Rękojmia to jedno z najważniejszych praw konsumenta, które chroni go przed wadliwymi towarami. Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta, wszyscy sprzedawcy, w tym również ci działający online, są zobowiązani do zapewnienia możliwości reklamacji produktów. Zrozumienie zasad rękojmi jest kluczowe zarówno dla kupujących, jak i sprzedających, ponieważ pozwala uniknąć wielu nieporozumień i sporów. W artykule wyjaśnimy, czym jest rękojmia, jakie prawa z nią się wiążą oraz czym różni się od gwarancji.

Rękojmia – co to jest?

Rękojmia, zgodnie z kodeksem cywilnym, to regulacja odpowiedzialności sprzedawcy za wadliwy towar. Oznacza to, że sprzedawca odpowiada za wady fizyczne lub prawne rzeczy sprzedanej. Co ważne, rękojmia działa automatycznie – sprzedawca odpowiada z mocy prawa, gdy ujawni się niezgodność towaru z umową w ustalonym czasie. Nie ma tu znaczenia, czy sprzedawca miał świadomość wady – wystarczy, że wada ujawni się w okresie odpowiedzialności.

Rękojmia dotyczy wszystkich transakcji, a kupujący, który odkryje wadę, może żądać od sprzedawcy naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub nawet odstąpienia od umowy. To jedno z najsilniejszych narzędzi ochrony konsumenta w Polsce.

Wady w rękojmi

W ramach rękojmi możemy wyróżnić dwa rodzaje wad: fizyczne i prawne. Wada fizyczna oznacza, że towar jest niezgodny z umową, czyli nie posiada właściwości, które według sprzedawcy lub umowy powinien mieć. Przykłady obejmują:

  • Brak właściwości wynikających z przeznaczenia towaru (np. dzbanek pękający po zalaniu gorącą wodą).
  • Brak zgodności z zapewnieniami sprzedawcy (np. wodoodporny zegarek, który przestaje działać po zamoczeniu).
  • Nieprzydatność do celu zgłoszonego przez kupującego przy zakupie, jeśli sprzedawca nie zgłosił zastrzeżeń.

Wada prawna występuje, gdy towar stanowi własność osoby trzeciej, co oznacza, że nie powinien być sprzedawany.

Rękojmia a odpowiedzialność sprzedawcy

Sprzedawca ponosi odpowiedzialność z tytułu rękojmi przez dwa lata od wydania rzeczy, a w przypadku nieruchomości przez pięć lat. W przypadku używanych przedmiotów ruchomych odpowiedzialność może być ograniczona do jednego roku, jednak nie może być wyłączona całkowicie.

Warto również zaznaczyć, że sprzedawca jest odpowiedzialny za wady, które istniały w momencie wydania towaru, nawet jeśli ujawniły się później. Nowa ustawa o prawach konsumenta dodatkowo wydłuża okres domniemania istnienia wady w momencie wydania towaru z sześciu miesięcy do roku, co daje konsumentom większą ochronę.

Sprawdź też: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – co to jest? Czym się zajmuje?

Rękojmia – najważniejsze obowiązki i żądania

Sprzedawca ma 14 dni na rozpatrzenie reklamacji, inaczej uważa się, że uznał ją za zasadną. Nowa ustawa nie wymaga już od konsumenta informowania sprzedawcy o wadzie w określonym czasie od jej stwierdzenia, co daje kupującym większą swobodę.

Kiedy sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności?

1) Gdy poinformował o wadzie przed zawarciem umowy.

2) Jeśli wada wynika z zapewnień producenta, o których sprzedawca nie wiedział i nie mógł ich znać.

3) Jeżeli odpowiedzialność została wyłączona (nie dotyczy konsumentów).

Konsument ma prawo żądać w ramach rękojmi:

  • obniżenia ceny,
  • wymiany wadliwego towaru na nowy,
  • naprawy towaru,
  • odstąpienia od umowy i zwrotu pieniędzy (o ile wada nie jest nieistotna).

Jeśli wada zostanie usunięta, konsument nie może odstąpić od umowy. Sprzedawca ma obowiązek naprawić towar w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla kupującego.

Rękojmia a gwarancja – czym się różnią?

Gwarancja to druga możliwość dochodzenia roszczeń, jednak jej udzielenie zależy od dobrej woli sprzedawcy lub producenta. Gwarancja dotyczy jakości produktu, a odpowiedzialność za jej przestrzeganie najczęściej ponosi producent.

W przeciwieństwie do rękojmi, która jest obowiązkowa i oparta na przepisach prawa, gwarancja to dodatkowe zabezpieczenie, na które decyduje się producent lub sprzedawca. W rękojmi to sprzedawca ponosi odpowiedzialność za niezgodność towaru z umową, natomiast w gwarancji odpowiedzialność spoczywa na gwarancie.

Rękojmia działa przez okres dwóch lat (lub dłużej, w przypadku nieruchomości), natomiast czas trwania gwarancji zależy od woli gwaranta. Co więcej, konsument może korzystać z obu opcji – rękojmi oraz gwarancji – niezależnie od siebie.

Podsumowanie

Rękojmia to kluczowe narzędzie ochrony konsumenta, które daje pewność, że zakupiony towar spełnia oczekiwania. Każdy konsument powinien znać swoje prawa, aby móc skutecznie dochodzić roszczeń w przypadku wadliwego towaru. Warto również pamiętać, że rękojmia różni się od gwarancji, choć obie formy reklamacji mają na celu zabezpieczenie interesów kupującego.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_61223505_pozytywni-potomstwa-dobieraj%C4%85-si%C4%99-wybiera%C4%87-ubrania-%C5%BCelazo-w-hypermarket-i-ono-u%C5%9Bmiecha-si%C4%99.html