Syndrom Atlasa: co to jest? Jakie są objawy i jak sobie z nim radzić?

Syndrom Atlasa dotyka tych, którzy dobro innych stawiają ponad własne. Opiekując się bliskimi, należy stawiać jasne granice. Skąd wzięła się ta terminologia i jakie zachowania określamy mianem syndromu Atlasa? Niestety objawy tego zaburzenia mogą nas dopaść m.in. w pracy. Zobacz, jak zwalczyć ten niebezpieczny syndrom.

Syndrom Atlasa – co to jest?

Czy mitologiczny tytan może mieć coś wspólnego ze współczesną psychologią? Okazuje się, że tak! Syndrom Atlasa to termin określający specyficzne zachowania i odruchy ludzkie, które mogą doprowadzić do problemów zdrowotnych i zaburzeń psychicznych. O co konkretnie chodzi? Wczesne zdiagnozowanie objawów i szybka reakcja są kluczowe w walce z syndromem.

Okazuje się, że nadmierna opieka nad innymi może przynieść negatywne skutki dla osoby, która zbytnio angażuje się w rozwiązywanie cudzych spraw, zapominając o własnym życiu i osobistych problemach. Czym jest syndrom Atlasa i jak mu zapobiegać?

Syndrom Atlasa: terminologia

Zjawisko zostało szczegółowo opisane w książce Ireny Pospiszyl „Syndrom Atlasa. O tych, którzy byli silni zbyt długo”. Atlas to bohater mitologii greckiej, który musiał dźwigać na swoich barkach sklepienie niebieskie, w konsekwencji za udział w wojnie tytanów.

Dlaczego opisywany syndrom został nazwany imieniem tego greckiego Tytana? Użyta terminologia nawiązuję do zachowań osób cierpiących na to zaburzenie, które, podobnie jak Atlas, dźwigają na swoich barkach zbyt wiele, bowiem sprawy innych stawiają ponad własne dobro.

Syndrom Atlasa: definicja

Syndromem Atlasa w psychologii określa się pewne zachowania, które prowadzą do rezygnacji z siebie kosztem opieki nad innymi. Osoba cierpiąca na ten syndrom, dobro innych stawia ponad swoje własne, co prowadzi do rezygnacji z siebie i innych konsekwencji zdrowotnych.

Szukasz nowego zatrudnienia w województwie śląskim? Odwiedź zakładkę: praca Częstochowa na GoWork.pl i aplikuj na najciekawsze oferty!

Objawy syndromu Atlasa – jakie są?

Syndrom Atlasa może przejawiać się różnorodnymi objawami, obejmującymi zarówno fizyczne, jak i emocjonalne aspekty funkcjonowania osoby. Jednym z głównych sygnałów jest nadmiar stresu i chroniczne zmęczenie. Osoby dotknięte tym syndromem czują nieustanne obciążenie obowiązkami, co prowadzi do wyczerpania oraz ciągłego napięcia psychicznego. W efekcie mogą wystąpić również problemy zdrowotne — m.in. bóle mięśni, migreny, problemy z układem pokarmowym, a w skrajnych przypadkach nawet dolegliwości związane z sercem.

Kolejnym symptomem jest utrata równowagi życiowej. Osoby cierpiące na syndrom Atlasa często nie znajdują czasu na odpoczynek, rozwijanie swoich zainteresowań czy relacje z bliskimi. Towarzyszy im ciągłe poczucie przytłoczenia, wynikające z przeświadczenia, że to na ich barkach spoczywa odpowiedzialność za powodzenie wielu spraw, co prowadzi do frustracji i bezradności.

Perfekcjonizm jest również częstym objawem syndromu Atlasa — dotknięte nim osoby stawiają sobie i innym bardzo wysokie wymagania i nie potrafią zaakceptować własnych błędów. Szczególnie narażone na syndrom Atlasa są osoby na stanowiskach kierowniczych, rodzice, osoby o perfekcjonistycznym nastawieniu oraz profesjonaliści pracujący w zawodach pomocowych, takich jak lekarze czy nauczyciele, którzy często biorą na siebie odpowiedzialność za dobrobyt innych ludzi.

