Psychoterapeuta: opis stanowiska
Psychoterapeuta zajmuje się prowadzeniem terapii o charakterze psychologicznym (psychoterapia). Pracuje z osobami mającymi zaburzenia psychiczne i/lub emocjonalne oraz będących w trudnych sytuacjach życiowych. Pomaga im zmierzyć się z problemem i wspiera na drodze odzyskiwania równowagi psychicznej.
Psychoterapia może być prowadzona indywidualnie lub w grupie, online lub stacjonarnie. Może mieć charakter krótko lub długoterminowy i odbywać się w ramach metody:
- psychodynamicznej – jej celem jest wyeliminowanie impulsów i rozwiązanie problemów emocjonalnych, których pacjent nie jest świadomy;
- poznawczo-behawioralnej – jej celem jest pozbycie się lęków związanych z rzeczywistymi lub wyimaginowanymi sytuacjami, powodującymi u pacjenta reakcje emocjonalne;
- Gestalt – jej celem jest uwolnienie wszystkich drzemiących w człowieku emocji;
- psychoanalitycznej – jej celem jest rozpoznanie przez pacjenta, jaki jest i dlaczego.
Psychoterapeuta od psychologa różni się tym, że może ukończyć dowolny kierunek studiów, niekoniecznie psychologię. Warunkiem koniecznym jest jednak odbycie specjalistycznego kursu, o czym więcej będzie mowa w dalszej części artykułu.
Obowiązki psychoterapeuty
Obowiązki psychoterapeuty zostały określone w Kodeksie Etycznym psychoterapeuty przyjętym na Walnym Zgromadzeniu Członków Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego 8 grudnia 2000 roku oraz na Walnym Zgromadzeniu Członków Sekcji Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego 3 marca 2001 roku. Należą do nich między innymi:
- opracowywanie planu i przeprowadzanie psychoterapii;
- udzielanie pomocy psychologicznej;
- dostosowywanie rodzaju terapii do aktualnej kondycji psychofizycznej danej osoby;
- opracowywanie i wdrażanie nowych metod terapeutycznych;
- kompletowanie dokumentacji medycznej;
- prowadzenie psychoterapii par / osób dorosłych / dzieci i młodzieży;
- konsultacje psychologiczne;
- nawiązywanie relacji oraz podtrzymywanie kontaktu z pacjentem;
- udzielanie wsparcia w procesie odzyskiwania przez pacjenta pełni sił fizycznych i/lub psychicznych;
- zachowanie tajemnicy procesu terapeutycznego.
Jak zostać psychoterapeutą?
Zgodnie ze stanowiskiem Polskiej Rady Psychoterapii (PRP), aby zostać psychoterapeutą, należy mieć wykształcenie wyższe. Preferowane kierunki to psychologia, socjologia i psychiatria, ale nie jest to warunek konieczny. Psychoterapeutą może zostać także absolwent chemii czy matematyki. Kolejnym wymogiem jest ukończenie kursu kwalifikacyjnego i zdanie egzaminu certyfikacyjnego organizowanego przez PRP. W Polsce oferuje go wiele szkół psychoterapii, na przykład: Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne, Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej czy Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej.
Kurs składa się z:
- części teoretycznej i praktycznej (łącznie minimum 700 godzin);
- dwu lub trzyletniej praktyki zgodnej z kierunkiem psychoterapii, którą obrał kandydat;
- dwuletniej praktyki zawodowej ze ścisłą superwizją (superwizja to proces polegający na wzbogacaniu własnych umiejętności i doświadczenia pod okiem bardziej doświadczonego specjalisty).
Cechy dobrego psychoterapeuty
Dobry psychoterapeuta powinien być cierpliwy, empatyczny, spokojny oraz komunikatywny i otwarty. Na pierwszym miejscu winien stawiać potrzeby i dobro pacjenta, umieć słuchać i być elastycznym. Pod żadnym pozorem nie wolno mu oceniać, krytykować ani umniejszać problemów, z którymi zmaga się dana osoba. W pracy psychoterapeutów (podobnie jak i psychologów)liczy się również umiejętność zachowania dystansu, dyskrecja i odporność na stres.
Gdzie może pracować psychoterapeuta?
Psychoterapeuta może otworzyć własny gabinet lub nawiązać współpracę z istniejącą poradnią psychiatryczną lub psychologiczną. Zatrudnienie znajdzie również w poradni zdrowia psychicznego, ośrodku terapeutycznym (np. dla osób uzależnionych) lub wychowawczym, placówkach zajmujących się pracą socjalną, ośrodkach doradztwa zawodowego, domach dziecka i instytucjach oświatowych.
Stanowisko: psychoterapeuta – wymagania pracodawców
Od kandydatów na psychoterapeutę wymaga się:
- wyższego wykształcenia (preferowane kierunki humanistyczne plus psychologia lub psychiatria) i kwalifikacji zawodowych;
- doświadczenia lub praktyk zawodowych;
- specjalistycznych kursów (mile widziane);
- znajomości języka angielskiego (mile widziane);
- umiejętności interpersonalnych i kompetencji miękkich: empatii, otwartości, dyskrecji i odporności na stres.
Osoby spełniające powyższe wymagania mają nawiększe szanse na rynku pracy.
Ile zarabia psychoterapeuta?
Według Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń mediana zarobków psychoterapeutów w Polsce wynosi 4510 zł brutto miesięcznie, co w przeliczeniu na kwotę netto (czyli „na rękę”) daje 3347 zł. Jednak 25% ankietowanych deklaruje, że zarabia więcej, bo powyżej 4975 zł netto miesięcznie i tyle samo osób przyznaje, że zarabia mniej – poniżej 2740 zł netto miesięcznie. Najwięcej zarabiają oczywiście psychoterapeuci, którzy mają własny gabinet i mogą pochwalić się dużą liczbą pacjentów.
Poza wynagrodzeniem zasadniczym psychoterapeuci mogą liczyć również na różnego rodzaju benefity pozapłacowe. Należą do nich między innymi: elastyczny czas pracy, szkolenia i kursy zawodowe oraz dofinansowanie do nauki, np. studiów podyplomowych.
Co ciekawe, psychoterapeutami częściej zostają kobiety. Mężczyźni stanowią tylko 25% wszystkich osób zatrudnionych na tym stanowisku.
Oferty pracy dla psychoterapeuty – gdzie ich szukać?
Poszukiwanie pracy dla psychoterapeuty najlepiej rozpocząć od odwiedzenia strony GoWork.pl. Z serwisem współpracuje bowiem wielu pracodawców z Polski i nie tylko. Co ważne, oferty, które znajdują się na portalu, można zawęzić, korzystając z dostępnych filtrów. Do wybrania jest:
- stanowisko (w tym przypadku: psychoterapeuta),
- region (miejsce pracy: miasto, np. Warszawa lub województwo, np. mazowieckie),
- rodzaj umowy (umowa o pracę, umowa zlecenie, umowa o dzieło, inne),
- forma zatrudnienia (pełen etat lub część).
Zawężając w ten sposób wyniki wyszukiwania, strona pokazuje wyłącznie interesujące kandydata oferty, co pozwala znacząco zaoszczędzić czas przeznaczany na poszukiwanie zatrudnienia. GoWork.pl wysyła także powiadomienia o nowych ogłoszeniach w danym regionie. W ten sposób najnowsze oferty pracy nie umkną niczyjej uwadze.
Inną opcją na szukanie zatrudnienia jest lokalny Urząd Pracy lub dowolna agencja pośrednictwa pracy. Do tychże instytucji można udać się osobiście lub wejść na ich strony www. Każda posiada wyszukiwarkę, która działa jak centralna baza ofert pracy. Najlepiej jednak działać wielotorowo, ponieważ zwiększa to szansę na rychłe znalezienie pracy.
Plusy i minusy pracy jako psychoterapeuta
Zawód psychoterapeuty daje dużo satysfakcji i jest swego rodzaju misją – pozwala pomagać osobom zmagającym się z problemami, co stanowi pewien rodzaj wyzwania i jest niezwykle odpowiedzialnym zajęciem. Poza tym, praca psychoterapeuty zapewnia atrakcyjne wynagrodzenie (zwłaszcza w przypadku prywatnego gabinetu), stabilne warunki zatrudnienia i benefity pozapłacowe. Z całą pewnością nie należy do monotonnych stanowisk i nie pozwala popaść w rutynę.