Przepisy a służbowy dyżur telefoniczny
Kodeks pracy bezpośrednio nie odnosi się do organizacji dyżurów przez pracodawcę. Przełożony jest natomiast zobowiązany do takiego ustalenia grafika dyżurów, aby zapewnić swoim podwładnym odpowiedni czas na odpoczynek. M.in. artykuł 133. Kodeksu pracy mówi o tym, że „pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego". Gdy ta przerwa nie zostaje zachowana, pracownik ma prawo odmówić pełnienia dyżuru i prawo będzie stało po jego stronie.
Przepisy wskazują ponadto, że jeśli pracownik wykonywał czynności służbowe w niedzielę lub dzień świąteczny, to ma prawo odebrać wolne za ten dzień w innym terminie. Artykuł 151. Kodeksu pracy odnosi się z kolei do pracy wykonywanej ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy: „Praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii albo w razie szczególnych potrzeb pracodawcy". A właśnie do takich szczególnych potrzeb można by zaliczyć dyżur pełniony przez pracownika pod telefonem.
Dyżur zgodny z regulaminem firmy
Ustalenia dotyczące pełnienia dyżuru, łącznie z warunkami jego wykonywania i określeniem wysokości wynagrodzenia za ten czas pozostawania w pracy, powinny zostać zawarte w regulaminie przedsiębiorstwa, a pracownik powinien być zaznajomiony z tymi warunkami – taki jest obowiązek leżący po stronie pracodawcy.
Kiedy pracownik nie dostanie wynagrodzenia za dyżur
Za czas dyżuru pełnionego w domu pracownikowi nie należy się wolne ani zapłata, jeśli w czasie dyżuru pracownik nie wykonywał pracy, tzn. przykładowo pracownik zatrudniony w firmie komputerowej czuwał pod telefonem, ale akurat nie dostał żadnego zlecenia, ponieważ nikt nie zgłosił awarii.
Warto poczytać także: Nadprogramowa praca w weekend
Jeżeli dyżur wynika ze specyfiki pracy w konkretnej firmie i dana osoba została wskazana do pełnienia tego dyżuru w ramach powierzonych obowiązków, to musi być ona w określonym czasie w pełni dyspozycyjna. Gdy np. nie odbierze telefonu, może liczyć się z negatywnymi konsekwencjami ze strony dyrekcji. To choćby upomnienie w obecności współpracowników lub pozbawienie premii.
Dni wolne albo ekstra zapłata
Gdy osoba dyżuruje w dni wolne od pracy czy w godzinach nocnych, przysługuje jej wykorzystanie wolnego za te dni w innym terminie. Może być również inne rozwiązanie, o ile strony tak uzgodniły: za ekstra dyżur pracownik nie odbiera wolnego, ale otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie.
