Urlop tacierzyński to przywilej, który należy się pracującemu ojcu. Ojciec może w tym czasie spędzić czas z dzieckiem, a matka powrócić do pracy. Urlop tacierzyński to w rzeczywistości fragment urlopu macierzyńskiego. Jak go uzyskać?
Choć przyjęło się, że to mamy opiekują się dziećmi, to warto pamiętać, że oboje rodziców pracujących ma prawo do różnego rodzaju świadczeń i urlopów w związku z wychowywaniem dziecka. Mamom przysługuje urlop macierzyński, urlop rodzicielski, czy przerwa na karmienie w pracy. Ojciec z kolei może skorzystać z urlopu tacierzyńskiego, czyli części urlopu macierzyńskiego. Czym on jest i czym różni się od urlopu ojcowskiego?
Urlop tacierzyński
Każdy świeżo upieczony ojciec i matka, mają możliwość równego udziału w wychowywaniu dziecka. Mogą skorzystać z urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego, urlopu tacierzyńskiego, rodzicielskiego i wychowawczego. Natomiast tuż po narodzinach ojciec ma do dyspozycji dwa dni urlopu okolicznościowego (urodzenie dziecka). W przypadku urlopu tacierzyńskiego definicji nie nie znajdziemy w Kodeksie pracy. Urlop tacierzyński to potoczne określenie na urlop macierzyński, którym kobieta dzieli się z ojcem dziecka. W praktyce wygląda to tak, że aby ojciec mógł skorzystać z dni wolnych, matka musi zrzec się swojego wolnego na rzecz ojca. Jednak obowiązuje tutaj ścisły podział.
Komu przysługuje urlop tacierzyński?
By mieć prawo do urlopu tacierzyńskiego, tak samo, jak w przypadku macierzyńskiego trzeba być osobą ubezpieczoną. Urlop przysługuje w związku z urodzeniem się dziecka lub przysposobieniem dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej. Ubezpieczenie może wynikać z tytułu stosunku pracy, ale także i umowy zlecenia. Ważne, by ojciec miał opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe przez ostatnie 90 dni bez opóźnień i zaniechań. Na tacierzyńskie udać mogą się także przedsiębiorcy prowadzący własną działalność gospodarczą.
Ile trwa urlop tacierzyński? Wymiar urlopu tacierzyńskiego
Urlop macierzyński trwa w sumie 20 tygodni. Matce obowiązkowo przysługuje co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Kobieta może po 14 tygodniach wrócić już do pracy, a pozostałe 6 tygodni przekazać ojcu dziecka (w przypadku urodzenia jednego dziecka).
Jednak długość urlopu macierzyńskiego i tacierzyńskiego jest uzależniona od liczby urodzonych lub przysposobionych dzieci. Ojciec może wykorzystać:
- 17 tygodni urlopu w przypadku dwójki dzieci;
- 19 tygodni przy trójce dzieci;
- 21 tygodni w przypadku urodzenia czwórki dzieci;
- 23 tygodnie w przypadku piątki lub większej liczby urodzonych dzieci.
Istotną informacją jest fakt, że urlop tacierzyński nie podlega podziałowi.
Nieco inna sytuacja jest w przypadku choroby matki i dziecka. Jeśli trafiła do szpitala i nie może opiekować się noworodkiem, wówczas ojciec może wcześniej pójść na urlop tacierzyński. Do wniosku o urlop tacierzyński trzeba wtedy dołączyć zaświadczenie o przyjęciu do szpitala. Matka może przerwać urlop macierzyński w razie hospitalizacji swojej lub dziecka, jeśli wykorzystała wcześniej co najmniej 8 tygodni macierzyńskiego od dnia porodu. Po opuszczeniu szpitala może wykorzystać pozostałą część urlopu.
Ile płatny jest urlop tacierzyński?
W czasie urlopu tacierzyńskiego rodzic otrzymuje zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Jest to w rzeczywistości zasiłek macierzyński. Jego podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych. Pracownik w trakcie urlopu tacierzyńskiego jest chroniony. Nie może zostać zwolniony przez pracodawcę (wyjątek stanowi ogłoszenie przez pracodawcę upadłości).
Jednak należy zaznaczyć, że ostateczna wysokość zasiłku macierzyńskiego w czasie tacierzyńskiego jest uzależniona od wyborów rodziców. Zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości 100% za okres urlopu macierzyńskiego oraz 70% podstawy wymiaru za okres urlopu rodzicielskiego. Pracownik może od razu zawnioskować o udzielenie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w pełnym wymiarze w ciągu 21 dni po porodzie. Wówczas przez cały okres wolnego przysługuje 81,5% wysokości świadczenia.
