Osoba, która utraciła pracę, może samodzielnie przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego i pobierać świadczenia z ZUS. Musi jednak zrobić to w określonym czasie po rozwiązaniu umowy ze swoim pracodawcą. Czy będąc osobą bezrobotną, można liczyć na zasiłek chorobowy, macierzyński lub rentę?
Wiele osób myśli, że utrata pracy wiąże się z niemożliwością kontynuowania świadczeń z ZUS. W rzeczywistości jest zupełnie inaczej. Pracownik, którego umowa została rozwiązana, może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Jego obowiązkiem jest jedynie złożyć wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ciągu 30 dni od dnia zakończenia umowy. Jak to jest w przypadku zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub renty? Sprawdź!
Zostałeś zwolniony i szukasz nowej pracy? Sprawdź oferty na stronie GoWork.pl!
Świadczenia ZUS a utrata pracy: zasiłek chorobowy
Pracownik, który po utracie pracy zachoruje i będzie chciał pobierać zasiłek chorobowy, musi w ciągu 14 dni od ustania stosunku pracy zgłosić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Warunkiem jest jednak to, aby jego niedyspozycja trwała co najmniej 30 dni bez przerwy, o czym oczywiście zadecyduje lekarz rodzinny.
Kolejną ważną kwestią do otrzymania zasiłku chorobowego jest choroba w trakcie pobierania ubezpieczenia, czyli przed rozwiązaniem stosunku pracy ze swoim pracodawcą. Niedyspozycja powinna trwać jeszcze po rozwiązaniu z nim umowy wiążącej.
Świadczenia ZUS a utrata pracy: zasiłek macierzyński
Pracownicę w ciąży chronią przepisy prawa, które między innymi polegają na zakazie rozwiązywania z nią umowy o pracę, nawet wtedy, gdy zaszła w ciążę w trakcie okresu wypowiedzenia. Natomiast w przypadku, gdy pracodawca ogłosi upadłość firmy lub jej całkowitą likwidację, ma wtedy pełne prawo zwolnić taką pracownicę z pracy. W tym przypadku musi ona samodzielnie ubiegać się o zasiłek macierzyński, uzupełniając swój wniosek na świadczenie z ZUS o poniższe dokumenty:
- Zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan ciąży w okresie zatrudnienia
- Skrócony akt urodzenia dziecka
- Świadectwo pracy lub inny dokument, który potwierdza rozwiązanie umowy z powodu upadłości lub likwidacji zakładu lub prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu umowy z naruszeniem przepisów prawa
- Zaświadczenie ZUS-Z3
Ile wynosi taki zasiłek macierzyński? Informacje znajdziemy na stronie gov.pl:
Zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego przysługuje w wysokości70% podstawy wymiaru zasiłku. W przypadku gdy ubezpieczona nie później niż 21 dni po porodzie (…) złoży wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, zasiłek macierzyński za wszystkie okresy wynosi 81,5% podstawy jego wymiaru.
Świadczenia ZUS a utrata pracy: renta
Pracownik, który utracił pracę i jest niezdolny do pracy oraz posiada do tego aktualne orzeczenie lekarza z ZUS, może ubiegać się o przysługującą mu rentę. Do wyliczenia czasu obowiązywania świadczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych weźmie pod uwagę tzw. staż ubezpieczeniowy w okresie składkowym i nieskładkowym. Wygląda on następująco:
- Rok – jeżeli niezdolność do pracy powstała przed 20. rokiem życia
- 2 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała między 20. a 22. rokiem życia
- 3 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała między 22. a 25. rokiem życia
- 4 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała między 25. a 30. rokiem życia
- 5 lat – jeżeli niezdolność do pracy powstała powyżej 30. roku życia
Świadczenia ZUS a utrata pracy: świadczenie przedemerytalne
Zwolniony pracownik, który znajduje się w wieku przedemerytalnym, może ubiegać się o przysługujące mu świadczenie z ZUS. Jednak zgodnie z informacją podaną na stronie Zus.pl, musi spełniać kilka bardzo ważnych warunków:
- Do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy i ukończyła co najmniej 56 lat (kobieta) oraz 61 lat (mężczyzna), i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn
- Do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy i ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) oraz 60 lat (mężczyzna) oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn
- Do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna) oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn
- Zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) oraz 60 lat (mężczyzna) i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn
- Do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn
- Do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy, lub niewypłacalności pracodawcy (w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy), u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn
Ciekawostka! Od 1 marca 2020 roku wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 1210,99 zł brutto miesięcznie (1035,68 zł netto – na rękę). Kwota obowiązywać będzie do 28 lutego 2021 roku.