Już w 2019 roku Ministerstwo Finansów wyszło z inicjatywą utworzenia mikrorachunku podatkowego, który w swym zamyśle miał ułatwiać podatnikom uiszczenie podatków PIT, CIT i VAT w Urzędzie Skarbowym. Choć zmiany w prawie w tym zakresie weszły w życie już 1 stycznia 2020 r., to jednak nadal nierzadko budzą one konsternację. Czym dokładnie jest mikrorachunek podatkowy i czy jest on obowiązkowy?

mikrorachunek-podatkowy

Jakie podatki można wpłacać do Urzędu Skarbowego za jego pośrednictwem i kto może to robić? Z czego składa się numer mikrorachunku podatkowego i jak go sprawdzić? Gdzie płacić podatki inne niż PIT, CIT i VAT? Co zrobić w przypadku błędnej wpłaty na mikrorachunek podatkowy? Czy istnienie mikrorachunku podatkowego rzeczywiście stanowi ułatwienie dla przedsiębiorców, czy włącznie dla Urzędu Skarbowego? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszym materiale.

Mikrorachunek podatkowy – co to jest?

Mikrorachunek podatkowy to indywidualny rachunek podatkowy, służący płatnikom do wpłat podatków PIT, CIT i VAT. Przepisy wprowadzające w życie mikrorachunek podatkowy funkcjonują od początku 2020 roku. Dotychczasowe rachunki Urzędów Skarbowych do wpłat podatków PIT, CIT i VAT zostały zdezaktywowane dzień przed wprowadzeniem mikrorachunków podatkowych jako wyłącznej formy rozliczenia podatku PIT, CIT i VAT i tylko tam w terminie wpłat należy dokonywać.

Trzeba jednak pamiętać, że mikrorachunek podatkowy nie zastępuje ROR (Rachunek Oszczędnościowo – Rozliczeniowy). Mikrorachunek podatkowy ma charakter jednostronny – możesz na rachunek wpłacać poszczególne podatki, ale nie możesz przeprowadzać na nim żadnych operacji finansowych. Podobnie Urząd Skarbowy będzie wypłacał należne Ci zwroty podatków właśnie na konto firmowe, a nie na mikrorachunek podatkowy.

Czy mikrorachunek podatkowy jest obowiązkowy?

Posiadanie mikrorachunku podatkowego jest obowiązkowe – aktualnie nie istnieje inna możliwość opłacania podatku PIT, CIT i VAT. Naturalnie, nie oznacza to, że rozliczenie podatkowe każdorazowo musi być przez Ciebie wypełniane za pośrednictwem internetu. Możesz w tym celu udać się do Urzędu Skarbowego i tam dopełnić wszelkich, niezbędnych formalności, jednak uiszczane przez Ciebie pieniądze i tak znajdą się na Twoim mikrorachunku podatkowym.

Jak założyć mikrorachunek podatkowy? Co do zasady nie zakłada się go, a jest on przydzielany podatnikom automatycznie, gdzie podstawę dla ustanowienia numeru mikrorachunku podatkowego stanowi identyfikator podatkowy (PESEL lub NIP).

Jak sprawdzić numer mikrorachunku podatkowego?

Jeżeli chcesz się dowiedzieć na jaki rachunek wpłacać poszczególne podatki, to niezbędny w tym celu będzie wyłącznie Twój identyfikator podatkowy – PESEL albo NIP. Sprawę możesz załatwić od ręki przez internet, korzystając z dedykowanej ku temu stronu rządowej (generator mikrorachunku podatkowego), a także w dowolnym Urzędzie Skarbowym.

Numer każdego mikrorachunku podatkowego jest inny, ale zawsze będzie taki sam dla danego podatnika – nawet w sytuacji w której zmieni on nazwisko, dane adresowe, czy przynależność do właściwego Urzędu Skarbowego.

Aby poznać numer mikrorachunku podatkowego, na stronie z generatorem udostępnionym przez Ministerstwo Finansów lub w dowolnym Urzędzie Skarbowym podaj:

  • PESEL – jeśli nie prowadzisz działalności gospodarczej lub nie nie jesteś podatnikiem VAT,

  • NIP – jeśli prowadzisz działalność gospodarczą lub jesteś podatnikiem VAT.

