Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to jedna z form podatkowych związanych z odprowadzeniem podatku dochodowego od osób fizycznych. Dzięki wielu możliwościom oraz korzystnym stawką jest to jedna z popularniejszych opcji opodatkowania. Ile płaci się podatku na ryczałcie i z czego wynikają kwoty?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych znajduje zastosowanie w szeregi przedsiębiorstw. Wiele osób decyduje się na ten rodzaj rozliczenia, ponieważ w ich przypadku może okazać się to znacznie korzystniejszą opcją rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych niż podatek liniowy lub podatek na zasadach ogólnych. Mówiąc o zryczałtowanym podatku dochodowym, musisz wiedzieć, że istnieje kilka stawek, z których każda dotyczy prowadzenia innego rodzaju działalności. Jak w 2023 roku wygląda podatek na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych? Jakie są stawki przeznaczone dla konkretnych sektorów działalności przedsiębiorczej?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – co to?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to jedna z czterech form dostępnych opcji podatkowych. W przypadku nowych przedsiębiorców zaliczamy ryczałt do trzech dostępnych form, ponieważ odchodzi możliwość skorzystania z kart podatkowej jeśli dopiero zakładasz nową działalność. Ryczałt ewidencjonowany cieszy się dużą popularnością, szczególnie w zakresie wolnych zawodów, ponieważ sprawdza się szczególnie tam, gdzie nie ma dużych wydatków związanych z prowadzeniem biznesu. Dlaczego? Ponieważ korzystając z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, nie masz możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodów ewidencjonowanych. W praktyce oznacza to, że nie możesz pomniejszać dochodów o koszty uzyskania przychodu.
Dzięki takim rozwiązaniom rozliczenie jest proste – wystarczy bowiem prowadzić uproszczoną księgowość w postaci ewidencji przychodów. Natomiast dzięki wielu dostępnym stawkom ryczałtu, które zaczynają się już od 2% i kończą na 17%, możliwe jest odpowiednie dopasowanie względem przypisanych sektorów działalności, do najkorzystniejszych opodatkowań.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma opodatkowania dostępna dla osób fizycznych, które otrzymują dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z rolniczej sprzedaży detalicznej. Co więcej, jak czytamy na stronie Biznes.gov.pl:
Od 2023 roku ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych są obligatoryjnie opodatkowane przychody uzyskiwane z tytułu umowy najmu prywatnego, czyli najmu prowadzonego poza działalnością gospodarczą.
Jednak ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ma także pewne ograniczenia, które dotyczą przede wszystkim brak szeregu ulg w rocznym rozliczeniu. Nie możesz bowiem skorzystać z ulgi na dziecko oraz nie rozliczysz się jako samotny rodzic i nie rozliczysz się z małżonkiem. Jest jednak jeden wyjątek, który został ujęty na rządowej stronie:
Jeżeli masz działalność opodatkowaną ryczałtem i jednocześnie osiągasz przychody opodatkowane według skali podatkowej (na przykład pracujesz na etacie), to możesz skorzystać z ulgi na dziecko w związku z tymi przychodami.
Kto może rozliczać się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?
Warto jednak pamiętać, że ryczałt nie jest przeznaczony dla wszystkich rodzajów przychodów osiąganych z działalności gospodarczej. Tylko niektórzy przedsiębiorcy mogą skorzystać z możliwości, jakie dają różne stawki ryczałtu. Kto zatem może rozliczać się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych? Jak podaje strona Biznes.gov.pl:
Z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych mogą skorzystać:
- osoby fizyczne osiągające przychody z działalności gospodarczej,
- przedsiębiorstwa w spadku,
- spółki cywilne, których jedynymi wspólnikami są osoby fizyczne,
- spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstw w spadku,
- spółki jawne, których jedynymi wspólnikami są osoby fizyczne,
których przychody w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły limitu 2 mln euro, obliczonego według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedniego.
W 2025 roku limit ten wynosi 8 569 200 zł (równowartość 2 mln euro według kursu 4,2846 zł z 1 października 2024 r.). Natomiast limit uprawniający do kwartalnego rozliczenia ryczałtu wynosi 856 920 zł (równowartość 200 tys. euro).
Warto także zaznaczyć, że z tej formy opodatkowania mogą korzystać rolnicy, którzy zarabiają z przychodów osiąganych w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz osoby, które osiągają dochód z tytułu umowy najmu bez prowadzenia działalności gospodarczej.
Pamiętaj także, że zaznaczony limit 2 milionów euro dotyczy tylko jednej prowadzonej działalności. Więc jeśli prowadzisz dwie firmy, to pod uwagę limitową bierze się tylko wykaz przychodów osiąganych osobno z każdej z nich. Przychody te nie sumują się, więc dzięki temu możliwe jest rozliczenie podatku dochodowego ryczałtem.
Kto nie może rozliczać się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?
Niestety, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie mogą rozliczać się przedsiębiorcy którzy, a jakiś sposób dokonali reorganizacji swojej działalności, ani osoby, które świadczą usługi na rzecz swojego byłego przedsiębiorcy. W ten sposób starano się uniknąć „naciągnięć” podatkowych. Kto jeszcze nie może skorzystać z formy opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?
Z ryczałtu nie mogą korzystać osoby, które:
- opłacają w tym samym roku podatek w formie karty podatkowej
- korzystają z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego
- osiągają w całości bądź części przychody z prowadzenia apteki
- osiągają w całości bądź części przychody z działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych
- osiągają w całości bądź części przychody z działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych
- wytwarzają wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym – z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.
Jednocześnie przepisy jasno wyróżniają także sytuacje, w których działalność mogłaby zostać rozliczona w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, jednak z powodu podjętych decyzji i zmian nie jest to możliwe. Sytuacje te określa Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z dnia 20 listopada 1998 r.:
5) podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:
a) samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,
b) w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,
c) samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka
– jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.
Jakie są stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?
Ryczałt to forma opodatkowania, w której stawki ryczałtu, czyli podatku rozpoczynają się już od 2%. W zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej możesz dopasować zgodną z przepisami wartość procentową podatku aż do 17%. Kto może rozliczać się poszczególnymi stawkami ryczałtu?
17% stawki ryczałtu – wolne zawody
Najwyższą stawkę ryczałtu mają usługi wykonywane w zakresie wolnych zawodów, czyli takich, które wykonywane są samodzielnie przez przedsiębiorcę, bez zatrudniania pracowników. Zaliczyć możemy do nich między innymi:
- tłumaczy,
- adwokatów,
- notariuszy,
- radców prawnych,
- biegłych rewidentów,
- księgowych,
- agentów ubezpieczeniowych,
- agentów oferujących ubezpieczenia uzupełniające,
- brokerów reasekuracyjnych,
- brokerów ubezpieczeniowych,
- doradców podatkowych,
- doradców restrukturyzacyjnych,
- maklerów papierów wartościowych,
- doradców inwestycyjnych,
- agentów firm inwestycyjnych
- rzeczników patentowych.
15% stawki ryczałtu – świadczenie usług
Taka stawka ryczałtu dotyczy działalności gospodarczej opartej o świadczenie usług. Dokładny wykaz znajdziemy na rządowej stronie lub w treści ustawy. Najczęściej wymieniane usługi to:
- reprodukcji komputerowych nośników informacji,
- pośrednictwa w sprzedaży motocykli oraz części i akcesoriów do nich,
- pośrednictwa w sprzedaży hurtowej,
- magazynowania i przechowywania cieczy i gazów,
- magazynowania i przechowywania towarów w strefach wolnocłowych, parkingowych (, obsługi centrali wzywania radio-taxi, pilotowania na wodach morskich i przybrzeżnych, pilotowania na wodach śródlądowych,
- związanych ze sprzedażą miejsca reklamowego w wykazach i listach,
- związanych ze sportem, rozrywką i rekreacją,
- kulturalnych i rozrywkowych,
- reklamowych, usług badania rynku i opinii publicznej.
14% stawki ryczałtu – świadczenie usług
W tym wypadku 14% ze zryczałtowanego podatku dochodowego możemy skorzystać wtedy gdy osiągany przychód dotyczy zarobków z usług świadczonych:
- w zakresie opieki zdrowotnej,
- architektonicznych i inżynierskich, usług badań i analiz technicznych,
- w zakresie specjalistycznego projektowania.
12% stawki ryczałtu – świadczenie usług
Według ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym 12% stawki ryczałtu dotyczy szeroko rozumianego biznesu komputerowego, informatycznego oraz IT. W tym wypadku zaliczyć możemy usługi związane z wydawaniem:
- pakietów gier komputerowych, z wyłączeniem publikowania gier komputerowych w trybie on-line
- pakietów oprogramowania systemowego,
- pakietów oprogramowania użytkowego,
- oprogramowania komputerowego pobieranego z internetu, z wyłączeniem pobierania oprogramowania w trybie on-line
- związanych z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego, związanych z oprogramowaniem, objętych grupowaniem „Oryginały oprogramowania komputerowego” , związanych z doradztwem w zakresie oprogramowania, w zakresie instalowania oprogramowania, związanych z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi.
10% stawki ryczałtu – świadczenie usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek
8,5% oraz 12,5% stawki ryczałtu – osiągnie dochodu z innych form działalności usługowej
W tym przypadku ryczałt ewidencjonowany zależny jest od limitu dochodu, który określa się stawką 100 tysięcy złotych. Do osiągnięcia tego progu stosuje się zatem podatek 8,5%, natomiast powyżej tego progu zastosowanie ma już stawka ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych 12,5%. Zgodnie ze stroną rządową Biznes.gov.pl możemy zastosować ten rodzaj rozliczenia do dochodów osiąganych z tytułu:
- przychodów osiągniętych w ramach umów najmu, podnajmu, poddzierżawy oraz umów o podobnym charakterze (te stawki znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do przychodów osiąganych w ramach umów, które nie są zawierane w ramach prowadzonej działalności),
- świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem,
- świadczenia usług wynajmu i obsługi nieruchomości własnych lub dzierżawionych,
- wykonywania usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych,
- wynajmu i dzierżawy samochodów osobowych i furgonetek bez kierowcy, pozostałych pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli) bez kierowcy, środków transportu wodnego bez załogi, środków transportu lotniczego bez załogi, pojazdów szynowych (bez obsługi), kontenerów, motocykli, przyczep kempingowych i samochodów z częścią mieszkalną bez kierowcy, własności intelektualnej i podobnych produktów z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim,
- świadczenia usług pomocy społecznej z zakwaterowaniem.
