Niespełna 100 lat temu odkryto niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, dokonali tego dwaj naukowcy Burr i Evans, którzy już wtedy zauważyli, jak ważne są to związki dla organizmów żywych. Badania przeprowadzano na szczurach, u których to wykryto, że niedobór pewnych substancji dostarczanych z pożywieniem powoduje częstsze zapadanie gryzoni na różne choroby. Nazwano te substancje niezbędnymi i nadano nazwę „witamina F”.
Ówcześnie określenie tych kwasów tłuszczowych witaminą było według badaczy poprawne, gdyż nie istnieją szlaki metaboliczne, w których są one produkowane, a więc muszą być dostarczane z pożywieniem. Z biegiem lat odkryto, że związki te to niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, do których należą m.in. kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6.
W latach siedemdziesiątych pojawiły się natomiast pierwsze doniesienia o związku kwasów tłuszczowych omega–3 z układem krążenia. Duński badacz zauważył ważną korelację między dietą bogatą w nienasycone kwasy tłuszczowe z mniejszą zachorowalnością na choroby układu krążenia w tym chorobę wieńcową. Od tego czasu kwasy tłuszczowe omega-3 są nieustannie badane pod względem pozytywnego wpływu na zdrowie człowieka.
Co warto wiedzieć o Omega-3?
- Mimo pierwotnej nazwy – witamina F, z biegiem czasu stworzono pojęcie kwasów tłuszczowych i utworzono obowiązujące do dziś nazewnictwo. Wśród nienasyconych kwasów tłuszczowych, wyróżniamy dwie główne grupy omega-3 oraz omega-6. Skupimy się jednak na pierwszej z nich, a pominiemy w tym materiale Omega-9.
Prekursorem dla kwasów tłuszczowych omega-3 w organizmie człowieka jest kwas alfa- linolenowy ALA, który znajduje się w produktach pochodzenia roślinnego, np. w olejach roślinnych, orzechach, nasionach. Jednak musimy mieć na uwadze, że nie jest on całkowicie przekształcany do kwasu eikozapentaenowego (EPA) i kwasu dokozaheksaenowego (DHA).
ALA konwertuje u kobiet w EPA i DHA dużo sprawniej, niż u mężczyzn, wynikać to może z wyższego zapotrzebowania kobiet na te składniki w czasie ciąży. U mężczyzn konwertowania ALA do EPA jest zazwyczaj na poziomie 0,3 do 8%, a do DHA nie przekracza nawet 1%. U kobiet przemiany te sięgają odpowiednio do 21 i 9%. Oznacza to, że dieta mężczyzn tym bardziej powinna być zasobna bezpośrednio w kwasy tłuszczowe EPA i DHA. Głównym źródłem tych kwasów tłuszczowych są tłuste morskie ryby oraz w mniejszym stopniu owoce morza i algi.
Jakie znaczenie ma dla organizmu omega-3 ? Nie podlega wątpliwości, że mają ogromne znaczenie i potwierdzają to setki publikacji i badań. O jakim zakresie wpływu na zdrowie mówimy?
Wpływ Omega-3 na zdrowie
Działanie omega-3 na ciało człowieka jest wielotorowe i można wyróżnić m.in.: - wpływ na poprawę odporności
- hamowanie uczucia głodu
- zwiększenie uczucia sytości
- wspomaganie redukcji masy ciała
- udział w profilaktyce i leczeniu zespołu metabolicznego
- hamowanie lipogenezy
- wspomaganie leczenia cukrzycy typu II
- obniżenie występowania chorób układu krążenia
- działanie przeciwzapalne
- spowalnianie procesu powstawania blaszki miażdżycowej
- wpływ na poprawę profilu lipidowego
- działanie antyalergiczne
- działanie przeciwnowotworowe
- wsparcie pracy mózgu
- działanie antydepresyjne
- wpływa na prawidłowy rozwój w okresie prenatalnym
- działanie neuroprotekcyjne
To tylko niektóre właściwości, jakie udowodniono kwasom tłuszczowym omega-3, badania nad tymi kwasami tłuszczowymi cały czas trwają i na podstawie obecnych danych i doniesień naukowych opracowano zalecane normy spożycia. W przypadku osób dorosłych zaleca się, by przynajmniej 0,5% energii z diety pokrywał kwas ALA, natomiast EPA i DHA powinny być dostarczane w ilości 250 mg na dobę (suplement diety) lub powinny być spożywane ryby przynajmniej dwa razy w tygodniu w tym jeden gatunek tłusty. W przypadku kobiet w ciąży, czy osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego, dawki te powinny być znacząco wyższe.
Dieta obfitująca w oleje roślinne oraz tłuste ryby powinna zaspokoić zapotrzebowanie organizmu człowieka w kwasy tłuszczowe omega-3. Jednak jeśli należymy do grupy ryzyka osób narażonych na choroby układu sercowo- naczyniowego, redukujemy masę ciała, planujemy ciążę lub chcemy uzupełnić nie do końca zdrową dietę, warto rozważyć dodatkową suplementację kwasami tłuszczowymi Omega-3. Istotne w rozwoju mogą okazać się odpowiednie żywienie – całościowo dieta, oraz odpowiednie odżywki.
Rola Omega-3 dla naszego zdrowia
Kwasy Omega-3 odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia, wpływając na pracę serca, mózgu oraz układu nerwowego. Włączenie ich do diety może pomóc w zapobieganiu wielu schorzeniom, a ich regularne spożywanie jest zalecane przez specjalistów. Warto zwrócić uwagę na produkty bogate w Omega-3, takie jak ryby, orzechy czy siemię lniane.
Omega-3 jako wsparcie dla układu krążenia i serca – co mówią badania?
Kwasy tłuszczowe omega-3 są nieocenione w profilaktyce chorób serca oraz poprawie funkcji układu krążenia. Badania potwierdzają, że osoby regularnie spożywające omega-3, obecne m.in. w rybach takich jak łosoś i makrela, rzadziej chorują na nadciśnienie oraz wykazują niższy poziom trójglicerydów we krwi. Omega-3 wspomaga funkcje serca, zmniejszając ryzyko zakrzepów oraz stabilizując ciśnienie krwi. Z tego względu dieta bogata w te kwasy jest szczególnie polecana dla osób narażonych na choroby sercowo-naczyniowe i dbających o zdrowe funkcjonowanie organizmu.
Wpływ kwasów omega-3 na zdrowie psychiczne i mózgowe – korzyści suplementacji
Rola omega-3, szczególnie kwasu DHA, jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania mózgu, co ma szczególne znaczenie dla zdrowia psychicznego. Omega-3 wspiera rozwój komórek nerwowych i może pomagać w redukcji objawów depresji, co potwierdzają badania dotyczące ich wpływu na poprawę nastroju i funkcji poznawczych. Suplementacja omega-3 jest również stosowana jako element profilaktyki chorób neurodegeneracyjnych. Kwasy te wpływają na poprawę pamięci i koncentracji, dlatego warto wzbogacić codzienną dietę w produkty, które są naturalnym źródłem DHA i EPA, np. ryby morskie, siemię lniane oraz orzechy.
Artykuł sponsorowany
Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_44954520_kapsu%C5%82ki-z-olejem-z-%C5%82ososia.html
