Umowa o pracę tymczasową to specyficzna forma zawierania stosunku służbowego. Z ofertami najczęściej spotkamy się podczas sezonu urlopowego, jednak coraz więcej agencji prowadzi całoroczne rekrutacje. Czym jest umowa tymczasowa? O jakich zasadach warto wiedzieć?
Umowa o pracę tymczasową to idealne rozwiązanie dla firm borykających się z chwilowym niedoborem kadrowym. Nagłe zapotrzebowanie na pracowników występuje najczęściej w sezonie urlopowym, gdy wielu członków zespołu planuje wypoczynek w podobnych terminach. Podpisanie umowy tymczasowej to także świetna szansa na zdobycie doświadczenia zawodowego. Z takiej okazji korzystają też osoby, które chcą spróbować swoich sił w pracy za granicą. Warto wiedzieć, że taki stosunek pracy czerpie pełnymi garściami z udogodnień umowy o pracę (z kilkoma wyjątkami). Zgodnie z definicją pracy tymczasowej – umowa zostaje zawarta między trzema stronami i jest ograniczona czasowo. Ile może trwać umowa o pracę tymczasową? Czy nawet wtedy, można wziąć urlop wypoczynkowy? Co z wypowiedzeniem? Sprawdź!
Umowa o pracę tymczasową – co to jest?
Jeszcze do niedawna, zawarcie umowy o pracę tymczasową kojarzyło się głównie z niskim wynagrodzeniem, niewygórowanymi wymaganiami i brakiem stabilizacji. Rynek pracy wciąż ewoluuje, dlatego już teraz możemy mówić o umowie tymczasowej w kontekście dodatkowych szans na rozwój zawodowy.
Umowa pracy tymczasowej to tak naprawdę specyficzny rodzaj umowy o pracę. To znaczy, że pracownik zatrudniony do pracy tymczasowej lub sezonowej, jest chroniony tak samo, jak „etatowcy”. Podstawowymi różnicami między umową o pracę a umową tymczasową, jest czas trwania i liczba podmiotów. Ile stron bierze udział w zawieraniu umowy?
Kiedy można zawrzeć umowę o pracę tymczasową?
Pracownik zatrudniony na tej umowie może wykonywać pracę o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym, czy które trudno byłoby wykonać w terminie pracownikom zatrudnionym na etacie. Umowę można także zastosować w monecie, gdy nieobecny jest pracownik zatrudniony przez pracodawcę użytkownika, np. ze względu na pobyt na urlopie macierzyński, czy wychowawczym.
Występują jednak pewne ograniczenia w zastosowaniu umowy przez pracodawcę. Nie może on zatrudnić w ramach tej umowy własnego pracownika za pośrednictwem agencji pracy. Nie można także zatrudnić pracownika tymczasowego na stanowisko, na którym w ciągu 3 ostatnich miesięcy był zatrudniony ktoś inny i rozwiązano z nim stosunek pracy, ani na stanowisko do wypełniania obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego u pracodawcy, który jest nieobecny, bo bierze udział w strajku. Pracownika nie zatrudnia się również do pracy szczególnie niebezpiecznej.
Strony umowy o pracę tymczasową
- Z zasady pracownik podejmujący się takiego zajęcia, jest zatrudniony w agencji pracy tymczasowej. To agencja sięga po zatrudnione u siebie osoby i udostępnia ich usługi firmie poszukującej dodatkowych rąk do pracy. Dlatego agencja pracy tymczasowej jest jedną ze stron umowy.
- Trzecią stroną umowy tymczasowej jest docelowe przedsiębiorstwo, czyli firma, w której zatrudniony będzie wykonywał pracę. To przedsiębiorstwo zleca mu zadania i rozlicza z jakości usług. Warto wiedzieć, że zgodnie z prawem faktycznym pracodawcą takiej osoby jest agencja pracy.
Umowa o pracę tymczasową – co musi się w niej znaleźć?