8,5% stawki ryczałtu
W tym wypadku nie obowiązuje już limit dochodów. Na stronie rządowej możemy znaleźć przykładowe profesje, których przychody opodatkowane są ryczałtem 8,5%. Dokładny wykaz działalności znajduje się w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
- przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,
- przychodów ze świadczenia usług związanych ze zwalczaniem pożarów i zapobieganiem pożarom,
- przychodów ze świadczenia usług w zakresie edukacji,
- przychodów ze świadczenia usług związanych z działalnością bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury,
- przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego,
- prowizji uzyskanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu,
- prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy.
5,5% stawki ryczałtu – sprzedaż
Ryczałt ewidencjonowany w przypadku działalności gospodarczej związanej między innymi ze sprzedażą usług działalności wytwórczej lub budowlanej obejmuje 5,5% podatku dochodowego. Możemy zaliczyć tutaj także:
- przychodów w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton,
- uzyskanej prowizji z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych do automatów,
- przychodów między innymi z tytułu odpłatnego zbycia świadectw pochodzenia otrzymanych przez podmioty zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.
3% stawki ryczałtu – sprzedaż i usługi
Taką stawką podatku możesz rozliczyć się ze świadczenia usług związanych między innymi ze sprzedażą spożywczą lub gastronomią. Oprócz tego 3% stawki ryczałtu to także przychód i koszty uzyskania przychodu z:
- działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,
- działalności usługowej w zakresie handlu, z zastrzeżeniem usług opodatkowanych według stawki 17% i 15%,
- usług związanych z produkcją zwierzęcą,
- z odpłatnego zbycia składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z tej działalności gospodarczej – pod warunkiem, że zbycie następuje w terminie 6 lat od momentu wycofania składnika z działalności gospodarczej.
2% stawki ryczałtu – prowadzenie sprzedaży własnych produktów wytwórczych
2% ryczałtu zarezerwowane jest dla osób, które zajmują się osiąganiem przychodów ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy.
Czy warto rozliczać się ryczałtem?
Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna, bowiem wiele zależy od tego, jaką działalność gospodarczą prowadzisz. Podatek dochodowy to obowiązkowy składnik opłat w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, dlatego też decyzja o konkretnej formie opodatkowania jest niezwykle ważna. Najlepiej więc skontaktować się ze specjalistami, którzy dokładnie przyjrzą się Twojej firmie i doradzą, jaki podatek byłby najlepszy. Najczęściej ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wybierany jest przez osoby, które nie ponoszą wysokich kosztów uzyskania przychodu, ponieważ nie ma w tym wypadku możliwości odliczenia takich wydatków, co w wielu przypadkach jest nieopłacalne.
Nowoczesne narzędzia wspierające prowadzenie działalności
W 2025 roku coraz więcej przedsiębiorców korzysta z nowoczesnych aplikacji do zarządzania finansami i rozliczeniami podatkowymi. Takie narzędzia umożliwiają automatyczne generowanie faktur, monitorowanie przychodów oraz przypominają o ważnych terminach podatkowych.
Dzięki integracji z bankowością elektroniczną można szybko analizować przepływy finansowe i łatwo przygotować się do rozliczeń z urzędem skarbowym. Warto wybrać program, który oferuje aktualizacje zgodne z najnowszymi przepisami podatkowymi, aby uniknąć niepotrzebnych błędów. Regularne korzystanie z takich rozwiązań pozwala oszczędzić czas i zminimalizować ryzyko pomyłek.
Jak przygotować się na kontrolę podatkową?
Kontrola podatkowa może spotkać każdego przedsiębiorcę, dlatego warto odpowiednio się do niej przygotować. Najważniejsze jest prowadzenie rzetelnej dokumentacji księgowej oraz przechowywanie wszystkich faktur i potwierdzeń płatności przez wymagany okres.
Dobrym zwyczajem jest regularne sprawdzanie poprawności ewidencji przychodów i wydatków, co pozwala szybko wykryć i skorygować ewentualne nieprawidłowości. W przypadku wezwania do kontroli warto mieć przygotowane zestawienia i raporty, które ułatwią udzielenie odpowiedzi na pytania urzędników. Spokój i transparentność w działaniu zwiększają szanse na szybkie i pozytywne zakończenie kontroli.