Karta podatkowa 2024 – kto może z niej skorzystać?

Pośród wielu możliwych do wyboru form opodatkowania, jedną z nich jest karta podatkowa, która szczególnie w przypadku niewielkich działalności gospodarczych może okazać się najkorzystniejszą z możliwości. Niemniej, w 2024 roku karta podatkowa to wybór, z którego mogą skorzystać tylko nieliczne podmioty – stan prawny rzeczonej formy opodatkowania został poważnie zmieniony na mocy Nowego Polskiego Ładu, zasadniczo wycofując kartę podatkową z regularnego obiegu.

Czym dokładnie jest karta podatkowa i w jaki sposób naliczany jest w jej ramach podatek? Czy zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej jest możliwe w 2024 roku? Jakie warunki trzeba spełniać by móc z niej korzystać? Jakie obowiązki ma przedsiębiorca korzystający z karty podatkowej? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszym materiale.

Karta podatkowa – co to jest? Podstawowe informacje

Wszyscy przedsiębiorcy doskonale wiedząc, że prowadząc działalność gospodarczą nie można ukryć się przed podatkiem dochodowym – można jednak wybrać formę w ramach której będziemy go opłacać. Najczęściej podatek dochodowy płacimy na ogólnych zasadach, gdzie wynosi on 12%, a od pułapu 120 000 złotych dochodu, każda „nadwyżka ponad ten próg obłożona jest podatkiem w wysokości 32%.

Przedsiębiorcy którzy chcieliby ominąć drugi próg podatkowy, bardzo często decydują się na podatek liniowy, w ramach którego oddają oni fiskusowi 19% dochodu, bez względu jednak na wysokość zarobku. Trzecią formę z kolei stanowi ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, gdzie po zgłoszeniu naczelnikowi Urzędu Skarbowego naszej działalności, w zależności od jej typu będziemy opłacać od 2% do 17% podatku dochodowego, nie mogąc jednak odliczać kosztów uzyskania przychodu.

Ostatnią z form opodatkowania stanowi karta podatkowa. Jest ona przeznaczona dla przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność gospodarczą w ramach spisu zawartego w art. 23 Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wobec czego nie jest przeznaczona dla wszystkich.

Jej cechą szczególną jest fakt, że nie istnieją żadne odgórne stawki karty podatkowej, a decyzję o wysokości podatku dochodowego nałożonego na przedsiębiorcę podejmuje arbitralnie naczelnik Urzędu Skarbowego, do którego kierujemy swój wniosek. Swoją decyzję naczelnik opiera o szereg czynników, właściwych dla prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Stawka podatku dochodowego w formie karty podatkowej ustalana jest na jeden rok podatkowy – później jej wysokość może zostać zmieniona.

Karta podatkowa 2024 – czy jeszcze można z niej korzystać?

Możliwość korzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej w 2024 roku jest zawężona jeszcze bardziej, aniżeli wyłącznie poprzez przepisy ustawy. Niestety dla wielu, zgodnie z nowelizacją prawa podatkowego, od roku 2022 z karty podatkowej mogą korzystać wyłącznie ci przedsiębiorcy, którzy nie tylko spełniają ku temu ustawowe wymagania, ale jednocześnie rozliczali się z Urzędem Skarbowym w tej formie już wcześniej. Nowe wnioski – zarówno napływające od przedsiębiorców rozpoczynających działalność, jak i tych, którzy chcą zmienić formę opodatkowania – w przypadku karty podatkowej nie będą przyjmowane.

Karta podatkowa – jakie warunki trzeba spełniać?

Przedsiębiorca który chce korzystać z karty podatkowej, musi spełniać szereg warunków – jednym z najistotniejszych jest oczywiście prowadzenie działalności gospodarczej, która obliguje go do opodatkowania w formie karty podatkowej. Do odpowiednich profili działalności na mocy ustawy zalicza się:

• Działalność usługową oraz wytwórczo-usługową,

• Działalność parkingową,

• Usługi w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami,

• Usługi w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi,

• Usługi gastronomiczne, jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,

• Szeroko rozumianą działalność rozrywkową.

