Posiadamy już opinie prawną dotyczącą wypłacania dodatku za utracony dzień wolny. Wynika z niej , że dodatek ten powinien być wypłacony pracownikowi ZAWSZE GDY NIE ZOSTAŁ UDZIELONY DZIEŃ WOLNY ZA PRACĘ NIEDZIELE LUB SWIĘTA. Należy zwrócić uwagę , że nie ma tutaj znaczenia czy DD lub DW zostało przeniesione. Dodatek taki może być pominięty tylko w przypadku fizycznego udzielenia dnia wolnego w innym terminie. Niedopuszczalne jest to , że ktoś sobie wymyślił przeniesienie jakiegoś DD na inny termin , który i tak jest dniem wolnym. To musi być udzielenie dnia wolnego dniu , który był wczesniej dniem pracującym. Należy również zwrócić uwagę , że jeżeli pracodawca sam oddaje dzień wolny w innym terminie to musi oddać to w stosunku 1 do 1.5. A o to podstawa prawna na , której opieram moje wypowiedzi. Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej
na interpelację nr 1667
w sprawie zasad przyznawania przez pracodawcę dodatków do wynagrodzenia, w zamian za pracę świadczoną przez pracownika w niedzielę i święta oraz w godzinach nadliczbowych
Odpowiadając na interpelację posłów Beaty Bublewicz, Tomasza Lenza, Pawła Olszewskiego i Krzysztofa Liska w sprawie liczby dodatków do wynagrodzenia przysługujących pracownikom w związku z nieudzieleniem dnia wolnego w zamian za pracę świadczoną w niedzielę lub święto, przekazaną przy piśmie z dnia 20 marca br., znak: SPS-023-1667/06, przedstawiam następujące stanowisko w tej sprawie.
Problematyka liczby dodatków do wynagrodzenia przysługujących pracownikowi za pracę w niedzielę lub święto, niezrekompensowaną udzieleniem mu dnia wolnego, jest związana z dwoma kwestiami:
- pracą w niedziele i święta oraz zasadami jej rekompensaty oraz
- pracą w godzinach nadliczbowych i zasadami jej rekompensaty.
Na podstawie art. 15110 Kodeksu pracy pracownikowi wykonującemu pracę w niedziele i święta pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy. W razie braku takiej możliwości do końca okresu rozliczeniowego pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę. Również, jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie do końca okresu rozliczeniowego dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto, pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto (art. 15111 § 2 i § 3 K.p.).
Należy podkreślić, że regułą powinno być zapewnianie przez pracodawców pracownikom wykonującym pracę w niedziele i święta innych dni wolnych od pracy. Realizuje to bowiem wymaganie zawarte w art. 147 K.p., zgodnie z którym w każdym systemie czasu pracy, jeżeli przewiduje on pracę w niedziele i święta, pracownikom zapewnia się łączną liczbę dni wolnych od pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym odpowiadającą co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy przypadających w tym okresie. Zatem nieudzielenie pracownikowi dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego w zamian za przepracowaną niedzielę lub święto powinno być jedynie wyjątkiem, a nie regułą.
Funkcją dodatku, o którym mowa w art. 15111 K.p., jest wyłącznie zrekompensowanie pracownikowi utraconego dnia wolnego z tytułu przepracowanej niedzieli lub święta. Należy zauważyć, że praca w niedziele i święta jest dozwolona wyłącznie w przypadkach wymienionych w art. 15110 K.p. i tylko za pracę w te dni - niezrekompensowane dniami wolnymi - Kodeks pracy przewiduje prawo pracownika do dodatku w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w takim dniu.
Takich ograniczeń w zakresie polecania pracownikom pracy ani uprawnień dla pracowników ustawodawca nie przewidział natomiast w przypadku wykonywania pracy w inne dni wolne, np. dni wolne wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a także dni wolne występujące w systemie równoważnego czasu pracy i wynikające z konieczności zrekompensowania pracownikom przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8 godzin (w sytuacji gdy pracodawca nie równoważy tego przedłużenia wyłącznie przez obniżenie dobowego wymiaru czasu pracy w inne dni). Wynika z tego, że ustawodawca traktuje pracę w niedzielę lub święto bez rekompensaty dniem wolnym jako absolutnie wyjątkową, nie nadając natomiast takiego charakteru innym dniom wolnym, których pracownika pozbawiono.
Dolegliwość, którą niewątpliwie jest konieczność wypłaty pracownikowi dodatku w wysokości 100% wynagrodzenia za nieudzielenie dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego w zamian za przepracowaną niedzielę lub święto, ma więc skłaniać pracodawców do zapewnienia pracownikom liczby dni wolnych od pracy, o której mowa w art. 147 K.p. - przynajmniej w zakresie niedziel i świąt, które są dniami o szczególnym charakterze. Należy przy tym podkreślić, że dodatek ten przysługuje pracownikom za każdą godzinę pracy w niedzielę lub święto, jeżeli nie zostało to zrekompensowane udzieleniem dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego.