Ulga dla klasy średniej miała za zadanie podnieść wysokość pensji pracowniczych i tym samym odbudować gospodarkę kraju. Pojawiło się jednak kilka związanych z nią pułapek, przez które podatnicy, aby ustrzec się przed koniecznością zwrotu podatku, muszą złożyć wniosek do swojego pracodawcy.
Wraz z nastaniem 2022 roku w życie weszły reformy Polskiego Ładu o podatku dochodowym, których celem było zwiększenie płac i poprawa gospodarki kraju. Zmiana w przepisach dotyczy niemal wszystkich Polaków: przedsiębiorców, pracowników, a także emerytów. Jedną z grup, o której mówi się najgłośniej jest tzw. „klasa średnia” i przywilej, jakim jest ulga dla tejże grupy społecznej. Niektórzy wyczekują zmian w płacy, inni z kolei zastanawiają się, czy powinni złożyć do pracodawcy wniosek o niestosowanie wspomnianej już ulgi. Z czego wynikają te różnice? Kto powinien złożyć wniosek i do kiedy ma na to czas? Zapraszamy do lektury!
Na czym polega ulga dla klasy średniej?
Ulga dla klasy średniej polega na obniżeniu wysokości podatku dochodowego, który jest co miesiąc potrącany z wynagrodzenia pracownika. Skutkiem tego są podwyżki pensji netto, czyli tych wypłacanych „na rękę”. Pracownik, który kwalifikuje się do klasy średniej będzie zatem otrzymywał wyższe niż do tej pory wynagrodzenie, dzięki wprowadzonym zmianom.
Kto może skorzystać z ulgi? Ulga jest skierowana do:
- osób fizycznych, które posiadają status pracowników i wykonują pracę ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy i pracy nakładczej,
- podatników, którzy osiągają przychody z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej (pod warunkiem, że rozliczają podatek na zasadach ogólnych skali podatkowej).
Z powyższego wynika, że z ulgi nie mogą skorzystać:
- osoby, które zostały zatrudnione na podstawie umowy o dzieło i umowy zlecenia,
- pracujący emeryci, którzy otrzymują świadczenia emerytalne,
- przedsiębiorcy, którzy do rozliczania opodatkowania wybrali podatek liniowy lub ryczałt ewidencjonowany.
Ustalanie ulgi dla klasy średniej
Czy zatem wszyscy ci, którzy pozostają w stosunku pracy lub prowadzą działalność gospodarczą mogą skorzystać z ulgi dla klasy średniej? Otóż nie. Głównym czynnikiem dopuszczającym do skorzystania z tego przywileju jest wpasowanie się w podane widełki wypłacanego wynagrodzenia. Muszą być spełniane jednocześnie i prezentują się następująco:
- w skali miesiąca wynagrodzenie powinno wynosić między 5701 zł brutto a 11 141 zł brutto,
- w skali roku podatkowego wynagrodzenie powinno wynosić między 68 412 zł brutto a 133 692 zł brutto.
Zarówno szansa na skorzystanie z ulgi jak i obliczenie wysokości samej ulgi wyliczane jest na podstawie wynagrodzenia w kwocie brutto. Ustawodawca przygotował dwa różne wzory (ich główne wartości różnią się w zależności od uzyskanych przychodów), które pozwolą obliczyć kwotę miesięcznej ulgi:
- (A x 6,68% – 380,50 zł) ÷ 0,17 – wzór dla przychodów mieszczących się w przedziale 5701 zł a 8549 zł,
- (A x (– 7,35%) + 819,08 zł) ÷ 0,17 – wzór dla przychodów mieszczących się w przedziale 8549 zł, a 11 141 zł.
Zmienna A we wzorze oznacza uzyskane miesięczne wynagrodzenie w kwocie brutto. W zależności od wysokości przychodów, należy dobrać odpowiedni wzór do prawidłowego wyliczenia kwoty ulgi.
