Raport Najwyższej Izby Kontroli nie pozostawia złudzeń – Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma opóźnienia w wypłatach emerytur, a jednocześnie niewłaściwe nalicza należne seniorom świadczenia. W tej sytuacji emeryci powinni złożyć odwołanie.
Dane z raportu NIK za 2022 rok wskazują wiele nieprawidłowości w działaniu ZUS. Wskazano, że dotyczyły one 28 tysięcy przypadków zaniżonej kwoty wypłacanego świadczenia. W następstwie tego działania należało zrealizować wyrównania, które w sumie wyniosły ponad 34 mln zł – informuje dziennik „Fakt”.
Zaniżanie świadczenia – co zrobić?
W przypadku, gdy senior podejrzewa, że wypłacane świadczenie jest zaniżane, może odwołać się od decyzji ZUS-u do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (sądu I instancji). Jednak trzeba podkreślić, że osoba otrzymująca emeryturę od dnia doręczenia decyzji ma na to miesiąc.
Odwołanie należy złożyć w oddziale, który wydał taką decyzję. Dokument ten powinien zawierać numer wydanej decyzji, uzasadnienie podjęcia odwołania przez seniora oraz jego własnoręczny podpis. Za tego typu postępowanie odwoławcze nie pobiera się opłat.
Emeryt może dochodzić swoich praw również sądownie, jeśli istnieją podejrzenia, że ZUS od dłuższego czasu wypłaca świadczenie niższe niż powinno. W przypadku, gdy ZUS stwierdzi, że odwołanie nie jest zasadne, zostanie ono przekazane do sądu w ciągu 30 dni od otrzymania zgłoszenia odwołania przez seniora. Sąd przeanalizuje dokumentację, a następnie wyda wyrok, który również może orzekać o zmianie decyzji odrzucającej odwołanie, podjętej przez ZUS. Jeżeli jednak sąd ją podtrzyma, emeryt ma prawo do złożenia apelacji. Wtedy sprawa zostanie ponownie rozpatrzona przez sąd II instancji. W przypadku wydania orzeczenia korzystnego dla seniora otrzyma on wyrównanie świadczeń, które obejmuje czas maksymalnie do trzech lat wstecz.
Na ogół takie sprawy sądowe mogą trwać wiele lat, a sama ewentualna wypłata wyrównania nie obejmuje nieprawidłowości z okresu powyżej 3 lat.
Ponowne ustalenie wysokości świadczenia
Według art. 114 ustawy o emeryturach i rentach istnieje możliwość ponownego ustalenia świadczenia. Dopuszcza się to jednak w poniższych sytuacjach:
„1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;
2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;
3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;
5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;
6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego”.
Aby doszło do ponownego wyliczenia świadczenia, należy wypełnić druk ZUS-ERPO. Tutaj także senior ma prawo odwołać się do sądu, gdy ZUS odmówi przeliczenia lub wskaże, że świadczenie było odpowiednio wypłacane, ale zainteresowany się z tym nie zgadza.
