Zespół cieśni nadgarstka (CTS) to jedna z najczęściej występujących dolegliwości rąk, która pojawia się wskutek ucisku na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka. Problem dotyczy zarówno osób wykonujących prace fizyczne z powtarzalnymi ruchami dłoni, jak i pracowników biurowych spędzających wiele godzin przed komputerem. Wielogodzinne korzystanie z klawiatury czy myszki, przy nieprawidłowej ergonomii stanowiska pracy, zwiększa ryzyko rozwoju dolegliwości.

Jak objawia się zespół cieśni nadgarstka?

Objawy cieśni nadgarstka zwykle rozwijają się stopniowo i na początku są nieznaczne. Z czasem mogą się nasilać, utrudniając wykonywanie codziennych czynności, takich jak pisanie na klawiaturze, prowadzenie samochodu czy chwytanie drobnych przedmiotów. Objawy zespołu cieśni nadgarstka:

  • mrowienie i drętwienie palców (szczególnie kciuka, palca wskazującego, środkowego i częściowo serdecznego);
  • ból w obrębie nadgarstka, dłoni i przedramienia, czasem promieniujący w górę ręki;
  • wrażenie przechodzenia „prądów” lub kłucia igłami w palcach, nasilające się w nocy lub przy dłuższym trzymaniu przedmiotów (np. telefonu);
  • osłabienie siły chwytu i częste wypadanie rzeczy z dłoni;
  • ograniczenie precyzyjnych ruchów dłoni, np. trudności w zapinaniu guzików czy pisaniu.

Początkowo objawy mogą pojawiać się jedynie okresowo, często w nocy (wybudzając ze snu). Z czasem jednak dolegliwości mogą stać się stałe i bardziej uciążliwe. W przypadku zaobserwowania u siebie niepokojących dolegliwości należy zgłosić się do neurologa we Wrocławiu lub innym mieście.

Przyczyny zespołu cieśni nadgarstka

Bezpośrednią przyczyną zespołu cieśni nadgarstka jest ucisk nerwu pośrodkowego w wąskim kanale nadgarstka. Może on wynikać z różnych czynników anatomicznych, zdrowotnych i środowiskowych. Najczęstsze przyczyny zespołu cieśni nadgarstka:

  • czynniki anatomiczne – złamania, zwichnięcia lub zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kości nadgarstka zmniejszają przestrzeń w kanale nadgarstka;
  • choroby przewlekłe – cukrzyca, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek czy choroby reumatyczne zwiększają ryzyko uszkodzenia nerwów i rozwoju choroby;
  • stany zapalne – reumatoidalne zapalenie stawów, dna moczanowa czy inne choroby powodujące obrzęki i stan zapalny w okolicy nadgarstka;
  • otyłość – nadmierna masa ciała wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ucisku na nerw;
  • zmiany hormonalne i zatrzymanie płynów – występujące w ciąży, przy menopauzie lub w wyniku terapii hormonalnej;
  • czynniki zawodowe – praca wymagająca powtarzalnych ruchów dłoni, korzystania z narzędzi wibrujących, mocnego chwytu lub pracy w zimnym środowisku;
  • płeć – schorzenie częściej dotyczy kobiet, co wiąże się z mniejszymi rozmiarami kanału nadgarstka i wpływem hormonów.

Choć popularnie uważa się, że samo korzystanie z klawiatury jest główną przyczyną choroby, badania wskazują, że większe znaczenie może mieć intensywne używanie myszki komputerowej oraz ogólna ergonomia stanowiska pracy. Często na rozwój choroby wpływa kombinacja kilku czynników.

Jak zapobiegać zespołowi cieśni nadgarstka?

Nie istnieje jeden pewny sposób zapobiegania cieśni nadgarstka, ale można znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju choroby poprzez odpowiednią profilaktykę – w miejscu pracy i życiu codziennym. Profilaktyka zespołu cieśni nadgarstka obejmuje:

  • ergonomię pracy – ustawienie klawiatury i myszki na wysokości łokci, unikanie nadmiernego zginania i prostowania nadgarstków;
  • przerwy w pracy – regularne, krótkie przerwy z prostymi ćwiczeniami rozciągającymi dłonie i nadgarstki;
  • luźniejszy chwyt – zmniejszenie siły nacisku na klawisze czy narzędzia, unikanie zbyt mocnego ściskania przedmiotów;
  • prawidłową postawę – odpowiednie ustawienie monitora pozwala uniknąć garbienia się i nadmiernego napinania barków i szyi;
  • właściwy sprzęt – wybór ergonomicznej myszki i klawiatury, stosowanie podkładek żelowych;
  • utrzymywanie ciepła dłoni – praca w chłodnym otoczeniu sprzyja sztywności i bólom nadgarstków.

Jeśli jednak objawy się pojawią, ważne jest wczesne zgłoszenie się do lekarza. Terapia cieśni nadgarstka uzależniona jest od stopnia zaawansowania choroby. W początkowych stadiach skuteczne są metody zachowawcze: noszenie ortezy (zwłaszcza na noc), stosowanie leków przeciwzapalnych, zastrzyki sterydowe czy fizjoterapia. W cięższych przypadkach konieczne może być leczenie operacyjne polegające na przecięciu więzadła uciskającego nerw pośrodkowy. Operacja zwykle pozwala odzyskać sprawność ręki i zniwelować dolegliwości.

Artykuł sponsorowany