Wszystko o socjalu: http://www.e-podatnik.pl/artykul/doradca_podatnika/3907/Fundusz_socjalny_8211_prawa_i_obowiazki_pracodawcow.html
Fundusz socjalny – prawa i obowiązki pracodawców
Do końca maja przedsiębiorcy prowadzący zakładowy fundusz świadczeń socjalnych muszą przekazać na jego konto 75 proc. środków. Resztę – po skorygowaniu do rzeczywistego średniorocznego stanu zatrudnienia – powinni przekazać do 30 września danego roku.
Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jest przeznaczony na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z jego środków oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych. Pojęcie działalności socjalnej zostało wyjaśnione w art. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
Działalność socjalna pracodawcy wobec załogi polega na tworzeniu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo na wypłacie pracownikom świadczeń urlopowych. Wszyscy pracodawcy (z wyjątkiem tych ze sfery budżetowej), którzy znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, mogą uwolnić się od tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Wygląda to w ten sposób, że ci więksi, mający ponad 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, czynią to przez zmianę układu zbiorowego pracy, a gdy nie są nim objęci, modyfikują regulamin wynagradzania. Mogą odstąpić od tworzenia funduszu na czas określony lub bezterminowo albo ustalić inny od ustawowego (wyższy lub niższy) wskaźnik odpisu na fundusz.
Zmiana układu zbiorowego pracy następuje po uzgodnieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. Zmiana regulaminu wynagradzania też wymaga zgody zakładowych organizacji związkowych. Zgodę związków pracodawca musi mieć na piśmie. Zmiana regulaminu wchodzi w życie po upływie dwóch tygodni od jej obwieszczenia załodze w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Gdy w firmie nie działają związki zawodowe, zmianę regulaminu trzeba uzgodnić z przedstawicielem wybranym przez personel do reprezentowania jego interesów. Jego zgodę pracodawca musi mieć także na piśmie. W innym przypadku nie może zrezygnować z tworzenia funduszu. Podobnie od prowadzenia działalności socjalnej mogą uwolnić się również pracodawcy zatrudniający poniżej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty (ale przynajmniej 20 osób), posiadający prawo zakładowe.
Postanowienia w sprawie nietworzenia funduszu i niewypłacania świadczenia urlopowego pracodawcy zawierają w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagrodzenia we wskazany sposób. Z kolei pracodawcy zatrudniający poniżej 20 osób nie są objęci układem zbiorowym pracy ani nie tworzą regulaminu wynagradzania. Oni też decyzję o nietworzeniu funduszu lub niewypłacaniu świadczenia urlopowego podejmują samodzielnie. Muszą jednak o tym fakcie poinformować pracowników do końca stycznia danego roku w sposób przyjęty w firmie. Możliwe jest również obniżenie wskaźników procentowych na fundusz świadczeń socjalnych czy świadczeń urlopowych. Naliczanie corocznych odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych lub wypłata świadczenia urlopowego są kosztowne dla pracodawcy. Wpływają na konkurencyjność firm, a także na ich sytuację ekonomiczną i tworzenie nowych miejsc pracy. Dlatego też przepisy ustawy przewidują rozwiązania polegające na dostosowaniu zakresu prowadzonej działalności socjalnej do możliwości finansowych pracodawcy.
Nie jest natomiast dopuszczalne kwotowe ustalenie wysokości odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych czy świadczenia urlopowego np. na poziomie 300 zł na jednego zatrudnionego. Przepisy pozwalają jedynie na podwyższenie lub obniżenie wskaźnika procentowego odpisu czy świadczenia, wynoszącego na ogół 37,5 procent przeciętnego wynagrodzenia. Zawsze podstawą naliczania tego wskaźnika musi być przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej poprzedniego roku lub drugiego półrocza, jeśli to okaże się wyższe. Można zatem przyjąć, że odpisy na fundusz czy świadczenie urlopowe wynoszą 10, 30 lub np. 80 procent tego wynagrodzenia.
Środkami funduszu zarządza pracodawca i on decyduje również o przeznaczeniu tych środków, a także o warunkach i zasadach korzystania z funduszu. Trzeba jednak pamiętać, że środki funduszu nie mogą być przeznaczone na cele inne niż określone przez ustawę o funduszu socjalnym.
Nie jest określone, jak często dany pracownik może korzystać ze środków funduszu.
Prawo do świadczeń z funduszu socjalnego mają:
– pracownicy zatrudnieni w pełnym i niepełnym wymiarze godzin oraz członkowie ich rodzin,
– pracownicy korzystający z urlopów wychowawczych,
– emeryci i renciści – byli pracownicy zakładu oraz członkowie ich rodzin,
– członkowie rodzin po zmarłych pracownikach i byłych pracownikach, jeżeli pozostawali na ich utrzymaniu,
– osoby, którym zakład przyznał prawo do korzystania ze świadczeń funduszu, np. pracownicy, którzy w danej chwili prz
