DZIEŃ DOBRY :-) A.M. 1981 PL21.03.2023 20:30
Pracownik
Szkolenie wstępne, na które składa się instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy, powinno się odbyć przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie zadania, lub pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu, mający aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 10 ust. 2 rozporządzenia). Natomiast instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 5 rozporządzenia).
Jak wynika z powyższego, dopuszczalnym jest, aby pracodawca posiadający stosowną wiedzę i kwalifikacje, potwierdzone ukończonym szkoleniem z zakresu bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami, przeprowadzał dla pracowników szkolenia wstępne (ogólne i stanowiskowe).
Odrębną kwestię stanowią szkolenia okresowe z zakresu bhp. Częstotliwość ich przeprowadzania pracodawca powinien ustalić po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, zachowując wytyczne wynikające z § 15 rozporządzenia, a więc przeprowadzać je nie rzadziej niż raz:
w roku na stanowiskach, na których wykonywane są prace szczególnie niebezpieczne,
na 3 lata na stanowiskach robotniczych,
na 5 lat na stanowiskach kierowniczych, inżynieryjno-technicznych oraz innych stanowiskach, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
na 6 lat na stanowiskach administracyjno-biurowych.
Pierwsze szkolenie okresowe powinno się odbyć w okresie do 6 miesięcy od momentu rozpoczęcia pracy przez osobę zatrudnioną na stanowisku kierowniczym lub do 12 miesięcy w przypadku pozostałych pracowników.
Dopuszczalność prowadzenia szkoleń okresowych z zakresu bhp przez samego pracodawcę legitymującego się opisanymi w pytaniu kwalifikacjami nie jest już tak jednoznaczna. Szkolenia te mogą być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich zlecenie, przez jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie bhp (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Organizator takiego szkolenia, zgodnie z § 5 rozporządzenia, jest obowiązany zapewnić:
programy poszczególnych rodzajów szkolenia opracowane dla określonych grup stanowisk,
programy szkolenia instruktorów w zakresie metod prowadzenia instruktażu - w przypadku prowadzenia takiego szkolenia,
wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów szkolenia,
odpowiednie warunki lokalowe do prowadzenia działalności szkoleniowej,
wyposażenie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programów szkolenia,
właściwy przebieg szkolenia oraz prowadzenie dokumentacji w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów i rejestru wydanych zaświadczeń.
Konstrukcja powyższego przepisu w zakresie kwalifikacji wykładowcy jest bardzo ogólna i nie precyzuje, co ustawodawca rozumie pod pojęciami "zasobu wiedzy", "doświadczenia zawodowego" czy "przygotowania dydaktycznego". Można przyjąć, że tak jak w każdej dziedzinie edukacji, wykładowca musi posiadać wiedzę merytoryczną, którą będzie potrafił przekazać uczestnikom szkolenia. Uważamy, że pracodawca niezajmujący się profesjonalnie sprawami bhp, pomimo aktualnego szkolenia okresowego z tej dziedziny, nie spełnia powyższych wymagań. W doktrynie przyjmuje się, że nawet osoba będąca absolwentem studiów z zakresu bhp (inżynierskich, podyplomowych), ale nieposiadająca doświadczenia, nie ma takich kwalifikacji. Dlatego też uważamy, że pracodawca, o którym mowa w pytaniu, może samodzielnie przeprowadzać szkolenia wstępne, natomiast szkolenia okresowe powinien zlecać uprawnionym jednostkom.