Pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę mogą czuć się spokojni o swoją sytuację w razie choroby. Mogą wrócić do zdrowia z poczuciem zabezpieczenia finansowego. Zapewnia im to objęcie przepisami Kodeksu pracy. Czy brak etatu oznacza również całkowity brak takiego zabezpieczenia? Niekoniecznie. Jest jeszcze dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Co to i ile wynosi?
Co to jest dobrowolne ubezpieczenie chorobowe? Czym różni się od obowiązkowego?
Ta forma ochrony w polskim systemie ubezpieczeń społecznych chroni finanse pracownika, gdy jego stan zdrowia uniemożliwia wykonywanie obowiązków. Podstawowe przepisy prawa regulujące tę kwestię zawiera ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. art. 11. Zabezpieczenie skierowane jest głównie do osób, które nie posiadają etatu, ale podlegają z innego tytułu pod ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Korzystają z niego choćby przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą czy osoby wykonujące zlecenie. Od wariantu obowiązkowego różni się tym, że ochrona nie powstaje automatycznie z mocy prawa, lecz wymaga od danej osoby złożenia formalnego wniosku.
Ile wynosi dobrowolne ubezpieczenie chorobowe?
Świadczenia wypłacane są przez ZUS w momentach niezdolności do pracy, ciąży czy opieki nad bliskim, stanowiąc procent zadeklarowanej podstawy wymiaru składek. Wysokość dobrowolnej składki chorobowej wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Dla osób płacących tzw. Duży ZUS miesięczna składka chorobowa wynosi 138,47 zł przy standardowej podstawie. W przypadku ZUS-u preferencyjnego, gdzie podstawa stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia (1 441,80 zł), koszt tego ubezpieczenia to zaledwie 35,32 zł miesięcznie. Z kolei maksymalna podstawa wymiaru nie może przekroczyć 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (23 550,00 zł miesięcznie), co daje najwyższą możliwą składkę w wysokości 576,98 zł.
Sama wysokość świadczenia oraz sytuacje jego przyznawania wyglądają następująco:
- Zasiłek chorobowy – standardowo wynosi 80% podstawy (70% za pobyt w szpitalu, 100% w ciąży) i przysługuje podczas zwolnienia lekarskiego.
- Zasiłek macierzyński – wyliczany na podstawie deklarowanych kwot, przysługuje w okresie rodzicielstwa.
- Zasiłek opiekuńczy – należny przy konieczności zajęcia się chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny.
- Świadczenie rehabilitacyjne – przyznawane, gdy okres niezdolności do pracy przedłuża się po wyczerpaniu zasiłku, a dalsze leczenie rokuje powrót do zdrowia.
Skąd wziąć wniosek o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe?
Chęć przystąpienia do opłacania tej składki zgłasza się na drukach państwowych lub przez dokumenty firmowe. Samodzielne napisanie pisma na kartce papieru nie wywoła żadnych skutków prawnych. Cała ścieżka zależy od aktualnej formy zatrudnienia lub prowadzonego biznesu:
- Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą wypełniają formularz ZUS ZUA (dostępny w serwisie eZUS lub na stronie instytucji) i zaznaczają odpowiednie pole w sekcji dotyczącej opłacania składek.
- Zleceniobiorcy przekazują pisemny wniosek do podmiotu zatrudniającego, ponieważ to kadry zleceniodawcy dokonują zgłoszenia w organie rentowym.
Zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w trakcie miesiąca
Zgłoszenie do ubezpieczenia chorobowego zaczyna obowiązywać od dnia wskazanego w dokumencie ZUS ZUA, pod warunkiem że wniosek trafi do urzędu w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń. Gdy ten czas minie, prawo do ochrony powstaje dopiero z dniem, w którym dokumenty faktycznie wpłyną do placówki ZUS. Należy pamiętać o okresie wyczekiwania. Przy ubezpieczeniu dobrowolnym prawo do zasiłku chorobowego nabywa się po upływie 90 dni nieprzerwanego podlegania pod ubezpieczenie. Ochrona ustaje z chwilą formalnego wyrejestrowania z ubezpieczeń (na druku ZUS ZWUA) lub w momencie zakończenia wykonywania działalności albo umowy zlecenia.
Co daje dobrowolne ubezpieczenie chorobowe?
Ochrona daje prawo do stabilnego dochodu w momentach losowych, uwalniając od wizji braku środków do życia podczas choroby. Przedsiębiorcy oraz zleceniobiorcy zyskują w ten sposób płace zastępcze za dni spędzone na zwolnieniu lekarskim. Rozwiązanie to niweluje ryzyko finansowe związane ze zdarzeniami losowymi czy dłuższą rehabilitacją. Cały proces buduje poczucie bezpieczeństwa u osób, które nie posiadają udogodnień wynikających z Kodeksu pracy.
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – czy warto?
Decyzja o przystąpieniu do tego rozwiązania zależy od osobistej sytuacji finansowej oraz formy aktywności zawodowej. Dla osób utrzymujących się wyłącznie z umów cywilnoprawnych lub jednoosobowej firmy stanowi to jedyny sposób na płatny okres choroby. Wadą pozostaje dodatkowy koszt zmniejszający miesięczny dochód oraz brak wypłat przez pierwsze 90 dni, z uwagi na wymagany okres wyczekiwania. Zalety to przede wszystkim ochrona w trakcie ciąży, płatna opieka nad dzieckiem oraz wsparcie finansowe przy poważniejszych problemach zdrowotnych.