Zwolnienie lekarskie pracownika zawsze rodzi to samo pytanie: ile płaci pracodawca na L4 i kiedy obowiązek przejmuje ZUS? Wysokość świadczenia zależy od kilku czynników – przyczyny niezdolności do pracy, wieku pracownika, rodzaju umowy oraz tego, czy dana osoba mieści się jeszcze w limicie wynagrodzenia chorobowego, czy już w okresie zasiłkowym. Poniżej wyjaśniamy zasady krok po kroku – zarówno z perspektywy pracownika, jak i pracodawcy.

Kiedy przysługuje wynagrodzenie chorobowe?

Prawo do świadczeń chorobowych mają osoby objęte ubezpieczeniem chorobowym. W przypadku umowy o pracę ubezpieczenie jest obowiązkowe. Przy umowie zlecenia konieczne jest dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i opłacanie składek.

Warunkiem wypłaty świadczenia jest wystawione przez lekarza elektroniczne zaświadczenie lekarskie (e-ZLA), które trafia do systemu Zakład Ubezpieczeń Społecznych i jest widoczne na profilu pracodawcy w PUE.

Aby otrzymać wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy, trzeba spełnić tzw. okres wyczekiwania:

  • 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – przy ubezpieczeniu obowiązkowym,
  • 90 dni – przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym (np. na podstawie umowy zlecenia).

Do okresu wyczekiwania wlicza się wcześniejsze okresy ubezpieczenia, jeśli przerwa nie przekroczyła 30 dni.

Ile płaci pracodawca na L4?

W pierwszej kolejności wypłacane jest wynagrodzenie chorobowe. To świadczenie finansowane bezpośrednio przez pracodawcę.

Pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe za:

  • 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym,
  • 14 dni – jeśli pracownik ukończył 50 lat (limit obowiązuje od następnego roku po ukończeniu 50. roku życia).

Wysokość wynagrodzenia chorobowego wynosi:

  • 80% podstawy wymiaru – w przypadku choroby pracownika lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • 100% podstawy wymiaru – w przypadku wypadku w drodze do pracy lub z pracy, choroby zawodowej, a także poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów lub zabiegowi pobrania komórek.

Warto podkreślić, że wynagrodzenie chorobowe wypłacane jest za cały okres zwolnienia lekarskiego, z uwzględnieniem dni wolnych od pracy – sobót, niedziel i świąt.

Kiedy ZUS wypłaca zasiłek chorobowy?

Po przekroczeniu limitu 33 lub 14 dni w roku kalendarzowym pracownik przechodzi na zasiłek chorobowy wypłacany w formie zasiłku chorobowego.

Od 34. dnia (lub 15. dnia po 50. roku życia) przysługuje zasiłek chorobowy. Świadczenie to finansowane jest przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.

Kto faktycznie wypłaca środki?

  • Jeśli pracodawca zgłosił do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 21 osób (stan na 30 listopada poprzedniego roku) – to on wypłaca zasiłek chorobowy i rozlicza go z ZUS.
  • Jeśli zatrudnia mniej niż 21 ubezpieczonych – zasiłek chorobowy wypłacany jest bezpośrednio przez ZUS.

Okres zasiłkowy wynosi co do zasady 182 dni niezdolności do pracy. Po jego wyczerpaniu, w niektórych przypadkach, możliwe jest ubieganie się o świadczenie rehabilitacyjne przyznawane po ocenie przez lekarza orzecznika ZUS.

Jak obliczana jest podstawa wymiaru zasiłku chorobowego?

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego oraz wynagrodzenia chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.

Jeżeli pracownik przebywał w zatrudnieniu krócej niż 12 miesięcy, bierze się pod uwagę pełne miesiące kalendarzowe podlegania ubezpieczeniu.

Do podstawy wymiaru wlicza się nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale także premie, prowizje, dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych czy w porze nocnej – o ile były objęte składkami na ubezpieczenie chorobowe.

Od ustalonej podstawy odejmuje się 13,71% składek finansowanych przez pracownika (ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe). Następnie dzieli się ją przez 30 – niezależnie od liczby dni w danym miesiącu. Tak ustala się stawkę za jeden dzień niezdolności do pracy.

Nie ma możliwości wypłaty świadczeń chorobowych „za godziny”. Zwolnienie lekarskie pracownika obejmuje pełne dni kalendarzowe.

Umowa zlecenia a L4 – kto płaci za L4?

W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia sytuacja wygląda inaczej. Zleceniobiorca nie otrzymuje wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy.

Jeżeli opłaca dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i spełnił okres wyczekiwania (90 dni), od pierwszego dnia niezdolności do pracy przysługuje mu zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS.

L4 w trakcie wypowiedzenia i po ustaniu zatrudnienia

Jeżeli nieobecność pracownika z powodu choroby przypada w okresie wypowiedzenia, świadczenia wypłacane są na standardowych zasadach. Zwolnienie lekarskie nie wydłuża okresu wypowiedzenia.

Po ustaniu stosunku pracy zasiłek chorobowy może być nadal wypłacany przez ZUS, jeśli spełnione są określone warunki – między innymi pierwszy dzień choroby przypadł w odpowiednim terminie od ustania zatrudnienia, a niezdolność do pracy trwała nieprzerwanie co najmniej 30 dni.

Ile realnie wynosi L4? Przykładowe wyliczenie

W praktyce pracownik najczęściej otrzyma 80% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia po odliczeniu potrąconych składek. Oznacza to, że przy wyższym wynagrodzeniu różnica między pensją a świadczeniem może być zauważalna.

W niektórych przypadkach regulamin pracy lub przepisy wewnętrzne danego pracodawcy mogą przewidywać wyższe wynagrodzenie niż ustawowe 80%.

Najczęstsze pytania pracowników

Czy pierwszego dnia choroby płaci pracodawca?
Tak – jeśli dana osoba się w limicie 33/14 dni w roku kalendarzowym.

Czy dni wolne wliczają się do L4?
Tak. Okres zwolnienia lekarskiego liczony jest z uwzględnieniem dni wolnych od pracy.

Czy można dostać zwolnienie wstecz?
Tak, lekarz może wystawić zaświadczenie lekarskie do 3 dni wstecz (z wyjątkiem niektórych sytuacji medycznych).

Czy zasiłek chorobowy jest opodatkowany?
Tak – podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ale nie nalicza się od niego składek na ubezpieczenia społeczne.

Podsumowanie: kto i ile płaci za L4?

Odpowiedź na pytanie „ile płaci pracodawca na L4” zależy od momentu i przyczyny niezdolności do pracy.

  • Do 33 (lub 14) dni w roku kalendarzowym – wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca.
  • Od 34 (lub 15) dnia – przysługuje zasiłek chorobowy finansowany przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.
  • Wysokość świadczenia to najczęściej 80% podstawy wymiaru, a w niektórych przypadkach 100%.
  • Maksymalny okres zasiłkowy wynosi 182 dni, po czym możliwe jest świadczenie rehabilitacyjne.

Znajomość zasad wypłaty wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego pozwala realnie ocenić, na jakie środki możesz liczyć w czasie niezdolności do pracy z powodu choroby – i kiedy obowiązek wypłaty przechodzi z pracodawcy na ZUS.