Wynagrodzenie z zastosowaniem ulgi dla klasy średniej
Z powyższego wynika, że sam pomysł zastosowania ulgi dla klasy średniej wydaje się korzystny zwłaszcza dla pracowników, którzy będą otrzymywać wyższe wynagrodzenie. Aby móc skorzystać z nowych przepisów, zarobki powinny mieścić się w wyżej opisanym przedziale. Dlatego jeśli Twoje wynagrodzenie wynosi przykładowo 5700 zł brutto lub 11 142 zł, to niestety ten przywilej nie będzie już Ciebie dotyczyć. Poniżej przygotowaliśmy tabelę, dzięki której sprawdzisz, jaką kwotę ulgi możesz otrzymać względem swoich zarobków:
| Wynagrodzenie brutto | Wysokość ulgi dla klasy średniej |
| 6000 zł | 119,41 zł |
| 7000 zł | 512,35 zł |
| 8000 zł | 905,29 zł |
| 9000 zł | 926,94 zł |
| 10 000 zł | 494,59 zł |
| 11 000 zł | 62,64 zł |
Po co została wprowadzona ulga dla klasy średniej?
Polski Ład zakłada zmiany na wielu płaszczyznach, a zwłaszcza w podatku dochodowym. Dlatego nie można rozpatrywać samej ulgi dla klasy średniej jako odrębnego przepisu. Dla pracowników zostały wprowadzone między innymi takie zmiany, jak:
- została podwyższona kwota wolna od podatku do 30 000 zł (co daje 425 zł miesięcznie),
- podniesiono drugi próg podatkowy do kwoty 120 000 zł,
- brak możliwości odliczania podatku składki zdrowotnej od podatku.
Zwłaszcza ostatni punkt sprawił, że w opinii publicznej zawrzało. Dotychczas istniała możliwość odliczenia składki zdrowotnej od podatku, dzięki czemu pracownicy i przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą otrzymywali wyższe wynagrodzenie. Po wprowadzonych zmianach podatek będzie po prostu wyższy. Wprowadzona ulga ma zatem regulować wysokość podatku – brak możliwości odliczania składki zdrowotnej od podatku podniesie podatek, ale ulga dla klasy średniej go obniży. Zadaniem ulgi dla klasy średniej jest zatem regulowanie założeń innej zmiany podatkowej. Widać to na poniższej tabeli:
| Wynagrodzenie brutto | Wysokość ulgi dla klasy średniej | 2021 Wynagrodzenie netto |
2022 Wynagrodzenie netto |
Różnica w wynagrodzeniu netto |
| 3010 zł | ulga nie przysługuje | 2209,56 zł | 2363,56 zł | + 154 zł |
| 3500 zł | ulga nie przysługuje | 2555,34 zł | 2702,34 zł | + 147 zł |
| 4000 zł | ulga nie przysługuje | 2907,96 zł | 3021,96 zł | + 114 zł |
| 4500 zł | ulga nie przysługuje | 3260,58 zł | 3340,58 zł | + 80 zł |
| 5500 zł | ulga nie przysługuje | 3965,81 zł | 3965,81 zł | 0 zł |
| 6000 zł | 119,41 zł | 4318,43 zł | 4319,43 zł | + 1 zł |
| 6500 zł | 315,88 zł | 4671,05 zł | 4672,05 zł | + 1 zł |
| 7000 zł | 512,35 zł | 5024,67 zł | 5024,67 zł | 0 zł |
| 8500 zł | 1101,76 zł | 6082,53 zł | 6082,76 zł | 0 zł |
| 10 000 zł | 494,59 zł | 6937,39 zł | 6937,39 zł | 0 zł |
| 11 000 zł | 62,64 zł | 7845,63 zł | 7501, 63 zł | – 344 zł |
Jak sytuacja prezentuje się w rzeczywistości?
- osoby zarabiające najmniej, czyli te, których wynagrodzenie wynosi od minimalnej płacy do około 5000 zł brutto będą otrzymywać wyższe wynagrodzenie mimo tego, że nie przysługuje im ani ulga dla klasy średniej, ani brak możliwości odliczania składki zdrowotnej od podatku. Wzrost wynagrodzenia wynika zatem z podwyższenia kwoty wolnej od podatku;
- osoby, których wynagrodzenie mieści się w przedziale od 5000 zł do 10 000 zł brutto nie odczują niemal żadnej różnicy, dzięki zastosowaniu ulgi dla klasy średniej;
- osoby, których pensja miesięczna przekracza 10 000 zł brutto znacznie stracą z powodu wprowadzenia nowych zmian.
