POLSTR nie przyniesie automatycznej obniżki kredytów, choć może zmienić sposób, w jaki zmiany stóp procentowych przekładają się na wysokość rat. Od czego zależy koszt kredytu po zastąpieniu WIBOR-u nowym wskaźnikiem i jak może zmieniać się wysokość rat w różnych scenariuszach rynkowych?

Czym jest POLSTR?

POLSTR (ang. Polish Short Term Rate) to nowy wskaźnik referencyjny stopy procentowej, który zastępuje WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Za jego obliczanie odpowiada spółka GPW Benchmark S.A. pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego. POLSTR jest wskaźnikiem typu RFR (ang. Risk Free Rate), opartym na rzeczywistych transakcjach niezabezpieczonych depozytów w złotych na termin overnight, zawieranych na hurtowym rynku pieniężnym. Jego wartość odzwierciedla średnią stopę procentową ważoną wolumenem tych transakcji. Na potrzeby kredytów hipotecznych codzienne wyniki są uśredniane w okresach miesięcznych lub kwartalnych, co wpływa na większą stabilność rat.

„Dodatkowym czynnikiem wartym rozważenia jest to, że rekomendowanym wskaźnikiem dla kredytów konsumenckich zostanie POLSTR 1M. Stopa składana POLSTR 1M liczona jest ze stawek z poprzedniego miesiąca, więc rata może zmieniać się częściej ale płynniej, niż przy WIBOR-ze 3M lub 6M, które do tej pory były najczęściej stosowanymi wskaźnikami przy kredytach konsumenckich.“ – Mówi nam ekspert i analityk finansowy Jakub Grzybowski (porównywarka finansowa Smart Money).

Kiedy wskaźnik POLSTR będzie obowiązkowy?

Spółka GPW Benchmark S.A. rozpoczęła publikację wskaźnika POLSTR 2 czerwca 2025 roku i od tego dnia robi to codziennie. Od 1 stycznia 2027 r. WIBOR nie powinien już być stosowany w nowych umowach, zgodnie z mapą drogową reformy i oczekiwaniami KNF., przy czym okres przejściowy trwa od 2026 roku. W październiku 2026 roku niektóre banki już mają kredyty na stawce POLSTR w swojej regularnej ofercie. Są to m.in. PKO Bank Polski, Erste Bank Polska, ING Bank Śląski, mBank, Bank Pekao SA, Bank Millennium, VeloBank i Bank BPS.

Co dzieje się z kredytami zaciągniętymi przed 1 stycznia 2027 roku ze wskaźnikiem WIBOR?

Kredyty zaciągane przed 1 stycznia 2027 roku z uwzględnieniem stawki WIBOR nie zmienią się automatycznie. WIBOR 1M, 3M i 6M ma być publikowany do 31 grudnia 2036 roku. Po zaprzestaniu jego opracowywania dalsze rozliczanie istniejących umów będzie zależało od przyszłych, właściwych przepisów dotyczących zamiennika oraz od postanowień umowy, w tym ewentualnych klauzul awaryjnych.

Bank może też zaproponować klientowi zmianę wskaźnika referencyjnego z WIBOR na POLSTR.

„Jeśli bank zaproponuje aneks, zapytaj wprost o trzy rzeczy: czy marża pozostaje bez zmian, czy aneks zawiera korektę oprocentowania wyrównującą różnicę między wskaźnikami oraz jak często oprocentowanie będzie aktualizowane. Samo niższe notowanie POLSTR-u nie jest korzyścią, jeśli zostanie skompensowane inaczej. Nie podpisuj aneksu bez symulacji raty w kilku scenariuszach stóp.“ – Dodaje Jakub Grzybowski (smart-money.pl).

WAŻNE: Stawki wskaźnika WIBOR 1M, 3M i 6M mają być publikowane do 31 grudnia 2036.

Czy przy POLSTR można spodziewać się niższych rat?