Pamiętaj, że to Ty w pełni odpowiadasz za poprawność numeru rachunku, na który dokonujesz wpłat PIT, CIT i VAT. Nie korzystaj z zewnętrznych stron, programów, aplikacji czy usług w celu sprawdzenia swojego mikrorachunku podatkowego – mogą one stanowić próbę wyłudzenia danych osobowych.

Mikrorachunek podatkowy a brak PESEL lub NIP

Co do zasady, każdy podatnik w Polsce – zarówno osoba fizyczna, jak i firma – musi posiadać identyfikator podatkowy, czyli PESEL albo NIP. Może się jednak wydarzyć sytuacja, że nadal oczekujesz na przyznanie Ci właściwego identyfikatora podatkowego, ale jednocześnie już jesteś płatnikiem podatków.

W takiej sytuacji, w drodze wyjątku, możesz uiścić należności podatkowe na mikrorachunek podatkowy Urzędu Skarbowego, zgodnie z wykazem numerów rachunków bankowych urzędów skarbowych Krajowej Administracji Skarbowej.

Pamiętaj jednak, że aby Urząd Skarbowy mógł Cię właściwie zidentyfikować i prawidłowo rozliczyć wpłatę, podaj w przelewie numer dokumentu, który pozwala na ustalenie Twojej tożsamości – dowodu osobistego czy paszportu.

Z czego składa się mikrorachunek podatkowy?

Indywidualny mikrorachunek podatkowy składa się z 26 cyfr z przedrostkiem PL przed numerem. Przykładowy numer mikrorachunku podatkowego można zobrazować w następujący sposób:

LK 1010 0071 222Y XXXX XXXX XXXX

Na powyższym przykładzie, LK oznacza liczbę kontrolną, ustalaną algorytmicznie na podstawie pozostałych składników mikrorachunku. Kolejne 11 cyfr, a więc 1010 0071 222, to numer rozliczeniowy w NBP – w przypadku każdego mikrorachunku podatkowego jest on taki sam.

Zmienna Y określa, czy dla wygenerowania numeru mikrorachunku skorzystałeś z numeru PESEL, czy też z NIP. Jeżeli z PESEL, to wartość Y będzie równa 1 – jeżeli z NIP, to wyniesie ona 2. Kolejne cyfry w numerze rachunku będą stanowić właśnie Twój PESEL lub NIP, a jeżeli łączna ilość cyfr nie będzie wystarczająca dla uzupełnienia wszystkich 26 cyfr mikrorachunku podatkowego, to numer zostanie wypełniony cyframi 0 (za PESEL-em/NIP-em).

Kto może uiścić wpłatę na nasz mikrorachunek podatkowy?

Co do zasady, na swój rachunek wpłacisz podatki PIT, CIT i VAT osobiście, jednak art. 62b. pkt. 1 Ustawy o ordynacji podatkowej precyzuje, że posiadacz mikrorachunku podatkowego nie jest wyłącznym podmiotem, który może regulować swoje zobowiązania podatkowe za pomocą rzeczonego rachunku.

Zgodnie z obowiązującą literą prawa, opłat podatkowych w imieniu posiadacza mikrorachunku może dokonać jego małżonek/małżonka, zstępni, wstępni, pasierb/pasierbica, ojczym, macocha i rodzeństwo. W tym przypadku nie istnieją żadne ograniczenia kwotowe. Podobnie opłaty może dokonać właściciel przedmiotu hipoteki lub zastawu skarbowego (w określonych sytuacjach).

Osoba trzecia z kolei, a więc żadna z wymienionych wyżej, również może dokonać opłaty w imieniu podatnika, jednak w takiej sytuacji istnieje ograniczenie kwotowe do sumy 1 000 złotych, jednocześnie treść dowodu zapłaty nie może budzić wątpliwości co do jej przeznaczenia.

Gdzie zapłacić inne podatki niż PIT, CIT i VAT?