To agencja pracy tymczasowej wraz z usługobiorcą ustalają warunki umowy i mają największy wpływ na jej ostateczny kształt. Nie zmienia to faktu, że dbanie o zgodność z przepisami leży przede wszystkim w interesie pracowników. Każdy zatrudniony powinien wiedzieć, kiedy warunki umowy tymczasowej stanowią naruszenie jego praw. Co powinno się znaleźć w dokumencie? W takiej umowie nie może zabraknąć:
- wskazanie pracodawcy użytkownika;
- warunki zatrudnienia;
- przewidywanego okresu wykonywania pracy tymczasowej;
- wymiaru czasu pracy zatrudnionego tymczasowo;
- miejsca wykonywania pracy tymczasowej;
- informacji na temat przerw w pracy;
- zasad dotyczących ewentualnej pracy zmianowej;
- listy kwalifikacji i umiejętności niezbędnych do świadczenia usług w danej firmie;
- dokładnie opisanego rodzaju pracy wykonywanej przez tymczasowego pracownika;
- wysokości wynagrodzenia wraz z dodatkami, a także terminu i sposobu wypłacania pensji.
W umowie można także zawrzeć dodatkowe informacje na temat, np. wcześniejszego okresu rozwiązania umowy, czy szczegółów pracy.
Ile może trwać umowa o pracę tymczasową?
Wiemy już, czym jest umowa o pracę tymczasową na czas określony. Wiele osób zastanawia się, jak długo właściwie można świadczyć usługi jednemu pracodawcy. Przyjmuje się, że umowa o świadczenie usług pracy tymczasowej powinna trwać maksymalnie 18 miesięcy przy ogólnym limicie dla jednego pracodawcy, wynoszącym 36 miesięcy.
W tym przypadku wyjątkiem może być wykonywanie pracy w sposób ciągły, gdy w grę wchodzi np. zastępowanie etatowego pracownika takiego przedsiębiorstwa. Wtedy umowa o pracę tymczasową może zostać podpisana na 36 miesięcy stałej pracy, jednak pracownik tymczasowy musi wykonywać dokładnie te obowiązki, które wykonywała osoba zastępowana.
Art. 20 Ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych:
Agencja pracy tymczasowej może skierować danego pracownika tymczasowego do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz jednego pracodawcy użytkownika przez okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy.
W celu zapobiegania nadużyciom ze strony pracodawców pracownik tymczasowy nie może pracować u tego samego pracodawcy użytkownika więcej niż przez 18 miesięcy. Gdyby limit nie obowiązywał, istniałaby szansa, że pracodawcy, zatrudniając w ten sposób, omijaliby konieczność zatrudnienia pracownika na umowie o pracę na stałe.
Umowa o pracę tymczasową a składki ZUS
Agencja pracy zatrudniając pracownika na umowie o pracę tymczasową, jest zobowiązana do odprowadzania składek społecznych i zdrowotnych za pracownika oraz zaliczek na podatek dochodowy. Za pracownika odprowadzane są więc:
- składka emerytalna
- składka rentowa
- składka chorobowa
- składka zdrowotna
- składka na Fundusz Pracy
- składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych
Pracownik ma więc ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Do usług agencji pracy tymczasowej należy rozliczenie powyższych składek. To agencja prowadzi dokumentację pracownika.
Umowa o pracę tymczasową a ciąża
Jeszcze jeden wyjątek znajdziemy, gdy zgłębimy temat umowy o pracę tymczasową i ciąży. Pracownice spodziewające się dziecka są szczególnie chronione. Jeśli łączny okres skierowania do pracy w jednej firmie przekracza 2 miesiące, a rozwiązanie umowy miałoby nastąpić po upływie 3 miesiąca ciąży – umowa ulega automatycznemu przedłużeniu aż do dnia porodu.
Umowa o pracę tymczasową – czy należy się urlop?
Umowa tymczasowa dba także o prawo do wypoczynku pracownika. Każdy miesiąc świadczenia usług i pozostawania do dyspozycji pracodawcy-użytkownika, zapewnia pracownikowi tymczasowemu dodatkowe dwa dni urlopu wypoczynkowego. Osoba zatrudniona tymczasowo przez przynajmniej pół roku ma prawo do wykorzystania zaplanowanego i ciągłego urlopu w przysługującym jej wymiarze. Jeśli nie uda się go wykorzystać, pracodawca powinien wypłacić zatrudnionemu stosowny ekwiwalent urlopowy.
Urlop na umowie o pracę tymczasową nie jest więc tak, jak na umowie o pracę uzależniony od stażu pracy. Nic do rzeczy nie ma także wykształcenie, czy wymiar zatrudnienia, ponieważ urlopu nie przelicza się na godziny tak, jak ma to miejsce na umowie o pracę. W przeliczeniu na rok wymiar urlopu w pracy tymczasowej wynosi 24 dni. Pracownik może również skorzystać z urlopu na żądanie, jeśli wykonuje umowę przynajmniej przez 6 miesięcy. Na tej samej zasadzie przysługuje mu urlop okolicznościowy i urlop z powodu siły wyższej.
