Rozpoczęcie działalności gospodarczej nie musi oznaczać skomplikowanych formalności ani wysokich kosztów. Dzięki działalności nierejestrowanej osoby fizyczne mogą zarabiać w sposób legalny, bez konieczności rejestrowania firmy i odprowadzania składek ZUS. Jakie są zasady tej formy działalności i jakie limity obowiązują w 2024 roku? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.

Co to jest działalność nierejestrowana?

Działalność nierejestrowana, określona w art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców, jest specjalną formą aktywności zarobkowej dla osób fizycznych. Pozwala na prowadzenie drobnej działalności zarobkowej bez obowiązku rejestrowania działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Działalność nierejestrowana może być prowadzona wyłącznie w określonych warunkach:

  • miesięczny przychód z działalności nierejestrowanej nie może przekroczyć 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę;

  • osoba prowadząca działalność nie mogła wykonywać działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy;

  • działalność nie może obejmować aktywności wymagających specjalnych zezwoleń, koncesji ani wpisu do rejestru działalności regulowanej, takich jak np. usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Istnieją konkretne rodzaje działalności, których nie trzeba rejestrować w urzędzie. Dotyczy to m.in. działalności agroturystycznej i produkcji wina przez rolników rolniczego handlu detalicznego.

Jakie są limity przychodów w działalności nierejestrowanej w 2024 roku?

W 2024 roku limit przychodów dla działalności nierejestrowanej zależy od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, które zmienia się w połowie roku:

  • Od stycznia do czerwca 2024 roku limit wynosi 3181,50 zł miesięcznie (75% z 4242 zł brutto).

  • Od lipca do grudnia 2024 roku limit wzrasta do 3225 zł miesięcznie (75% z 4300 zł brutto).

Jeżeli w którymkolwiek miesiącu przychód z działalności przekroczy te limity, działalność zostanie uznana za działalność gospodarczą. Wówczas konieczne jest zarejestrowanie działalności gospodarczej w terminie 7 dni od przekroczenia limitu.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

Działalność nierejestrowaną może prowadzić osoba fizyczna, która:

  • Nie wykonywała działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej również liczy się jako niewykonywanie działalności.

  • Świadczy usługi lub sprzedaje towary, które nie wymagają uzyskania koncesji, zezwolenia ani wpisu do rejestru.

  • Nie prowadzi działalności związanej z produktami opodatkowanymi podatkiem akcyzowym.

Nie można prowadzić działalności nierejestrowanej w formie spółki cywilnej ani działalności, która wymaga uzyskania wpisu w rejestrach specjalnych.

By rozpocząć działalność nierejestrową, wystarczy prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży zawierającą sumaryczną kwotę uzyskanego przychodu należnego z danego dnia.

Jakie są obowiązki przy prowadzeniu działalności nierejestrowanej?

Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną muszą przestrzegać pewnych obowiązków, takich jak:

  1. Prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży – ewidencja musi zawierać wszystkie transakcje, aby monitorować, czy nie doszło do przekroczenia limitu przychodów.

  2. Rozliczanie przychodów w zeznaniu rocznym PIT-36 – dochód oblicza się jako różnicę między przychodami a kosztami uzyskania przychodu. Koszty należy dokumentować np. fakturami czy rachunkami.

  3. Wystawianie rachunków lub faktur na żądanie kupującego – nawet w działalności nierejestrowanej klient ma prawo zażądać dokumentu potwierdzającego zakup.

  4. Przestrzeganie praw konsumentów – obowiązki związane z reklamacją, odstąpieniem od umowy w terminie 14 dni czy realizacją zwrotów dotyczą również działalności nierejestrowanej.

Jakie są korzyści z prowadzenia działalności nierejestrowanej?

Działalność nierejestrowana jest korzystnym rozwiązaniem dla osób, które chcą przetestować swój pomysł na biznes lub dorobić bez ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem firmy. Główne zalety tej formy zarobkowania to:

  • Brak obowiązku opłacania obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych z tytułu działalności gospodarczej.

  • Brak konieczności składania comiesięcznych deklaracji podatkowych ani wpłacania zaliczek na podatek.

  • Możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT, o ile roczny przychód nie przekroczy 200 tys. zł.

  • Prosta dokumentacja – wystarczy uproszczona ewidencja sprzedaży.

Jednak dla wielu osób, które planują otwarcie działalności gospodarczej, problemem jest obciążenie finansowe, związane ze składkami na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i koszty prowadzenia księgowości.

Jak rozliczać przychody z działalności nierejestrowanej?

Przychody z działalności nierejestrowanej należy rozliczać w zeznaniu rocznym PIT-36. Warto pamiętać, że:

  • Do przychodu wliczają się kwoty należne, nawet jeśli nie zostały faktycznie otrzymane.

  • Nie wlicza się wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat ani skont.

  • Dochód podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali podatkowej (12% lub 32%).

Koszty uzyskania przychodu, takie jak zakup materiałów czy narzędzi, należy dokumentować i uwzględniać w rozliczeniu.

Świadczenie usług w ramach działalności nierejestrowanej

Prowadząc działalność nierejestrowaną, można świadczyć usługi z zachowaniem dodatkowego obowiązku. Chodzi o to, że umowę o świadczeniu usług traktuje się jak umowę zlecenia. W takim przypadku to zleceniodawca musi odprowadzić składki na ZUS za osobę prowadzącą działalność nierejestrowaną.

Kiedy nie trzeba rejestrować działalności gospodarczej?

Nie trzeba rejestrować działalności gospodarczej, gdy prowadzona działalność spełnia warunki działalności nierejestrowanej określone w ustawie Prawo przedsiębiorców. Nie wymaga rejestracji firmy działalność, gdy miesięczny przychód nie przekracza 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2024 roku: 3181,50 zł w pierwszym półroczu i 3225 zł w drugim półroczu). Dodatkowo, osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie mogła wykonywać działalności gospodarczej przez ostatnie 60 miesięcy, a rodzaj działalności nie wymaga uzyskania koncesji, licencji ani wpisu do rejestru działalności regulowanej. Warunki te pozwalają na legalne prowadzenie drobnej działalności zarobkowej, bez konieczności zgłaszania jej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, opłacania składek ZUS czy składania comiesięcznych deklaracji podatkowych.

 

Działalność nierejestrowana to prosty i korzystny sposób na prowadzenie drobnej działalności zarobkowej bez konieczności rejestracji firmy. Dzięki podwyższeniu limitu przychodów w 2024 roku do 3225 zł miesięcznie, jeszcze więcej osób może skorzystać z tej formy działalności. Warto jednak pamiętać o obowiązkach takich jak prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży czy rozliczenie przychodów w zeznaniu rocznym PIT-36. Przestrzeganie limitów i zasad pozwoli uniknąć konieczności wcześniejszego zarejestrowania działalności gospodarczej oraz cieszyć się korzyściami płynącymi z tej elastycznej formy zarabiania.

 

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_145074971_widok-z-ty%C5%82u-rolnika-z-tabletem-patrz%C4%85c-na-traktor-w-polu-o-zachodzie-s%C5%82o%C5%84ca-innowacje-w.html