Oprócz tego, aby skorzystać z możliwości opodatkowania działalności gospodarczej kartą podatkową, przedsiębiorca musi:

• Kontynuować opodatkowanie kartą podatkową po 31 grudnia 2021, nie tracąc ani nie rezygnując z prawa do takiej formy opodatkowania (nowe wnioski nie są przyjmowane),

• Prowadzić działalność gospodarczą na terenie Rzeczpospolitej Polskiej,

• Nie korzystać z usług osób niezatrudnionych na podstawie umowy o pracę ani z usług innych przedsiębiorstw lub zakładów (z wyłączeniem usług specjalistycznych i czynności towarzyszących),

• Nie prowadzić innej pozarolniczej działalności gospodarczej,

• Nie wytwarzać wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym.

Co więcej, małżonek podatnika nie może prowadzić działalności gospodarczej w tym samym zakresie, jeżeli przychody lub dochody z tej działalności opodatkowane są w ramach innej formy opodatkowania. Trzeba przy tym podkreślić, że prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, w elektrowniach wodnych i wiatrowych, o mocy oddawanej do 5000 kilowatów, oraz wytwarzanie biogazu nie wyłącza opodatkowania w formie karty podatkowej, jeżeli dochody z tej działalności opodatkowane są na zasadach ogólnych.

Utrata prawa do korzystania z karty podatkowej

Prawo do opodatkowania w formie karty podatkowej można utracić w sytuacji, w której z rozmaitych przyczyn przestaniemy spełniać przewidziane prawem wymagania dla korzystania z rzeczonej karty. Jeżeli w ciągu roku podatkowego utracimy prawo do korzystania z karty podatkowej, to nie tylko będziemy zobowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych lub księgi przychodów i rozchodów (od miesiąca następującego po otrzymaniu decyzji o utracie prawa), ale również wszystkie osiągnięte przez nas przychody w danym roku zostaną opodatkowane na zasadach ogólnych.

Trzeba jednak widzieć, że jeżeli zaistnieją okoliczności na mocy których prawo do karty podatkowej utracimy, ale powiadomimy o tym fakcie naczelnika Urzędu Skarbowego w ciągu siedmiu dni od powstania rzeczonych okoliczności, to będziemy mogli skorzystać z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (jeżeli spełniamy ku temu warunki) lub na zasadach ogólnych, ale licząc od dnia utraty prawa do karty podatkowej. Taka okoliczność może znacząco wpłynąć na poprawę stabilności finansowej naszego przedsiębiorstwa.

Poniższa lista zawiera główne sytuacje, których wystąpienie pozbawia nas prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej:

• Niepełne bądź niezgodne z prawdą dane we wniosku o opodatkowanie kartą podatkową (lub zawiadomieniu o zmianie istotnych danych), czego skutkiem było niesłuszne przyznanie prawa lub zaniżona stawka podatku dochodowego,

• Niezawiadomienie naczelnika Urzędu Skarbowego w ciągu siedmiu dni o powstaniu okoliczności, które wpływają na konieczność zwiększenia stawki podatku dochodowego,

• Podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych na fakturze lub rachunku wystawionych w związku ze sprzedażą towarów lub świadczeniem usług.

Zawieszenie działalności gospodarczej a karta podatkowa

Zawieszenie działalności gospodarczej opodatkowanej kartą podatkową może zostać poczynione w dokładnie taki sam sposób, jak w przypadku każdej innej działalności o innej formie opodatkowania. Zawieszenia działalności dokonujemy przez odpowiednią adnotację w CEIDG, albo osobiście zgłaszając ten fakt naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Co istotne to fakt, że jeżeli przerwa w prowadzeniu przez nas działalności gospodarczej trwa dłużej niż 10 dni, to nie zapłacimy za ten okres należności wynikających z karty podatkowej. Żadne przepisy nie określają maksymalnego okresu zawieszenia działalności gospodarczej. Należy także pamiętać, że jeżeli przerwa w działalności gospodarczej wynika z choroby, to po przerwie należy o tym fakcie zawiadomić naczelnika Urzędu Skarbowego.

