli osoba jąkająca się ma komfortową sytuację w swojej pracy i częściowo może oprzeć się na komunikacji niewerbalnej (w końcu żyjemy w świecie maili i licznych komunikatorów tekstowych!), to problem może być wręcz niezauważalny.

Niektóre firmy obawiają się jednak zatrudniać takie osoby, a jąkanie się uważają za przeszkodę nie do przeskoczenia. – Nie zatrudnię jąkały. W firmie wszyscy mamy na co dzień kontakt z klientami i dostawcami. Na stanowisku księgowego też. Zanim taki powie, o co mu chodzi, stracę godzinę dziennie a czas to pieniądz – tak jeden z pracodawców odniósł się do kandydata, dotkniętego jąkaniem się.

Sposoby na jąkanie

Czy jąkanie się u dorosłych może więc oznaczać brak szans na rozwój zawodowy? Wcale nie musi tak być! Podobne zdanie, jak nasz ekspert, ma na szczęście wielu rekruterów, którzy podkreślają, że dyskryminacja dobrych fachowców, dotkniętych jąkaniem się, byłaby dużym błędem dla firm poszukujących talentów na rynku pracy.

Zobacz też: Ergofobia

Nad jąkaniem można też pracować! Choć terapia z wykorzystaniem praktycznych ćwiczeń na jąkanie się nie u każdego przyniesie oszałamiające efekty, z pewnością pomoże zminimalizować problem, a co za tym idzie, stres wynikający z obaw przed odmiennością.

Jakie są sposoby na jąkanie? Istnieją ćwiczenia pomagające skupić uwagę, w tym również na prawidłowej wymowie. U dzieci z kolei znakomite efekty przynosi stosowanie technik oddechowych i oddechowo-emisyjnych. Pomocne bywają też treningi przebiegów słownych pod okiem logopedy oraz zabawy relaksacyjne.

Problemem jąkania się jest dotkniętych w Polsce ponad pół miliona osób, dlatego tak ważne jest, aby pomóc im odnaleźć się na rynku pracy i w społeczeństwie. Dlatego jeśli pracujecie z taką osobą, warto wykazać się większą dozą empatii i zrozumienia. A jeśli to Was dopadło jąkanie się i zastanawiacie się, co z tym zrobić – nie martwcie się! Dobra praca zawsze się znajdzie, tylko czasami trzeba na nią trochę dłużej poczekać.

Jak radzić sobie z jakaniem w pracy?

Wiele osób borykających się z jakaniem może odczuwać stres w sytuacjach zawodowych, które wymagają komunikacji. Warto rozważyć techniki, które mogą pomóc w łagodzeniu objawów. Do najskuteczniejszych metod należą ćwiczenia oddechowe oraz techniki relaksacyjne, które pozwalają na zmniejszenie napięcia przed wystąpieniami lub rozmowami. Wsparcie psychologiczne oraz terapia logopedyczna mogą również przynieść wymierne efekty. Podkreślenie znaczenia praktyki i ekspozycji na sytuacje stresowe w środowisku pracy może również znacząco poprawić komfort komunikacji.

Jakie są przyczyny jakania w pracy?

Jak w przypadku wielu problemów komunikacyjnych, przyczyny jakania mogą być różnorodne. Oprócz aspektów psychologicznych, takich jak lęk społeczny, istnieją również czynniki biologiczne i środowiskowe, które mogą wpływać na nasilenie tego problemu. Zrozumienie źródeł jakania może pomóc w jego skuteczniejszym zarządzaniu, a także przyczynić się do zmniejszenia stygmatyzacji osób, które się z tym zmagają.

Zalecane terapie i wsparcie dla osób jąkających się

Na rynku dostępnych jest wiele metod terapeutycznych, które mogą wspierać osoby jąkające się w miejscu pracy. Terapia logopedyczna oraz różne formy wsparcia psychologicznego, takie jak grupy wsparcia, są kluczowe dla poprawy umiejętności komunikacyjnych. Warto również rozważyć coaching interpersonalny, który może pomóc w budowaniu pewności siebie w sytuacjach wymagających publicznego wystąpienia.

Co się zmieniło w podejściu do jakania?

W ostatnich latach podejście do jakania w pracy uległo zmianie, zwłaszcza w kontekście większej akceptacji różnorodności w komunikacji. Pracodawcy zaczynają zdawać sobie sprawę z potrzeby tworzenia bardziej inkluzywnych środowisk pracy, które wspierają osoby z różnymi problemami komunikacyjnymi. Wprowadzenie programów szkoleniowych i warsztatów na temat różnorodności oraz tolerancji może pozytywnie wpłynąć na atmosferę w zespole.

Jakie stanowiska są przyjazne osobom z jąkaniem?

Osoby z jąkaniem nie muszą rezygnować z pracy zawodowej – wiele stanowisk pozwala im w pełni wykorzystać swoje kompetencje, bez presji związanej z ciągłym mówieniem. Dobrym wyborem są zawody techniczne, kreatywne lub te wymagające analizy i pracy koncepcyjnej, jak np. grafik komputerowy, programista, księgowy, analityk danych czy tester oprogramowania. W niektórych przypadkach osoby jąkające się świetnie odnajdują się też w rolach związanych z pisaniem – jako redaktorzy, tłumacze lub content creatorzy. Kluczem jest wybór takiego środowiska pracy, które oferuje wsparcie, empatię i możliwość komunikacji dostosowanej do potrzeb – np. przez e-mail, komunikatory lub asynchroniczne spotkania.

Jak pracodawcy mogą wspierać osoby jąkające się?

Wsparcie dla osób jąkających się w miejscu pracy zaczyna się od świadomości i empatii. Pracodawcy mogą wprowadzać rozwiązania ułatwiające komunikację, np. dawać możliwość wypowiadania się na piśmie, nagrywania komunikatów lub korzystania z aplikacji wspierających mowę. Kluczowe jest unikanie przerywania i okazywanie szacunku do tempa mówienia pracownika. Warto również szkolić zespoły z zakresu inkluzywności i komunikacji różnorodnej, tak aby nikt nie czuł się oceniany czy wykluczany z powodu trudności w mowie. Taka postawa nie tylko zwiększa komfort pracownika, ale też buduje pozytywny klimat organizacyjny i wpływa na reputację firmy jako otwartej i nowoczesnej.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_64449531_stres-i-relaks-m%C5%82ody-m%C4%99%C5%BCczyzna-trzyma-dwa-znaki-samodzielnie-na-szarym-tle.html