Narzekasz, że masz za dużo pracy? A może masz za dużo czasu wolnego? Co gorsze?

Kolejne projekty gonią, wiecznie trzeba coś załatwić i już nie pamiętacie, kiedy w tym biegu mieliście chwilę tylko dla siebie? Możliwe, że była ona krótka i bardzo dobrze – inaczej moglibyście jej nie docenić! O co chodzi? Wyniki najnowszych badań dowodzą, że nadmiar wolnego czasu niekoniecznie sprawi, że będziemy szczęśliwsi i bardziej wypoczęci. 

Co jest gorsze – nadmiar pracy czy czasu wolnego? Zaskakujące wyniki badań

Jak często narzekacie na brak czasu? Wiele osób uważa, że jest zbyt zajętych i potrzebowałoby dłuższej przerwy od obowiązków. O ile jednak brak wolnej chwili dla siebie może skutkować zwiększonym zmęczeniem, a także stresem, o tyle nadmiar „wolnego” też wcale, zdaniem psychologów, nie sprzyja naszemu dobremu samopoczuciu.

Aby odkryć konkretną korelację pomiędzy stanem naszej psychiki a ilością wolnego czasu, jaki posiadamy, badacze z University of California w Los Angeles przeanalizowali dane pochodzące od blisko 22 tys. osób. Uczestnicy badania mieli za zadanie szczegółowo opisać to, co robili podczas ostatniej doby. Opis miał także uwzględniać porę dnia i czas trwania każdej czynności, ze wskazaniem aktualnego samopoczucia respondentów.

Według wyników badań, opublikowanych na łamach periodyku naukowego „Journal of Personality and Social Psychology”, nastrój badanych poprawiał się wraz ze wzrostem ilości wolnego czasu. Jednak, jak się okazało, ta tendencja utrzymywała się wyłącznie do momentu upłynięcia dwóch godzin. Po pięciu godzinach „słodkiego lenistwa” ankietowani zaczęli ponownie doświadczać spadku dobrego samopoczucia.

SPRAWDŹ TEŻ: Tylko 11% Polaków bierze 14-dniowy urlop. Nie potrzebują odpoczynku od pracy?

Nadmiar wolnego czasu źle wpływa na nasz nastrój? Te badania na to wskazują

Naukowcom na początku samym trudno było uwierzyć w wyniki swoich badań. Aby upewnić się, że spadek dobrego nastroju może być spowodowany również nadmiarem wolnego czasu, postanowili przeprowadzić dodatkowe testy.

Przeanalizowano więc dane od kolejnych 13 tys. osób, które uczestniczyły w badaniu National Study of the Changing Workforce w latach 1992-2008. Wniosek był taki sam – zupełny brak wolnego czasu był tak samo szkodliwy dla dobrego samopoczucia badanych, jak i jego nadmiar, który stawał się odczuwalny już po upływie kilku godzin. To jednak również nie przekonało badaczy, którzy zdecydowali się jeszcze na przeprowadzenie dwóch internetowych eksperymentów z udziałem ponad 6 tys. osób.

Podczas pierwszego badanych poproszono, aby wyobrazili sobie, że posiadają określoną ilość wolnego czasu każdego dnia, przez kolejne pół roku.  Następnie uczestników ankiety losowo przypisano do trzech różnych grup, z których każda posiadała kolejno: 15 minut, 3,5 godziny lub 7 godzin czasu wolnego dziennie. Uczestnicy każdej z tych grup mieli za zadanie wskazać, w jakim stopniu odczuwaliby radość, szczęście i satysfakcję, mając przypisaną wcześniej ilość czasu wolnego dziennie dla siebie w ciągu 6 miesięcy.

Wyniki ostatecznie rozwiały wątpliwości naukowców co do słuszności ich wcześniejszych wniosków. Badanie niemal jednoznacznie wykazało, że najlepsze samopoczucie towarzyszyło tym uczestnikom, którzy mieli umiarkowaną ilość czasu wolnego. Największe spadki nastroju zgłaszali za to ci, którzy mieli go w nadmiarze, lub zbyt mało.