Rezygnacja z karty podatkowej – konsekwencje

Złożenie rezygnacji z opodatkowania w formie karty podatkowej należy złożyć w terminie do 20 stycznia danego roku na ręce właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego. Możemy złożyć zwykłe oświadczenie o rezygnacji, czego skutkiem będzie powrót do opodatkowania na zasadach ogólnych. Możemy także złożyć także oświadczenie o wyborze opodatkowania podatkiem liniowym lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, czym doprecyzujemy rodzaj preferowanej przez nas formy opodatkowania.

Złożenie oświadczenia nie ma żadnych konsekwencji ponad zmianę formy opodatkowania, jednak w zależności od rodzaju rzeczonej formy, możemy być zobowiązani do określonych, dodatkowych czynności w zakresie ewidencji w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Zmiana może wymóc na nas na przykład konieczność prowadzenia ksiąg rachunkowych lub ewidencji właściwej dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Stawki karty podatkowej – jak się je oblicza?

Wysokość podatku dochodowego w przypadku karty podatkowej nie jest stała, a jest obliczana przez właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego – indywidualnie dla każdego przedsiębiorcy, który kwalifikuje się do opodatkowania właśnie w tej formie. W trakcie formułowania swojej decyzji, naczelnik Urzędu Skarbowego bierze pod uwagę szereg czynników, takich jak:

• Stawki miesięczne oraz granice stawek podatkowych określonych w załączniku nr 3 do ustawy,

• Rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej,

• Liczbę zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników,

• Liczbę mieszkańców w miejscu prowadzonej działalności,

• Ulgi obniżające stawki karty podatkowej z uwagi na ukończenie 60. roku życia lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,

• Indywidualne wnioski podatników zawierające solidnie uargumentowane sugestie na temat potencjalnej wysokości opodatkowania.

Na podstawie wyżej wzmiankowanych czynników naczelnik Urzędu Skarbowego wyda decyzję dotyczącą poziomu opodatkowania Twojej działalności. Ustalona przez niego stawka będzie obowiązywać przez cały rok podatkowy.

Pamiętaj jednak, że jeżeli wysokość podatku wynikająca z decyzji US nie jest dla Ciebie satysfakcjonująca, to w ciągu 14 dni kalendarzowych od otrzymania decyzji możesz zgłosić odwołanie. W tym samym okresie możesz również zrzec się opodatkowania w formie karty podatkowej, decydując się na innego rodzaju podatek.

Zmiana stawki karty podatkowej

Do zmiany stawki karty podatkowej może dojść na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest obniżka stawki, o której naczelnik Urzędu Skarbowego może zadecydować na wniosek przedsiębiorcy, jeżeli ten wykaże, że aktualny poziom opodatkowania – z różnych przyczyn – jest nazbyt wysoki. Częściej jednak dochodzić może do zwiększenia stawki karty podatkowej.

Przedsiębiorcy powinni pamiętać, że wszystkich istotnych zmianach dla wysokości stawki karty podatkowej, powinni poinformować właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie siedmiu dni od ich zaistnienia. W szczególności chodzi tu o takie informacje, jak:

• Rodzaj i zakres prowadzonej działalności gospodarczej,

• Miejsce prowadzonej działalności gospodarczej,

• Stan zatrudnienia,

• Liczba stanowisk parkingowych,

• Liczba i rodzaj urządzeń przy prowadzeniu usług rozrywkowych,

• Liczba godzin przeznaczonych na wykonywanie usług w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego i usług weterynaryjnych,

• Liczba sprzedawanych posiłków domowych,

• Liczba godzin sprawowania opieki domowej nad dziećmi i osobami chorymi,

• Liczba godzin przeznaczonych na udzielanie lekcji,

• Pozostałe informacje, które w sposób oczywisty mogą mieć istotny wpływ na poziom opodatkowania.

Zmiana stawki podatkowej jest natychmiastowa, zachodząc w tym samym miesiącu, w którym nastały okoliczności właściwe dla wprowadzenia zmiany. Niemniej, istotny jest również dzień, w którym zmiany nastały – nie będziemy bowiem obowiązani do zapłaty wyższego podatku za okres sprzed nastania opisywanych okoliczności. Wysokość należnego podatku dochodowego w tym miesiącu zostanie obliczona w następujący sposób:

• Do momentu zmiany – według 1/30 dotychczasowej stawki karty za każdy dzień,

• Od dnia zmiany – według 1/30 zmienionej stawki za każdy dzień po zmianie.