Umowa o pracę tymczasową a zwolnienie lekarskie – co wtedy?
Choroba po podpisaniu umowy tymczasowej to niezbyt fortunny splot wydarzeń, z którym jednak trzeba się liczyć. Również w tym przypadku nie ma mowy o pozostawieniu pracowników tymczasowych samym sobie. Ustawa jasno określa, że zwolnienie lekarskie na umowie o pracę tymczasową uprawnia zatrudnionego do otrzymania wynagrodzenia chorobowego za okres maksymalnie 33 dni w roku. W przypadku pracownika po 50 roku życia do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego. Warto dodać, że pracownik nabywa prawo do płatnego zwolnienia po 30 dniach zatrudnienia.
Jedyną różnicą w tym przypadku jest fakt, że podmiotem wypłacającym wynagrodzenie chorobowe jest agencja pracy, a nie pracodawca-użytkownik.
Pracownik tymczasowy ma prawo nie tylko do zasiłku chorobowego, ale i opiekuńczego, macierzyńskiego i świadczeń rehabilitacyjnych.
Umowa o pracę tymczasową a wynagrodzenie
Na umowie o pracę tymczasową obowiązuje konieczność wypłacania co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2025 r. płaca minimalna wynosi 4 666 zł brutto miesięcznie, a minimalna stawka godzinowa 30,50 zł brutto. Jednak w tym przypadku wynagrodzenie nie może być niższe niż pensja osób zatrudnionych na tym samym stanowisku bezpośrednio u pracodawcy użytkownika. To pracodawca użytkownik określa poziom wynagrodzenia dla danego stanowiska i przekazuje te informacje agencji pracy tymczasowej. Z danych portalu Wynagrodzenia.pl dotyczących wynagrodzeń pracowników pracy tymczasowej wynika, że mediana rynkowa ich zarobków wynosi 4290 zł brutto.
Warto też rozwiać wątpliwości dotyczące wynagrodzenia agencji pracy tymczasowej. Wbrew pozorom agencja nie pobiera prowizji z wynagrodzenia pracownika, lecz rozlicza się z pracodawcą.
Wypowiedzenie umowy o pracę tymczasową – to możliwe?
Jak wiele osób wie, wypowiedzenie umowy to mechanizm przysługujący pracownikom – bez względu na rodzaj umowy. Tymczasowa umowa o pracę nie stanowi w tej kwestii wyjątku. Z zasady współpracę rozwiązuje się wraz z upływem terminu świadczenia usług, jednak wcześniejsze wypowiedzenie umowy o pracę tymczasową jest jak najbardziej możliwe.
Jeśli usługobiorca nie jest zadowolony z tymczasowego pracownika, może wypowiedzieć mu umowę, informując o tym na piśmie zarówno jego, jak i agencję pracy. Oczywiście wypowiedzenie działa w dwie strony, pracownik, który nie odnajduje się w swojej roli może podziękować za współpracę – także informując o tym agencję.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę tymczasową
Co z okresem wypowiedzenia umowy o pracę tymczasową? Czy mimo tak krótkiego zatrudnienia – wciąż należy się okres ochronny? Jak najbardziej.
- Jeżeli umowa została zawarta na okres krótszy niż 2 tygodnie – pracownik ma prawo do 3 dni okresu wypowiedzenia.
- Gdy czas zatrudnienia przekracza 2 tygodnie – pracownik ma prawo do tygodniowego okresu ochronnego.
Wzór umowy o pracę tymczasową
Wspomnieliśmy już o tym, co powinien zawierać wzór umowy o pracę tymczasową. Sama umowa powinna być sporządzona w trzech jednakowych egzemplarzach, po jednym na każdą z zainteresowanych stron. Jak może wyglądać taki dokument? Poniżej zamieszczamy przykład, który możesz pobrać w formacie pdf. Możesz także skopiować poniższą treść do edytora tekstu.
……………………………………………
(miejscowość i data)
…………………………………………………..
(nazwa i adres agencji tymczasowej)
…………………………………………………..
(dane osobowe pracownika)
Umowa o pracę tymczasową
zawarta w dniu ……………………………. w………………………………. (miejscowość) między …………………………………………………………….. (nazwa i adres agencji) a ………………………………………… (imię i nazwisko pracownika tymczasowego) o następującej treści:
1. Agencja zatrudnia pracownika tymczasowego na czas określony – w terminie od dnia ………………………… do ………………………….. r. (lub na czas wykonania obowiązków ……………………………………………….) w wymiarze …………………………………… czasu pracy na stanowisku ………………………………………………………………………………………..
2. Pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę na rzecz Pracodawcy-użytkownika …………………………………………………………….. (dane usługobiorcy) w miejscu ………………………………………………… (adres) pod jego kierownictwem.
Za wykonywaną pracę, osoba zatrudniona tymczasowo będzie otrzymywała wynagrodzenie w wysokości …………….. zł brutto miesięcznie, płatne przez Agencję pracy tymczasowej do dnia ………………………… każdego miesiąca. Zaznacza się, że każda ze stron może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem z zachowaniem …………………………. dni okresu wypowiedzenia.
……………………………………………….
(data i podpis pracownika)
………………………………………………
(data i podpis Agencji)
………………………………………………
(pieczęć pracodawcy wraz z datą)
Pobierz darmowy wzór umowy o pracę tymczasową w formacie PDF
Umowa o pracę tymczasową a umowa zlecenie
Agencje pracy i pracownicy mają pewien wybór, ponieważ organizacja może zawrzeć z pracownikiem umowę o pracę tymczasową lub umowę cywilnoprawną. Jednak dla samego pracownika znacznie korzystniejsza jest umowa o pracę tymczasową, która wiąże się z uzyskaniem wielu uprawnień pracowniczych, których nie ma np. na umowie zlecenie. Jednak agencja pracy tymczasowej często oferują tę korzystniejszą formę pracownikom.
Czy umowa tymczasowa jest gorsza od umowy o pracę?
Same agencje pracy tymczasowej często poddawane są krytyce przez niezadowolonych z ich usług pracowników. Finalnie może przyczyniać się to także do złej reputacji umów o pracę tymczasową. Jednak warto pamiętać, że umowa zawarta w celu wykonywania pracy tymczasowej nie jest tzw. umową śmieciową. Pracownik na umowie o pracę tymczasową korzysta z takich praw jak urlop wypoczynkowy, czy zwolnienie lekarskie. Umowa ta jest jednocześnie umowa o pracę, choć podstawę jej funkcjonowania stanowi Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
Jeśli ustawa nie wyjaśnia w pełni pewnych kwestii współpracy na umowie o pracę tymczasową, wówczas należy posiłkować się przepisami Kodeksu pracy (w ograniczonym zakresie), a nie Kodeksu cywilnego, jak w umowie zlecenie, czy o dzieło. Poza tym, że umowa ta obowiązuje przez krótszy czas, trudno doszukać się w niej wad odróżniających ją od standardowej umowy o pracę. Tak, jak na umowie o pracę:
- pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego;
- czas trwania umowy o pracę tymczasową wliczany jest do stażu pracy;
- pracownik ma prawo do zwolnienia lekarskiego (l4);
- na umowie obowiązuje okres wypowiedzenie;
- zakończenie współpracy wiąże się z uzyskaniem przez pracownika świadectwa pracy;
- w przypadku obu umów obowiązują te same zasady BHP;
- na obu umowach obowiązuje to samo wynagrodzenie;
Różni je natomiast liczba podmiotów umowy (w umowie o pracę 2, a w umowie o pracę tymczasową 3), kwestia wymiaru urlopu, czy długości okresu wypowiedzenia.
Czy umowa o pracę tymczasową liczy się do stażu pracy?
Umowa o pracę ma wiele przywilejów, które sprawiają, że umowy cywilnoprawne traktowane są jako tzw. śmieciowe, bo np. nie liczą się do stażu pracy, co wpływa na prawo do emerytury, czy urlopu w wyższym wymiarze. Obawiają się więc także umowy o pracę tymczasową. Praca ta jest wliczana do stażu pracy, jeśli została zawarta na podstawie umowy o pracę i spełnia wymagania prawa pracy.
Czy komornik może zająć pensję uzyskaną na umowie o pracę tymczasową?
Komornik wykonujący egzekucję sądowych orzeczeń może zająć mienie lub pobrać wynagrodzenie pracownika tymczasowego z miejsca pracy dłużnika. Jeśli osoba zatrudniona na umowie o pracę tymczasową jest dłużnikiem, to z jej wynagrodzenia także mogą zostać pobrane przez komornika środki na pokrycie wierzytelności. Może pobrać maksymalnie połowę minimalnego wynagrodzenia.