Należy pamiętać o cechach charakterystycznych stosunku pracy, do których zaliczamy wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Jeśli, pracując w taki sposób, pracownik nie posiada umowy o pracę, a tylko np. umowę zlecenia, można złożyć skargę do inspekcji pracy. Inspektorzy, po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, mogą zobowiązać pracodawcę do przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń. O tym, że warto walczyć o swoje prawa świadczy fakt, że tylko w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy 23 tys. osób, pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych lub bez żadnej umowy w warunkach, gdy powinni być zatrudnieni na podstawie stosunku pracy, uzyskało - dzięki inspektorom pracy - potwierdzenie na piśmie zawarcia z nimi umowy o pracę. Pragnę podkreślić, że niepotwierdzenie na piśmie umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika zagrożonym karą grzywny nakładanej w drodze mandatu od 1 tys. do 2 tys. zł, a w przypadku recydywy, czyli powtórzenia się wykroczenia w ciągu dwóch lat – do 5 tys. Inspektor może również skierować wniosek do sądu, gdzie maksymalna grzywna wynosi 30 tys. zł.Kiedy nie można zastosować umowy zlecenia
Jeżeli praca wykonywana jest:
Na rzecz i pod kierownictwem zleceniodawcy,
W miejscu i czasie określonym przez zleceniodawcę,
Za wynagrodzeniem,
Wówczas nie można mówić o umowie zlecenia i zleceniodawcy, lecz o umowie o pracę i pracodawcy. Z mocy prawa, tak określona praca jest pracą „na etacie” i nie może być zleceniem. Rozwiązanie to ma chronić prawa pracowników przed ich ograniczaniem, wynikającym z możliwości bardzo swobodnego kształtowania umowy zlecenia.