Miesięczne czy roczne rozliczenie ulgi dla klasy średniej?
Ulga dla klasy średniej może być rozliczana miesięcznie, ale też w podatkowym rozliczeniu zeznania rocznego. Jednak zgodnie z prawem obowiązującym od 1 stycznia 2022 roku, pracodawca ma obowiązek uwzględniać ulgę dla klasy średniej co miesiąc wszystkim tym pracownikom, których wynagrodzenie mieści się w przedziale 5701 zł brutto – 11 141 zł brutto. Pracownik ma w tej kwestii prawo wyboru – może nic nie robić i pozostawić comiesięczne rozliczanie ulgi, a może też złożyć wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej u swojego pracodawcy. W takiej sytuacji otrzyma zwrot środków w zeznaniu rocznym, jeśli tylko będą mu one przysługiwać. Co ważne, złożenie wniosku nie jest konieczne, a jeśli jako pracownik chcesz skorzystać z przyznanej Ci ulgi, nie musisz składać żadnych dodatkowych dokumentów.
Niektóre osoby z klasy średniej nie muszą składać wniosku, inne powinny złożyć go już w pierwszych dniach stycznia. Z czego wynika taka rozbieżność? Wszystko zależy bowiem od indywidualnego przypadku. Są na rynku pracy osoby, które:
- pracują u jednego pracodawcy,
- mają kilka wypłat w miesiącu,
- w ciągu roku planują zmienić pracę,
- otrzymują nieregularne i niesystematyczne premie uznaniowe,
- pracują u więcej niż jednego pracodawcy,
- oprócz umowy o pracę posiadają również własną działalność gospodarczą.
W zależności od sytuacji, nie zawsze comiesięczne rozliczanie ulgi będzie korzystne.
Kiedy miesięczne rozliczenie ulgi dla klasy średniej jest korzystne?
Niekiedy stosowanie ulgi dla klasy średniej w rozliczeniu miesięcznym będzie korzystne i w zupełności bezpieczne. Kiedy pracownik nie powinien się obawiać? Kiedy otrzymuje wynagrodzenie z jednego lub kilku źródeł, ale są one systematyczne, przewidywalne i o stałej kwocie lub minimalnie zmiennej w skali roku podatkowego.
Kiedy jednak warto rozliczyć ulgę dla klasy średniej w rozliczeniu rocznym? W zasadzie w każdym innym przypadku. Mowa tu np. o łączeniu pracy etatowej z prowadzeniem własnej działalności; pracowaniu w więcej niż w jednym zakładzie pracy, gdzie wysokość wynagrodzeń nie jest przewidywalna; otrzymywaniu nieregularnych premii uznaniowych o nieprzewidywalnych kwotach czy dodatków w postaci 13. wypłaty.
Co w sytuacji, kiedy wynagrodzenie jednak przekroczy ustalony limit?
Jeśli w ciągu roku kalendarzowego lub pod jego koniec okaże się, że jednak pobierana ulga dla klasy średniej w rozliczeniu comiesięcznym nie przysługiwała pracownikowi, będzie musiał zwrócić cały podatek po rozliczeniu zeznania rocznego. Zazwyczaj będzie to miało w sytuacji, kiedy łączne zarobki ze wszystkich źródeł (wynagrodzenia na podstawie umowy o pracę z różnych zakładów pracy, premie uznaniowe, przychody z działalności gospodarczej) będą wynosić więcej lub mniej, niż zostało przewidziane w reformie. W zależności od wysokości pierwotnego wynagrodzenia brutto, może się okazać, że pracownik będzie musiał zwrócić nawet kilka tysięcy złotych. Z tego też powodu zaleca się wszystkim tym, którzy otrzymują przychód opodatkowany na zasadach ogólnych z kilku tytułów i nie mają pewności, co do wysokości i częstotliwości kwot o złożenie stosownego wniosku.