Szukasz pracy w Częstochowie? Sprawdź najlepsze oferty na GoWork.pl

Bezrobocie i emerytura mogą być groźne dla samopoczucia?

Ankietowani dodali do swoich odpowiedzi również uzasadnienie, dlaczego odczuwali np. brak satysfakcji pomimo sporej ilości wolnego czasu. Okazało się, że gorsze samopoczucie wynikało tu głównie z poczucia bycia nieproduktywnym, a także mniej przez to „wartościowym”.

ZOBACZ TEŻ: Jak zwiększyć swoją produktywność w pracy?

Z kolei osoby, które miały wolnego czasu zbyt mało, jako źródło swojego słabego nastroju podawały głównie stres. To właśnie dlatego badaczom udało się dojść do interesujących ustaleń. „Nasze odkrycia sugerują, że całe dnie do wypełnienia według własnego uznania mogą sprawić, że będzie się podobnie nieszczęśliwym. Zamiast tego ludzie powinni starać się mieć umiarkowaną ilość wolnego czasu, aby spędzić go tak, jak chcą. W przypadkach, w których ludzie mają nadmiar wolnego czasu, na przykład na emeryturze lub po rezygnacji z pracy, nasze wyniki sugerują, że skorzystaliby na spędzeniu nowo odkrytego czasu w sposób bardziej produktywny” – komentowała wyniki badań ich współautorka, dr Marissa Sharif z The Wharton School.

Zdaniem psychologów nawet po zakończeniu obecnej kariery zawodowej dobrze jest wciąż pozostawać aktywnym. Udzielanie się w ramach wolontariatu, uczestnictwo w lokalnym Klubie Seniora, czy inne tego typu zajęcia mogą znacząco pomóc w utrzymaniu dobrej formy i walce z nudą oraz samotnością osób starszych. Bezrobotnym także radzą zresztą, aby na czas poszukiwań nowego zajęcia nie rezygnowali ze stałego rytmu dnia, lub np. podjęli się nowych obowiązków. 

Kiedy więc następnym razem rozmarzycie się na myśl o całorocznych wakacjach, lub wręcz rezygnacji z pracy, przypomnijcie sobie wyniki tych badań. Szybko mogłoby się okazać, że kompletny brak zawodowych obowiązków mógłby wcale Wam tak dobrze nie posłużyć.

Dlaczego nadmiar wolnego czasu może wywoływać frustrację? Psychologiczne podłoże zjawiska

Chociaż wolny czas jest postrzegany jako coś pozytywnego, jego nadmiar może prowadzić do poczucia pustki i braku satysfakcji. Psycholodzy wskazują, że ludzie potrzebują odpowiedniego balansu między obowiązkami a odpoczynkiem, aby czuć się spełnionymi. Przebywanie w stanie zbyt długiej bezczynności może prowadzić do osłabienia motywacji, a także uczucia niskiej wartości własnej. Osoby przyzwyczajone do intensywnego tempa pracy mogą odczuwać dezorientację w sytuacji nadmiaru wolnego czasu, co negatywnie wpływa na ich zdrowie psychiczne. Badania wykazują, że znalezienie odpowiednich zajęć w wolnym czasie jest kluczowe dla utrzymania równowagi psychicznej i dobrego samopoczucia.

Jak efektywnie zarządzać czasem wolnym, aby uniknąć nudy i pustki?

Wolny czas, choć wydaje się wymarzoną chwilą relaksu, może powodować dyskomfort, jeśli nie jest odpowiednio zagospodarowany. Zarządzanie nim polega nie tylko na znalezieniu pasji, ale i na tworzeniu struktury dnia wolnego – co może zapobiec poczuciu bezcelowości. Planowanie aktywności, takich jak rozwijanie zainteresowań, nauka nowych umiejętności czy udział w wolontariacie, może wzbogacić czas wolny i nadać mu sens. W ten sposób zyskujemy większe poczucie spełnienia, co pozytywnie wpływa na nasze zadowolenie z życia i motywację do działania, nawet jeśli jesteśmy zawodowo mniej aktywni.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_82669653_zmartwiony-m%C5%82ody-biznesmen-europejskiego-w-miejscu-pracy-z-komputera-dostaw-fili%C5%BCanki-kawy-i.html