Na czym polega syndrom Atlasa?

Opiekowanie się innymi i wspieranie ich w trudnych momentach to wspaniała postawa, którą powinien realizować każdy z nas. Jednak kiedy priorytetem staje się dobro innych, a nie nasze własne potrzeby i pragnienia to znaczy, że opiekuńczość wymyka się spod kontroli, a takie zachowanie może świadczyć o syndromie Atlasa.

Syndrom Atlasa w pracy

Walka o innych kosztem rezygnacji z siebie to poważny problem, z którym należy walczyć. Najczęściej do takich sytuacji dochodzi w relacjach rodzinnych np. matka – dziecko czy partnerskich. Okazuje się jednak, że współcześni Atlasi dźwigają problemy innych również w życiu zawodowym.

Lider, który realizacje własnych obowiązków poświęca kosztem pomocy swoim podwładnym czy współpracownik, który wsparcie kolegów zza biurka stawia ponad realizację własnego projektu to przykłady syndromu Atlasa, które mogą doprowadzić nawet do zwolnienia z pracy!

Syndrom Atlasa – jak z nim walczyć?

Osoby, które czują, że mogą cierpieć na syndrom Atlasa, powinny jak najszybciej wprowadzić do swojego życia zmiany, które uchronią ich przed konsekwencjami i jeszcze większym zatraceniem własnego „ja” celem opieki nad innymi. Wspieranie rodziny, współpracowników czy przyjaciół jest częścią życia każdego z nas, ale należy pamiętać, że oferowanie pomocy nie powinno negatywnie wpływać na indywidualne cele i osobiste pragnienia.

Jak walczyć z syndromem Atlasa? Wprowadzenie w życie tych kilku zasad znacznie pomoże zachować balans między opieką nad innymi a realizacją własnych potrzeb.

Ustal jasne granice

Pomaganie innym to wspaniała postawa, którą powinien realizować każdy człowiek, jednak nadmierna opiekuńczość może skutkować syndromem Atlasa. Stawianie jasnych granic w relacjach międzyludzkich pozwala tworzyć nowe cele i uniknąć niebezpiecznych sytuacji, w których własne dobro stawiamy niżej niż czyjeś.

Naucz się mówić NIE

To nic złego, że odmówisz! Asertywność i mówienie: NIE, kiedy ktoś prosi nas o pomoc lub opiekę, których kosztem, będziemy musieli rezygnować z siebie, jest wręcz konieczne. Jasna komunikacja i postępowanie w zgodzie z samym sobą są kluczem do zachowania harmonii i równowagi.

Zrelaksuj się

Próba heroicznego zmierzenia się z problemami innych bywa męcząca, dlatego po tym dobrodusznym akcie pamiętaj o odpoczynku. Nie należy zatracać się w pomoc innym bez pamięci i rezygnować z siebie, kosztem noszenia na barkach cudzych problemów. Pamiętaj, że jeżeli sam nie będziesz szczęśliwy, to nie uda Ci się uszczęśliwić innych. 

Zrozum powstały problem

Zauważenie, że to jak postępujesz, negatywnie wpływa na Twoją psychikę to klucz do rozwiązania kłopotów. Jeżeli zrozumiesz powstały problemem i zechcesz wprowadzać małymi kroczkami wielkie zmiany w swoim postępowaniu, to w krótkim czasie uda Ci się odzyskać radość życia!

Często rezygnacji z własnych priorytetów towarzyszy potrzeba dowartościowania, którą generuje opieka nad innymi i nadmierne wsparcie. Pomoc kolegom po fachu jest ceniona w każdym zawodzie, ale nie powinna być realizowana kosztem własnego życia zawodowego, a wsparcie rodziny i przyjaciół, mimo że jest potrzebne, nie może zaburzać własnego funkcjonowania. Bądź dla siebie dobry i pamiętaj, że opieka nad samym sobą jest równie ważna co pomoc niesiona innym i może zagwarantować dobre życie zarówno w sferze prywatnej, jak i zawodowej.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_111510983_overhead-view-of-businesswoman-sleeping-at-table-in-office.html