Trzeba przy tym raz kolejny podkreślić, że niezgłoszenie istotnych zmian w przewidzianym prawem terminie, poskutkuje nieodwracalną utratą prawa do rozliczenia przy pomocy karty podatkowej i nałożeniem podatku na zasadach ogólnych za cały rok.

Jak rozliczać podatek dochodowy przy karcie podatkowej? PIT 16A

Rozliczenie podatku dochodowego w ramach karty podatkowej stanowi zdecydowanie najprostszą z form regulowania zobowiązań w Urzędzie Skarbowym. Po ustaleniu kwoty podatku na karcie podatkowej, jesteśmy zobowiązani po prostu do comiesięcznego uiszczania rzeczonej kwoty (na przykład 500 złotych miesięcznie) na wskazane przez Urząd Skarbowy konto. To jednak nie koniec naszych zobowiązań.

Bez względu na to jakie kwoty podatku dochodowego zapłacone zostały przez przedsiębiorcę w ramach karty podatkowej, jest on zobowiązany również do rozliczenia się z podatku w ramach rocznej deklaracji. W tym przypadku, właściwym formularzem jaki przyjdzie nam wypełnić będzie PIT 16A, który podobnie jak inne formularze (PIT-36, PIT-37 czy PIT-28) musimy składać raz w roku.

W przypadku PIT 16A, podatnicy zobowiązani są do złożenia formularza do końca lutego kolejnego roku podatkowego. Jeżeli ostatni dzień lutego przypada na niedzielę, to wówczas termin wydłuża się do następnego dnia roboczego.

Karta podatkowa – obowiązki przedsiębiorcy

Obowiązki przedsiębiorcy korzystającego z karty podatkowej nie są szczególnie duże, a w porównaniu do pozostałych form opodatkowania są zdecydowanie najmniejsze. Wynika to z natury karty podatkowej, która miała stanowić najprostszą z form opodatkowania, dedykowaną najmniejszym przedsiębiorstwom. Dla przykładu, karta podatkowa zwalnia nas z obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych czy księgi prowadzenia przychodów i rozchodów.

Jednym z najbardziej oczywistych obowiązków przedsiębiorcy w tym zakresie jest oczywiście konieczność składania zeznań podatkowych i terminowego opłacania należności, o czym informowaliśmy wyżej. Nie jest to jednak wszystko.

Choć prowadzenie dokumentacji przy karcie podatkowej jest dużo prostsze, to przedsiębiorcy powinni pamiętać, że nie są w pełni zwolnieni z tego obowiązku. Muszą oni bowiem przez okres pięciu lat przechowywać w kolejności numerów kopie tych rachunków i faktur (licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę lub rachunek). Ponadto, na żądanie klienta muszą oni wystawiać rachunki i faktury potwierdzające sprzedaż towarów lub wykonanie usługi.

Czym jest karta podatkowa? Podsumowanie

Karta podatkowa to zdecydowanie najprostsza z form opodatkowania działalności gospodarczej – nie jest jednak przeznaczona dla wszystkich przedsiębiorców, a zakres jej stosowania zawiera właściwa ustawa. W jej ramach wysokość należnego podatku (sztywna kwota, nie procent od dochodu) ustalana jest przez naczelnika Urzędu Skarbowego, właściwego dla miejsca prowadzonej przez nas działalności gospodarczej. Wysokość podatku dochodowego jest w tym przypadku zależna od wielu czynników, gdzie kluczowy jest rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności oraz jej zakres.

Niemniej, od roku 2022 karta podatkowa jest stopniowo wygaszana. Mogą dziś z niej korzystać wyłącznie ci przedsiębiorcy, którzy w tej formie rozliczali się z Urzędem Skarbowym przez wprowadzeniem Nowego Polskiego Ładu, zaś nowe wnioski w tym zakresie nie są przyjmowane. Co więcej, utrata prawa do rozliczenia na podstawie karty podatkowej lub zrzeczenie się tego prawa powoduje, że nie będzie nam dane korzystać z karty podatkowej już nigdy więcej.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_19961341_pen-kalkulator-pieni%C4%85dze-na-st%C3%B3%C5%82.html