31 sierpnia wchodzą zmiany dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie nieruchomości. Do tej pory wynosił on 2%, co w przypadku zakupu domu lub większego mieszkania jest bardzo dużą kwotą – szczególnie przy dzisiejszych cenach występujących na rynku nieruchomości. Czego dokładnie dotyczą zmiany? Kto załapie się na korzystne rozliczenie?
Końcówka sierpnia i początek września to już standardowo czas, w którym możemy spodziewać się dobrych zmian w wielu sektorach ustawowych. Choć w tym wypadku zmiany te są znaczące dla wielu osób, bowiem dotyczą między innymi zwiększonej ochrony przed zwolnieniem, zmian w świadczeniach emerytalnych, czy w podatkach, w tym także w podatku VAT i PCC. To właśnie zmiany w podatku od czynności cywilnoprawnych napawają optymizmem wiele gospodarstw domowych, ponieważ na fali nowych przepisów część osób będzie zwolniona z opłacania podatku od zakupu nieruchomości. Do tej pory podatek ten wynosił 2%, co w przypadku dużego zakupu było sporym obciążeniem dla budżetu. Przyjmując, że mieszkanie zostało kupione za 500 tysięcy złotych, to kwota podatku to 10 tysięcy, co w przypadku osób korzystających z kredytów wiązało się z dodatkowym obciążeniem finansowym.
Nowelizacje ustawy przytacza serwis Money.pl informując, że:
Zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) będzie sprzedaż, której przedmiotem jest: prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.
Jak teraz będzie wyglądał podatek PCC?
Jednak zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczy tylko osób, które kupują swoje pierwsze mieszkanie lub dom, a nie inwestorów, którzy zakupują kolejną już nieruchomość. W założeniu ma to być ulga dla młodych rodzin, aby mogły pozwolić sobie na zakup pierwszego własnego loku. Dzięki temu w kieszeni podatników może zostać nawet od 10 do 20 tysięcy, ponieważ podatek PCC naliczany jest od wartości nieruchomości. Jak podaje Businnesinsider.pl:
Podatku nie zapłaci kupujący, który jest osobą fizyczną lub osoby fizyczne (w przypadku gdy kupujących jest więcej), którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50 proc. i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Z informacji przedstawionych przez portal wynika także, że zwolnienie będą stosowali notariusze:
Są oni bowiem płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych, a więc odpowiadają za pobranie podatku (jeśli występuje) i wpłacenie go do urzędu skarbowego. Notariusze będą więc również sprawdzać, czy zwolnienie z PCC podatnikowi (nabywcy nieruchomości) przysługuje.
Co ciekawe, zmiany w ustawie określają także podwyżkę PCC dla inwestorów. Od 1 stycznia 2024 roku osoby, które zakupują mieszkania w celach inwestycyjnych będą bowiem musiały uiścić aż 6% podatku PCC od wartości nieruchomości.
Zwolnienie z PCC przy zakupie pierwszego mieszkania – kogo obejmuje nowe rozwiązanie ustawowe?
Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie pierwszego mieszkania to rozwiązanie adresowane wyłącznie do osób fizycznych, które nigdy wcześniej nie były właścicielami ani współwłaścicielami lokalu mieszkalnego. Kryterium pierwszego nabycia zostało sformułowane w sposób jednoznaczny – nie uwzględnia się tu jedynie powierzchni czy przeznaczenia lokalu, lecz także historii majątkowej kupującego. Nawet niewielki udział we współwłasności, posiadany kiedykolwiek, eliminuje możliwość skorzystania z ulgi.
Nowe przepisy mają zastosowanie do umów zawieranych po 31 sierpnia 2023 roku, co oznacza, że ich działanie nie obejmuje transakcji zawartych wcześniej – nawet jeśli spełniają one wszystkie inne warunki formalne. Zwolnienie dotyczy wyłącznie mieszkań oraz domów jednorodzinnych, nabywanych na rynku pierwotnym lub wtórnym, przy czym nie ma znaczenia lokalizacja nieruchomości. Kluczowy pozostaje status nabywcy – jako osoby fizycznej, kupującej wyłącznie na użytek własny.
Konsekwencje podatkowe przy zakupie nieruchomości w świetle zmian – kiedy ulga nie zadziała?
Zwolnienie z PCC przestaje działać w sytuacji, gdy transakcja dotyczy nieruchomości innej niż lokal mieszkalny – czyli na przykład lokalu użytkowego, garażu czy gruntu niezabudowanego. Ustawodawca celowo ograniczył zakres ulgi, by nie obejmowała ona działań inwestycyjnych, komercyjnych ani takich, które nie prowadzą do zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Zakup działki budowlanej, nawet z zamiarem budowy domu, nie uprawnia do skorzystania z preferencji podatkowej.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku nabycia nieruchomości w ramach działalności gospodarczej. Osoba prowadząca firmę, która kupuje mieszkanie na potrzeby działalności (np. biura, wynajmu krótkoterminowego czy usługowego), również nie może liczyć na zwolnienie. Ulga została skonstruowana jako instrument wsparcia osób prywatnych, które dopiero wkraczają na rynek mieszkaniowy – wszelkie działania wykraczające poza tę definicję podlegają opodatkowaniu w dotychczasowej formie.