W warunkach stabilnego rynku POLSTR jest naturalnie niższy od WIBOR-u, a różnica zazwyczaj wynosi ok. 0,2-0,3 pkt. proc. Jest to związane z mniejszym ryzykiem płynności i kredytowym niż w przypadku transakcji na 3 lub 6 miesięcy uwzględniających także tzw. premię terminową. W innych warunkach, niższy może być WIBOR. W połowie grudnia 2025, gdy rynek wyceniał obniżki, WIBOR 3M wynosił 4,04%, a POLSTR 3M ok. 4,22%

„Dziś ta różnica jest widoczna gołym okiem: na początku października POLSTR 1M stopa składana wynosił ok. 3,55 proc., a WIBOR 3M ok. 3,86 proc., czyli o ok. 0,3 pkt proc. więcej. Jednak nie zawsze POLSTR będzie korzystniejszy. Gdy rynek wycenia podwyżki stóp, WIBOR rośnie przed decyzją RPP, a POLSTR dopiero po niej. Z kolei przed spodziewanymi spadkami stóp WIBOR spadnie szybciej niż POLSTR.“ – Jakub Grzybowski (smart-money.pl)

Relacja pomiędzy tymi wskaźnikami zmienia się w zależności od cyklu stóp procentowych:

  1. Przy oczekiwanych obniżkach stóp procentowych – WIBOR może wcześniej uwzględnić przewidywany spadek kosztu pieniądza. POLSTR i oparte na nim stopy składane odzwierciedlają zmiany zgodnie z mechanizmem opartym na danych jednodniowych. Przed spodziewanymi obniżkami stóp, oprocentowanie kredytu opartego na POLSTR może więc przez pewien czas być wyższe niż oprocentowanie porównywalnego kredytu opartego na WIBOR-ze.
  2. Przy oczekiwanych podwyżkach stóp procentowych – WIBOR może wcześniej uwzględnić przewidywany wzrost kosztu pieniądza. POLSTR nie musi wówczas rosnąć w takim samym tempie, co przełoży się na niższą ratę. Nie oznacza to jednak, że kredyt oparty na POLSTR będzie zawsze tańszy.

Dla kosztów kredytów istotne są również marże banków, które nie będą chciały rezygnować ze swoich zysków. Podwyżki marż mogą ograniczyć lub całkowicie zanegować potencjalne korzyści związane z niższą wartością POLSTR 1M.

Jak zmiana WIBOR na POLSTR wpłynie na różne typy kredytów w przyszłości?

Poniżej prognozy, jak zmiana wskaźnika referencyjnego na POLSTR wpłynie na różne typy kredytów w Polsce w przyszłości.

Kredyty hipoteczne

Charakteryzują się dużymi kwotami i długim okresem spłaty. Banki wdrażają POLSTR 1M, czyli stopę składaną odświeżaną co miesiąc, a nie co trzy lub sześć miesięcy (WIBOR 3M i 6M był znacznie częściej stosowany niż WIBOR 1M). Twoja rata przy POLSTR 1M będzie reagować na rynku płynnie i dynamicznie. Zamiast rzadkich, ale większych skoków co 3 lub 6 miesięcy, będziesz widzieć drobne korekty raty praktycznie co miesiąc. W długim, 25-letnim okresie całkowity koszt obu rozwiązań zbliży się do siebie.

Kredyty gotówkowe

Przy kredytach gotówkowych zaciąganych np. na 2-5 lat najważniejszy będzie moment cyklu koniunkturalnego, w którym podpiszesz umowę. Jeżeli weźmiesz kredyt gotówkowy oparty na POLSTR tuż przed serią obniżek stóp procentowych przez RPP, zapłacisz nieco więcej niż na WIBOR-ze, ponieważ POLSTR będzie wolniej odzwierciedlał te obniżki w Twojej racie.

„Klienci często pytają, czy POLSTR będzie tańszy. Przy krótkim kredycie na 2–5 lat kluczowe znaczenie ma moment cyklu, w którym podpisuje się umowę. Dziś perspektywa jest inna niż jeszcze wiosną. Inflacja CPI we wrześniu wyniosła 4,1 proc., a rynek wycenia podwyżki stóp, które mogą nadejść w kolejnych miesiącach. W tym momencie POLSTR może być więc bardziej korzystny. Przy dłuższym kredycie, potencjalne różnice między wskaźnikami się zacierają.“– Mówi Jakub Grzybowski, analityk i ekspert finansowy (smart-money.pl).