Czy symbole religijne noszone w miejscu pracy muszą być tolerowane przez pracodawcę? Niedawno w tej sprawie zapadł interesujący wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE. Zgodnie z nim wewnętrzne regulacje firm dotyczące symboli religijnych lub światopoglądowych nie stanowią formy dyskryminacji. Kogo dotyczyły przypadki, o których orzekł Trybunał?

Odmówiono im noszenia muzułmańskich chust w miejscu pracy. TSUE orzekło: to nie dyskryminacja

Zaczęło się od przypadków dwóch Niemek, których łączone sprawy rozpatrywał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Obydwu kobietom w różnych sytuacjach pracodawca nakazał zdjęcie muzułmańskiej chusty podczas wykonywania swoich obowiązków.

Jedna z zatrudnionych pracowała jako opiekunka w żłobku, druga zaś jako kasjerka. Obie odmówiły zdjęcia hidżabu, co nie obyło się bez konsekwencji. Kiedy na skutek odmowy jedna z kobiet została przeniesiona na inne stanowisko, a druga zawieszona w swoich obowiązkach, sprawy trafiły do niemieckich sądów.

Po przejściu kolejnych instancji trafiły one aż do TSUE, który 15 lipca 2021 roku wydał zaskakujący wyrok. Według Trybunału żądania niemieckich przedsiębiorców nie nosiły znamion dyskryminacji w pracy.

„Zakaz noszenia w miejscu pracy jakichkolwiek widocznych symboli wyrażających przekonania polityczne, światopoglądowe lub religijne może być uzasadniony koniecznością prezentowania przez pracodawcę neutralnego wizerunku wobec klientów lub zapobiegania konfliktom w pracy” – można było przeczytać w wydanym wyroku.

Zakaz noszenia symboli religijnych w miejscu pracy to nie dyskryminacja? Nie we wszystkich przypadkach

Choć według wydanego przez TSUE wyroku wewnętrzne regulacje przedsiębiorstw, które dotyczą symboli religijnych czy światopoglądowych, nie stanowią dyskryminacji, to tylko wtedy, kiedy stosowane są w sposób ogólny.

W praktyce oznacza to tyle, że owe regulacje nie mogą w sposób bezpośredni dotyczyć jedynie poszczególnych wyznań lub tylko wybranych płci. Z kolei sami wymóg zakazu noszenia symboli religijnych w pracy musi zostać uznany za niezbędny z racji oczekiwań klientów czy też charakteru prowadzonej działalności. 

„Uzasadnienie to musi odpowiadać rzeczywistej konieczności po stronie pracodawcy, a przy godzeniu wchodzących w grę praw i interesów sądy krajowe mogą uwzględniać specyficzny kontekst swego państwa członkowskiego, a w szczególności bardziej korzystne przepisy krajowe w zakresie ochrony wolności wyznania” – orzekł Trybunał. 

Szukasz pracy w Poznaniu? Sprawdź najlepsze oferty na GoWork.pl!

Nie tylko hidżab powinien być zakazany? TSUE: zakaz musi dotyczyć wszelkich symboli

Jak eksperci komentują wydany wyrok? Jak podkreślają dziennikarze „Dziennika Gazety Prawnej”, warto zauważyć, że wyrok TSUE jasno mówi o tym, że nie tylko duże symbole religijne powinny być zakazane w pracy, jeśli chcemy uniknąć dyskryminacji.

Jeśli bowiem zakaz ten miałby odnosić się wyłącznie do noszenia dużych, rzucających się w oczy symboli, taka jego forma może prowadzić do dyskryminacji grup pracowników o konkretnym wyznaniu lub światopoglądzie. 

Zobacz też:  Religioznawstwo – co robić po studiach?

Czy zakazanie symboli religijnych w pracy jest legalne?

Zakaz stosowania symboli religijnych w miejscu pracy jest zgodny z przepisami prawa, o ile spełnia pewne warunki. Regulamin pracy może przewidywać ograniczenie noszenia symboli religijnych lub prezentowania postaw, które nawiązują do określonego wyznania, takich jak modlitwy czy rytuały. Jednak aby taki zakaz był zgodny z prawem, musi być sformułowany w sposób neutralny i ogólny, tak by dotyczył wszystkich pracowników, niezależnie od ich wyznania, przekonań religijnych czy światopoglądowych.

Pracodawca ma prawo wprowadzić takie regulacje, pod warunkiem że zakaz nie będzie wymierzony w osoby o konkretnej religii. Oznacza to, że zakaz noszenia symboli religijnych powinien obejmować wszystkie symbole – niezależnie od tego, do jakiej religii przynależą, oraz inne formy wyrażania przekonań, w tym politycznych i światopoglądowych.

Przykładem takiego zapisu może być stwierdzenie: „Pracownik musi dbać o to, aby nie wyrażać w żaden sposób, poprzez wypowiedzi, ubiór lub w inny sposób, swoich przekonań religijnych, światopoglądowych lub politycznych, bez względu na ich charakter”. Dzięki temu zakaz pozostaje neutralny, co ma kluczowe znaczenie, aby uniknąć zarzutu dyskryminacji.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_63904303_beautiful-phone-operator-arab-woman-working-isolated-on-a-white-background.html