Zasiłek, a w zasadzie świadczenie rehabilitacyjne przysługuje grupie osób wymagającej szczególnego wsparcia. Aby je otrzymać, trzeba spełnić kryteria ustawowe. Jednak osoby, które nie są w stanie im sprostać, mogą liczyć również na inne formy wsparcia. Jakie?
Komu przysługuje zasiłek rehabilitacyjny?
Wszystkie formy wsparcia w tym kraju przysługują po spełnieniu pewnych kryteriów. Kwestie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego reguluje ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczeń społecznych w razie choroby i macierzyństwa. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje osobie ubezpieczonej, która po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal pozostaje niezdolna do pracy, ale dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy.
Jednak konieczne jest uzyskanie orzeczenia lekarza orzecznika, który ocenia stan zdrowia ubezpieczonego oraz możliwość przywrócenia zdolności do pracy. Z takiego wsparcia mogą korzystać m.in. pracownicy, osoby prowadzące działalność gospodarczą objęte ubezpieczeniem oraz zleceniobiorcy podlegający ubezpieczeniu chorobowemu.
Ile wynosi zasiłek rehabilitacyjny?
Każdy ma inne potrzeby finansowe w zależności od sytuacji, dlatego też wysokość zasiłku rehabilitacyjnego dla jednych będzie wystarczająca, a dla innych już nie za bardzo. To, ile wynosi świadczenie rehabilitacyjne, zależy od podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, która jest ustalana na podstawie wcześniejszych zarobków.
Świadczenie rehabilitacyjne wynosi:
- 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego – przez pierwsze 3 miesiące,
- 75% – za pozostały okres pobierania świadczenia,
- 100% – gdy niezdolność do pracy przypada w przypadku ciąży, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
Co można robić na zasiłku rehabilitacyjnym?
Czasem wsparcie nie wystarcza i szukamy innych źródeł zarabiania. W trakcie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego trzeba jednak pamiętać, że zostało ono przyznane w związku z dalszym leczeniem i odzyskaniem zdolności do pracy. Wykonywanie pracy zarobkowej w tym czasie może spowodować utratę prawa do świadczenia za okres, w którym była ona wykonywana. Podobne konsekwencje mogą pojawić się, gdy świadczenie jest wykorzystywane niezgodnie z jego przeznaczeniem. Prawo do pracy na zasiłku zatem nie przysługuje osobie uprawnionej.
Ile trwa zasiłek rehabilitacyjny?
Na wsparcie w ramach świadczenia rehabilitacyjnego możemy liczyć przez okres maksymalnie 12 miesięcy, czyli 360 dni. Nie oznacza to jednak, że od razu otrzymamy świadczenie na cały ten czas, ponieważ okres jego przyznania zależy od oceny lekarza oraz rokowań dotyczących powrotu do pracy. Jeżeli po upływie pierwszego okresu nadal występuje niezdolność do pracy, a rokowania pozostają korzystne, możliwe jest przedłużenie zasiłku rehabilitacyjnego.
- maksymalny okres – 12 miesięcy, czyli 360 dni,
- świadczenie może być przyznane jednorazowo lub w częściach,
- możliwe jest jego przedłużenie, jeśli nadal spełniamy wymagane warunki,
- po wykorzystaniu świadczenia można rozważyć m.in. rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Warto pamiętać, że świadczenie rehabilitacyjne wlicza się do okresu stażu pracy, jeśli pobierany jest w czasie zatrudnienia.
Jak złożyć wniosek o zasiłek rehabilitacyjny?
ZUS nie przyznaje świadczenia “z automatu”. Jeśli chcemy uzyskać wsparcie, to musimy złożyć wniosek. Wniosek o świadczenie rehabilitacyjne najlepiej przygotować jeszcze przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego, aby zachować ciągłość wypłaty. Wniosek (ZNp-7),) o świadczenie rehabilitacyjne należy złożyć wraz z wymaganymi dokumentami w odpowiedniej jednostce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wśród nich znajduje się m.in. zaświadczenie OL-9 dotyczące stanu zdrowia oraz zaświadczenie płatnika składek, np. Z-3 w przypadku pracownika lub Z-3b przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Wniosek może zostać przekazany do ZUS osobiście, przez pełnomocnika, listownie albo elektronicznie za pośrednictwem PUE ZUS. Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych kieruje sprawę do oceny, a lekarz orzecznik sprawdza, czy istnieją podstawy do przyznania świadczenia.
Komu nie przysługuje świadczenie rehabilitacyjne?
Nie każda osoba, która zakończyła okres pobierania zasiłku chorobowego, może otrzymać świadczenie rehabilitacyjne. Przepisy przewidują sytuacje, w których takie wsparcie nie przysługuje, nawet jeśli nadal występuje niezdolność do pracy. Dotyczy to przede wszystkim osób, które mają już ustalone prawo do innych świadczeń lub korzystają z określonych uprawnień. Świadczenie rehabilitacyjne nie może być również traktowane jako rozwiązanie dla osoby, która nie rokuje odzyskania zdolności do pracy. W takiej sytuacji właściwszą formą wsparcia może być renta z tytułu niezdolności do pracy.
Świadczenie nie przysługuje m.in. osobie, która:
- ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
- pobiera zasiłek przedemerytalny,
- ma ustalone prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
- ma prawo do świadczenia przedemerytalnego,
- korzysta z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
- korzysta z urlopu dla poratowania zdrowia,
- nie rokuje odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji.
ZUS – zasiłki rehabilitacyjne to nie wszystko
Osoby, którym nie przysługuje zasiłek rehabilitacyjny, mogą liczyć na inne formy wsparcia z ZUS. Ich wybór zależy od sytuacji danej osoby, jej stanu zdrowia oraz tego, czy istnieje szansa na przywrócenia zdolności do pracy. W określonych przypadkach pomoc może mieć również formę rehabilitacji leczniczej albo innego świadczenia przyznawanego na podstawie odrębnych przepisów.
- Renta z tytułu niezdolności do pracy – dla osób, które stały się częściowo lub całkowicie niezdolne do pracy i spełniają wymagania dotyczące stażu ubezpieczeniowego.
- Rehabilitacja lecznicza ZUS – bezpłatna forma rehabilitacji dla osób, które dzięki odpowiedniemu leczeniu mają szansę odzyskać zdolność do pracy i uniknąć renty.
- Dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych z PFRON – wsparcie dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności, które spełniają również określone kryterium dochodowe.