Darmowy wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej do pobrania
Kiedy najlepiej złożyć wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej? Jeśli jako pracownik jesteś pewny, że Twoje przychody zarówno w rozliczeniu miesięcznym jak i rocznym nie znajdą się w przedziale 5701 zł brutto – 11 141 zł brutto (wynagrodzenie miesięczne) oraz 68 412 zł a 133 692 zł brutto (wynagrodzenie roczne) w danym roku kalendarzowym, to nie ma co zwlekać ze złożeniem wniosku do swojego pracodawcy i najlepiej uczynić to już na początku roku kalendarzowego, ale przed wypłatą pierwszego wynagrodzenia. Jeśli jednak z jakiegoś powodu tego nie zrobisz albo dopiero po czasie zorientujesz się, że Twoje zarobki mogą być ostatecznie niższe bądź wyższe, to możesz złożyć wniosek później. Ulga nie będzie naliczana w rozliczeniu miesięcznym dopiero od następnej wypłaty po okresie złożenia wniosku. Oznacza to, że po rozliczeniu podatkowym w zeznaniu rocznym pracownik będzie musiał zwrócić cały nienależnie pobrany podatek.
Należy pamiętać, aby taki wniosek składać na każdy rok podatkowy, ponieważ nie będzie on przechodził automatycznie na kolejne lata pracy.
Wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej – wzór
Poniżej przygotowaliśmy przykładowy wzór wniosku, który bezpośrednio po wydrukowaniu należy uzupełnić o niezbędne dane i przedłożyć pracodawcy lub działowi kadr. Wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej powinien zawierać:
- miejscowość i datę,
- dane pracownika (imię i nazwisko, PESEL, adres zamieszkania),
- dane pracodawcy (nazwa firmy),
- nagłówek „Wniosek o niestosowanie ulgi dla klasy średniej”,
- prośbę o niestosowanie ulgi i argumentację,
- czytelny podpis pracownika.
………………………………
(miejscowość, data)
………………………………………………..
(imię i nazwisko pracownika)
…………………………………………………
(PESEL)
…………………………………………………
…………………………………………………
(adres zamieszkania)
……………………………………………..
(nazwa zakładu pracy)
WNIOSEK
o niestosowanie ulgi dla klasy średniej
Ja, niżej podpisany, zwracam się z uprzejmą prośbą do płatnika ……………………………………
(nazwa zakładu pracy)
o niepomniejszanie dochodu dla pracowników w roku 2022 o kwotę ulgi dla tzw. „klasy średniej”. Swoją prośbę argumentuję na podstawie art. 32 ust. 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
…………..………………………
(czytelny podpis pracownika)
Wzór wniosku o niestosowanie ulgi dla klasy średniej do pobrania w formacie PDF
W każdej chwili pracownik może wycofać się ze swojej decyzji i wrócić do pobierania ulgi w rozliczeniu miesięcznym. W tym celu powinien złożyć u pracodawcy kolejny wniosek, tym razem z prośbą o pomniejszanie dochodu o kwotę ulgi dla klasy średniej powołując się na ten sam artykuł – art. 32 ust. 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak rezygnacja z ulgi wpływa na Twoje rozliczenie podatkowe?
Rezygnacja z ulgi dla klasy średniej może znacząco zmienić sposób rozliczania podatku dochodowego. Osoby, które zdecydują się na złożenie wniosku o niestosowanie ulgi, powinny dokładnie przeanalizować swoje dochody oraz możliwe korzyści i straty wynikające z tej decyzji. Ważne jest, aby dobrze zrozumieć, jak brak tej ulgi wpłynie na roczne zeznanie podatkowe, szczególnie w kontekście pozostałych ulg dostępnych w systemie podatkowym.
Najczęstsze błędy przy składaniu wniosku o niestosowanie ulgi
Podczas składania wniosku o rezygnację z ulgi dla klasy średniej często popełniane są błędy, które mogą skutkować odrzuceniem wniosku. Do najczęstszych należy brak kompletnej dokumentacji, niewłaściwe wypełnienie formularza lub złożenie wniosku po terminie. Aby uniknąć problemów, warto dokładnie zapoznać się z instrukcją wypełniania wniosku oraz sprawdzić wymagane załączniki.