Mikrorachunek podatkowych powstał wyłącznie w celu opłacania podatków PIT, CIT i VAT. Jeżeli chcesz zapłacić inne podatki, takie jak PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych) czy akcyza, to z pomocą przyjdą Ci właściwe rachunki podatkowe Urzędów Skarbowych. Możesz je znaleźć w wyżej opisywanym rejestrze.

Mikrorachunek podatkowy przy zaległości podatkowych

Wzmiankowana wyżej Ustawa o ordynacji podatkowej dość dokładnie określa tryb funkcjonowania mikrorachunków podatkowych w przypadku powstania zaległości podatkowych u danego podmiotu. Jeżeli na podatniku ciążą określone zobowiązania, to fundusze przezeń uiszczane w pierwszej kolejności regulują te z nich, które podatnik wskazuje w tytule przelewu. Jeżeli takiego wskazania nie ma, to wpłatę uznaje się za pokrywającą to zobowiązanie, którego termin opłacenia jest najbliższy końca.

Jeżeli natomiast podatnik posiada zaległości podatkowe względem Urzędu Skarbowego, wówczas nie będzie on mógł opłacać podatków bieżących przez uregulowaniem rzeczonych zaległości. Podobnie jak w przypadku wpłaty regularnej, pieniądze wpływające na mikrorachunek podatnika w pierwszej kolejności regulują zadłużenie określone przezeń w tytule przelewu. Jeżeli takiego wskazania nie ma, lub jest ono nieprawidłowe (wskazuje na opłatę bieżącą przy jednoczesnej obecności zaległości podatkowych), to pieniądze pokrywają zadłużenie o najstarszym terminie wymagalności – wraz z odsetkami.

Błędna wpłata na indywidualny rachunek podatkowy – co zrobić?

Jak rzekł Seneka Starszy, „błądzić jest rzeczą ludzką”, więc jeżeli przydarzy się nam pomylić numer swojego mikrorachunku i wpłacimy pieniądze na czyjś rachunek, lub uiścimy opłatę z niewłaściwego tytułu (tj. opłacimy inny podatek niż PIT, CIT i VAT), nie powinniśmy się zbytnio przejmować – jedyne co stracimy to czas i być może nerwy.

Wszystko co powinniśmy w tej materii zrobić, to wysłać wniosek do Urzędu Skarbowego o przeksięgowanie wpłaty, co finansowo będzie dla nas bezstratne. Niemniej, trzeba pamiętać, że jeżeli w wyniku naszego błędu przeksięgowanie płatności będzie miało miejsce po terminie wpłaty, wówczas będziemy zobowiązani do zapłaty odsetek.

Mikrorachunek podatkowy – dlaczego jest przydatny?

Indywidualny mikrorachunek podatkowy raczej nie budzi kontrowersji co do swojej funkcjonalności czy właściwości istnienia. Możemy na ten rachunek wpłacać należności podatkowe z tytułu PIT, CIT i VAT, ale nie możemy w żaden sposób operować środkami zgromadzonymi na tym koncie. Nie służy ono także do regulowania innych zobowiązań, ani do otrzymywania zwrotów podatku od Urzędu Skarbowego.

Mikrorachunek podatkowy zapewnia wygodną formę rozliczenia z Urzędem Skarbowym. Dzięki niemu możemy opłacać PIT, CIT i VAT w jednym miejscu, ograniczając liczbę wykonywanych przelewów. Ponadto, indywidualny mikrorachunek podatkowy ma intuicyjną konstrukcję, dzięki której łatwo go zapamiętasz, a jeśli nie, to dzięki rządowej stronie internetowej bez trudu sprawdzisz go w każdym miejscu i czasie.

Inną z zalet mikrorachunku podatkowego jest jego stałość – jeżeli zmienisz adres firmy, adres zamieszkania, a nawet nazwisko, numer Twojego mikrorachunku pozostanie taki sam. Co więcej, mikrorachunek podatkowy jest dużym udogodnieniem technicznym dla pracowników Urzędów Skarbowych, dzięki czemu obsługa Twoich płatności jest dużo szybsza. Dzięki wprowadzeniu rzeczonych zmian możesz spodziewać się szybszego otrzymywania rozmaitych zaświadczeń, takich, jak na przykład zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach.