Optyk to osoba, do której zwracamy się, gdy wada wzroku jest na tyle daleko posunięta, że potrzebujemy okularów. Optyk jest zawodem bliskim branży medycznej, choć droga do zostania nim jest znacznie krótsza niż w przypadku lekarza okulisty. Dowiedz się, czym zajmuje się optyk i sprawdź, czy jest to zawód dla Ciebie.
Trzy stanowiska: optyk, okulista i optometrysta to zawody, które często postrzegane są jako jeden łączący wszystkie wymienione i stosowane naprzemiennie. Jednak tak naprawdę każdy z nich dotyczy innych zagadnień i wiąże się z innymi zadaniami. Obecnie znaczenie tych zawodów jest coraz większe. Żyjemy w XXI wieku, w świecie skomputeryzowanym. Stale mamy dostęp do smartfonów i innych urządzeń mobilnych, które negatywnie wpływają na wzrok. Niestety nie da się z nich zrezygnować, by normalnie funkcjonować w tych czasach, dlatego mamy epidemię krótkowzroczności. Walka z nią to m.in. zadanie dla optyka.
Co robi optyk? Czym się zajmuje?
Okulista przeprowadza badania wzroku, zajmuje się diagnozowaniem chorób i wdrożeniem ich leczenia, a także zabiegami. Optometrysta tylko bada wzrok i stara się dobrać odpowiedni sposób jego korekcji. Natomiast optyk jest osobą, która finalnie już wykonuje okulary korekcyjne. Robi to na zlecenie w oparciu o opinię wystawioną przez przedstawicieli dwóch omawianych wyżej zawodów. Do zlecenia wykonania okularów może posłużyć recepta lekarza lub instrukcje optometrysty. Optyk oprócz samego konstruowania okularów zajmuje się także ich naprawą i konserwacją. Po prostu zna budowę, specyfikę i ogólną charakterystykę okularów i wie jak się z nimi obchodzić.
Jakie usługi oferuje optyk?
U optyka otrzymamy także inne narzędzia do poprawy wzroku. Same soczewki i preparaty przeznaczone do pielęgnacji soczewek kontaktowych także znajdują się w asortymencie optyka. Oprócz pracy technicznej zajmuje się również doradztwem już zdiagnozowanym pacjentom. Współcześnie okulary to nie tylko narzędzie korekcji wady wzroku, lecz także element stylizacji. Z tego względu optyk musi się konsultować nie tylko z optometrystą, lecz także stylistami. Bowiem nie każdy model okularów pasuje do każdego typu twarzy. Przedstawiciel omawianego zawodu na prośbę klienta dobiera również stylowe okulary przeciwsłoneczne. Wiele osób zastanawia się, czy optyk usunie także rysy na okularach. Teoretycznie tak, jednak obecnie bardzo rzadko można spotkać się z taką usługą.
Jak zostać optykiem?
Osoby, które chcą pracować nad oczami, jednak nie są pewne, czym dokładnie chcą się w tej branży zajmować, zastanawiają się jak zostać optykiem. Czy jest łatwiej niż w przypadku lekarza okulisty? Rzeczywiście zawód optyka nie jest tak wymagający, jak podejście do okulistyki. Lekarz okulista w pierwszej kolejności musi skończyć studia medyczne, by następnie realizować specjalizację. Aby zostać optykiem, wystarczy szkoła policealna lub technikum. Istnieją różne stopnie kształcenia optyków. Można oczywiście także udać się na odpowiednie studia.
Praca jako optyk: edukacja
By pracować jako optyk, należy uzyskać tytuł zawodowy lub dyplom mistrza. Na rynku pracy szczególnie cenni są optycy po studiach. Oprócz samego wykształcenia ważne jest oczywiście doświadczenie. Te można zdobyć na stażach. Pracodawca z pewnością doceni również pasję do zawodu optyka. Swoje zaangażowanie i potrzebę rozwoju można wykazać poprzez udział w kursach i szkoleniach.
Po zakończeniu edukacji i zdobyciu zatrudnienia można podnieść swoje kwalifikacje. Po 3 latach zdobywania doświadczenia w zawodzie optyka można podejść do egzaminu czeladniczego. Następnie po takim samym czasie do egzaminu mistrzowskiego. Oba składają się z części teoretycznej i praktycznej.
Optyk – jaką wybrać szkołę?