Urlop ojcowski a tacierzyński
Urlop tacierzyński często bywa mylony z urlopem ojcowskim. Nie jest to jednak ten sam przywilej. Urlop tacierzyński, jak już wyżej wspomniano, trwa 6 tygodni. Urlop ojcowski jest znacznie krótszy, bo wynosi jedynie 14 dni. Można go jednak podzielić na dwa okresy po 7 dni. Urlop ojcowski, w przeciwieństwie do tacierzyńskiego można łączyć z urlopem macierzyńskim, dzięki czemu oboje rodziców opiekują się dzieckiem w tym samym czasie.
Istotne jest uzależnienie urlopu tacierzyńskiego od urlopu macierzyńskiego. Jeśli matce nie przysługuje urlop macierzyński, to ojciec także nie skorzysta z tacierzyńskiego. Jeśli pracuje, ma jednak prawo do urlopu ojcowskiego.
Warto urlop tacierzyński odróżnić także od urlopu rodzicielskiego. Ten drugi trwa bowiem 41 tygodni. Rodzice mogą z niego korzystać równocześnie (wykorzystując po 20 i pół tygodnia).
Wniosek o urlop tacierzyński
Aby wykorzystać urlop tacierzyński, ojciec musi złożyć wniosek w momencie, gdy przejmuje urlop od matki dziecka. Zgłoszenia przejęcia urlopu macierzyńskiego może dokonać najpóźniej na 14 dni przed rozpoczęciem wolnego. Formalności dotyczą także matki. Musi zgłosić swojemu pracodawcy zamiar rezygnacji z urlopu macierzyńskiego na rzecz ojca w ciągu 7 dni przed powrotem do pracy. Matka powinna także dostarczyć zaświadczenie pracodawcy ojca dziecka o udzielonym urlopie tacierzyńskim. Z kolei ojciec prowadzący pozarolniczą działalność powinien przekazać matce oświadczenie o dacie przerwania działalności pozarolniczej.
Jak napisać wniosek o urlop tacierzyński? Wzór
Poniżej znajduje się wzór wniosku o urlop tacierzyński. Wystarczy w nim wskazać:
- miejscowość i datę;
- imię, nazwisko i stanowisko pracownika;
- dane pracodawcy;
- tytuł dokumentu;
- prośbę o udzielenie urlopu macierzyńskiego niewykorzystanego przez matkę dziecka;
- wymiar urlopu oraz jego datę;
- podpis pracownika.
Poniżej znajduje się przykładowy wzór takiego dokumentu. Można go pobrać i wypełnić lub skopiować jego tekst do własnego edytora.
Pobierz: wniosek o urlop tacierzyński
….………..……………….
(miejscowość, data)
….…………………….……….
(imię i nazwisko pracownika)
….…………………….……….
(stanowisko pracownika)
….…………………….……….
….…………………….……….
(dane pracodawcy)
Wniosek o urlop macierzyński dla ojca
Proszę o udzielenie mi niewykorzystanego przez matkę dziecka………………….…………… urlopu macierzyńskiego w wymiarze …… tygodni, w dniach od …………, do …………, r.
…………………………
(podpis)
Jakie dokumenty dołączyć do wniosku o urlop tacierzyński?
Ojciec powinien także dołączyć do wniosku o tacierzyński:
- odpis skrócony aktu urodzenia dziecka;
- zaświadczenie pracodawcy matki o dacie zaprzestania korzystania z urlopu macierzyńskiego;
- druki ZUS-3 (zaświadczenie płatnika składek dotyczące pracowników), ZUS Z– 3b (zaświadczenie płatnika składek dotyczące osób prowadzących działalność pozarolniczą, osób z nimi współpracujących i duchownych) lub ZUS Z – 3a (zaświadczenie płatnika składek dotyczące osób ubezpieczonych, które nie są pracownikami, z wyłączeniem osób, które prowadzą pozarolniczą działalność, osób z nimi współpracujących i duchownych).
Urlop tacierzyński – podsumowanie
Przejęcie części urlopu macierzyńskiego przez ojca to wyjątkowy czas, w którym ojciec może bez przeszkód budować swoją relację z dzieckiem. To także zabezpieczenie dla matki dziecka, która może tęsknić za życiem zawodowym i chce wrócić do pracy, by kontynuować karierę. Nie ma jednak obowiązku wykorzystywania urlopu tacierzyńskiego. Jeśli rodzice wspólnie stwierdzą, że korzystniejsze dla rodziny będzie dłuższe pozostawanie na macierzyńskim przez matkę, to może ona wybrać cały okres urlopu.
Minusem urlopu jest fakt, że jego podział uniemożliwia jednoczesne wykorzystywanie wodnego przez matkę i ojca. Z urlopu tacierzyńskiego można skorzystać zaraz po rezygnacji matki z pozostałej części urlopu macierzyńskiego. Ojciec ma natomiast więcej czasu na wykorzystanie urlopu ojcowskiego, z którego można skorzystać do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia. Albo do upływu 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez nie 14 roku życia. Ten czas rodzina może dzielić już wspólnie.