Ze względu na charakterystykę zawodu optyka największe predyspozycje do zawodu mają osoby, które lubią przedmioty ścisłe. Matematyka, fizyka i biologia to te obszary, w których kandydat powinien mieć odpowiednią wiedzę. Przekazują ją szkoły kształcące optyków. Jakie są do wyboru?
- Szkoła policealna – nauka w niej trwa dwa lata. Przekazuje wiedzę z zakresu anatomii, urządzeń optycznych, korekty wzroku, czy rysunku technicznego i oczywiście samego wzroku. Zdarza się, że szkoły policealne podejmują współpracę z firmami w celu zagwarantowania swoim uczniom praktyk. A to daje przyszłym optykom nie tylko wiedzę, ale i doświadczenie. Ponadto na pierwsze ćwiczenia można liczyć już w szkolnej pracowni, gdzie uczniowie zapoznają się z urządzeniami optycznymi. Szkoła kończy się dyplomem uprawniającym do wykonywania zawodu optyka.
- Technikum – osoby, które wiążą swoją przyszłość z optyką okularową, mogą podjąć decyzję już na etapie wyboru szkoły średniej. W niektórych technikach optyk jest jednym z kierunków nauczania. Więc po ukończeniu szkoły absolwent uzyskuje kwalifikacje zawodowe potwierdzone egzaminem OKE, maturę i świadectwo ukończenia szkoły.
- Studia to sposób na nieco dłuższą drogę do zawodu optyka. Mimo to warto je rozważyć, ponieważ kandydaci po studiach mają duże szanse na znalezienie pracy. Uczelnie oferują zarówno studia, jak i specjalność na kierunku optyka. To mogą być studia licencjackie, magisterskie lub inżynierskie. Osoby, które odkryją w sobie pasję do zawodu już po zakończeniu edukacji, mogą udać się na studia podyplomowe. Studia nie odbierają możliwości uzyskania doświadczenia, ponieważ uczelnie organizują w ich trakcie praktyki.
Praca w salonie optycznym
Optyk kojarzy się zwykle z konsultantem w salonie optycznym. To jednak niejedyna możliwość podjęcia zatrudnienia. Może pracować również w laboratorium, pracowni optycznej, czy biurze technicznym. Czeka na niego także możliwość pracy produkcyjnej przy tworzeniu okularów, czy przyrządów i aparatów optycznych.
Najpopularniejsza jednak praca (Poznań, Szczecin i inne miasta oferują zatrudnienie w tym zawodzie) w salonie optycznym polega głównie na obsłudze klienta. Salon to miejsce, do którego klienci zwracają się zwykle, gdy po raz pierwszy mają otrzymać okulary. Czują przed tym wiele obaw i to zadaniem optyka jest zrozumieć ich sytuację, zapoznać się z receptą i dobrać okulary, soczewki kontaktowe lub szkła do okularów. Stali klienci zwracają się do niego z naprawą, konserwacją, czy poprawkami w kwestii ułożenia okularów.
Ile zarabia optyk?
Zarobki optyka są uzależnione od takich czynników jak wielkość miasta, rodzaj stanowiska, doświadczenie, wykształcenie i staż pracy. Wpływ na jego zarobki ma m.in. to, ile kosztują okulary u optyka, czy badanie wzroku w danym regionie. Pracownik zatrudniony w salonie optycznym w Warszawie prawdopodobnie zarobi znacznie więcej niż osoba z takimi samymi kwalifikacjami w mniejszym mieście. Inżynier optyczny wykonujący okulary także może liczyć na większe wynagrodzenie niż optyk zatrudniony w salonie.
Niestety ten drugi zwykle jest traktowany jako obsługa salonu, a klienci traktują optyka jako pomoc, nie zdając sobie sprawy, z tego, jak dużą ma wiedzę na temat wad wzroku i budowy okularów. Niestety to stanowisko nie należy do najlepiej płatnych zawodów.
Technik optyk – zarobki
Porównując kwalifikacje i wiedzę optyka do jego zarobków ciężko mówić o dobrej pensji. Według danych portalu Wynagrodzenia.pl połowa badanych optyków zarabia od 5,8 tysięcy złotych do ok. 8,8 złotych. Mediana zarobków na tym stanowisku wynosi 7,2 tys. złotych. Warto wiedzieć, że są to kwoty brutto, zatem ostateczna wysokość zarobków w najgorszym wypadku może wynieść lekko ponad 4 tys. zł “na rękę”. 25% optyków zarabia poniżej nawet tych 5,8 tysięcy złotych brutto. Tyle samo jest jednak szczęśliwców zarabiających powyżej 8,8 tys. złotych brutto. Aby mieć szansę na wyższe zarobki lepiej szukać pracy w renomowanych salonach optycznych. Nie zawsze osoba po studiach zarobi więcej niż technik. Wiele zależy od miejsca zatrudnienia.
Predyspozycje do pracy jako optyk
Przyszły optyk powinien wykazywać zamiłowanie do przedmiotów ścisłych, w szczególności matematyki i fizyki. Albo przynajmniej nie mieć problemów z ich nauką. Praca optyka w dużej mierze opiera się na liczbach. Miary okularów są w nich wyrażane. W tym zawodzie przydają się zdolności manualne i doskonała precyzja, ponieważ oprawki mają różne parametry i niekiedy naprawdę ciężko dostrzec małą śrubkę. Tak małe elementy konstrukcji okularów wymagają od optyka również cierpliwości, koncentracji i opanowania.
Optyk, w szczególności w salonie optycznym zwykle pracuje z klientem. Zatem mile widziana jest również komunikatywność. Wielu klientów stanowią osoby starsze, których zmysły czasem zawodzą. Trzeba potrafić nawiązać z nimi dialog. W zawodzie pomocna może okazać się również znajomość języka migowego, jeśli w salonie zjawi się głuchy klient. Pracownik częściowo zajmuje się ludzkim zdrowiem, dlatego idealnego kandydata powinna również cechować empatia.
Optyk – czy warto podjąć ten zawód?
Jak wspomniano na początku artykułu, na świecie panuje obecnie epidemia krótkowzroczności. To sprawia, że coraz więcej m.in. Polaków musi sięgać po okulary do komputera. Popyt generuje podaż, zatem wraz z rosnącymi potrzebami klientów przybywa również salonów optycznych. Z tego względu zapotrzebowanie na optyków rośnie. W okresie letnim także wielu klientów mających wadę wzroku zwraca się po dobór okularów przeciwsłonecznych. Optycy są więc pożądani na rynku pracy. Niestety zarobki optyka mogą być dla wielu niezadowalające.
Korzystne może się okazać otwarcie własnego salonu optycznego. Jednak przy tym wyborze należy liczyć się z wysokimi kosztami otwarcia biznesu. Trzeba wynająć lokal, urządzić go i przede wszystkim zakupić wymagany sprzęt optyczny jak, np. dioptromierz. Zawód optyka jest dedykowany osobom z misją, które chcą pomagać ludziom w ich codziennej egzystencji. Zakup okularów to dla wielu, w szczególności nowo zdiagnozowanych pacjentów wzniosła chwila. Optyk swoją pomocą przyczynia się do poprawy jakości życia pacjentów i to jedna z większych zalet tej pracy.
Nowe regulacje zawodu optometrysty – wymogi formalne i rejestracja od 2023 roku
Od 2023 roku zawód optometrysty w Polsce jest oficjalnie zawodem regulowanym. Oznacza to, że każda osoba chcąca pracować jako optometrysta musi spełnić określone wymagania formalne, w tym ukończyć odpowiednie studia wyższe oraz uzyskać wpis do Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego (RIZM). Nowe przepisy wprowadziły także obowiązek ciągłego podnoszenia kwalifikacji oraz przestrzegania standardów etycznych i zawodowych. Dzięki temu pacjenci mogą mieć pewność, że badanie wzroku i dobór korekcji przeprowadza wykwalifikowany specjalista, a sam zawód zyskał większy prestiż i zaufanie społeczne.
Czytaj także: Praca dodatkowa – czyli jaka? Przykłady
Ograniczenia uprawnień optyka – konieczność recepty do wykonania okularów
W świetle aktualnych przepisów optyk okularowy nie może samodzielnie przeprowadzać badań refrakcji ani dobierać korekcji wzroku. Optyk wykonuje okulary wyłącznie na podstawie recepty wystawionej przez uprawnionego specjalistę – okulistę lub optometrystę. Taka regulacja ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjentom oraz gwarancję, że korekcja wzroku została dobrana prawidłowo, po profesjonalnym badaniu. W praktyce oznacza to, że każda osoba chcąca wykonać okulary korekcyjne musi najpierw udać się na badanie wzroku do lekarza okulisty lub optometrysty, a dopiero potem może zrealizować receptę w salonie optycznym.