Emerytura po mężu należy się w ramach renty rodzinnej. Wdowa powinna jednak spełniać kilka warunków, aby móc otrzymać dane świadczenie. Jaka jest wysokość emerytury po mężu? Kiedy się należy? Na te i inne ważne pytania odpowiadamy poniżej!
Po śmierci bliskiej osoby następuje czas uporządkowania różnych kwestii formalnych. Jedną z nich jest dziedziczenie finansowych świadczeń lub zobowiązań. Emerytura po mężu to inaczej forma renty rodzinnej, która jest wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rzecz uprawnionego członka rodziny ubezpieczonego zmarłego. Reguluje ją ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Sprawdźmy więc, jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać emeryturę po zmarłym mężu? Jaka jest jej wysokość?
Emerytura po mężu: ustawa
Zasady wypłacania emerytury po mężu reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Brzmi ona następująco:
Art. 65 “uprawnieni do renty rodzinnej”: “1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń”.
Żona po zmarłym mężu lub mąż po zmarłej żonie z tytułu powyższej ustawy może pobierać nie tylko emeryturę ubezpieczonego, ale również zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, świadczenie nauczycielskie oraz rentę.
Emerytura po mężu: kiedy?
Kiedy emerytura po mężu? Zgodnie z art. 70 “przesłanki uzyskania renty rodzinnej przed wdowę” ustawy z dn. 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeśli w chwili śmierci męża osiągnęła ona wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy. Emerytura po zmarłym mężu należy się również wtedy, gdy:
- Emerytura dla wdowy po mężu przysługuje, kiedy wychowuje ona co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionego do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16. roku życia, a jeżeli nadal kształcił się w szkole, to 18. roku życia. Przysługuje ona również w sytuacji, kiedy wdowa sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy i uprawnionym do renty rodzinnej
- Wdowa osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w powyższym punkcie
Jeśli partnerka nie spełnia powyższych warunków do otrzymania emerytury po mężu, wcale nie oznacza to, że nie należy jej się żadne świadczenie. Nabywa ona prawo do okresowego otrzymywania renty rodzinnej (tak zwanej renty czasowej), jeśli tylko nie posiada niezbędnych źródeł utrzymania:
- W okresie do 1 roku od śmierci współmałżonka
- Nie dłużej niż 2 lata od śmierci męża, jeśli tylko uczestniczył on w zorganizowanym szkoleniu, którego celem było uzyskanie kwalifikacji niezbędnych do wykonywania swojej pracy zarobkowej
Emerytura po mężu: ile lat małżeństwa?
Ile lat małżeństwa potrzeba, aby otrzymać emeryturę po mężu? Jeśli wdowa przed śmiercią małżonka pozostawała z nim we wspólnocie małżeńskiej, to aby otrzymać emeryturę po zmarłym mężu, musi ona spełniać wszystkie przesłanki z ustawy z dn. 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Staż małżeński nie ma tutaj żadnego znaczenia.
Wspólnotę małżeńską rozumie się poprzez wspólnotę majątkową, a także wspólne zamieszkiwanie, prowadzenie gospodarstwa domowego, wspólnego pożycia, wierności małżeńskiej oraz współdziałania dla dobra rodziny.
Emerytura po mężu po rozwodzie
Nieprzerwany związek małżeński ułatwia wdowie otrzymanie emerytury po zmarłym mężu. Natomiast nawet małżonek rozwiedziony nabywa prawa do renty rodzinnej na powyższych zasadach z ustawy. Musi jednak spełniać jeden warunek w przypadku rozdzielności majątkowej a emerytury po mężu.
Emerytura po mężu po rozwodzie dotyczy na przykład separacji faktycznej lub prawnej (która orzeczona jest wyrokiem sądu). W tym przypadku prawo do otrzymania emerytury po zmarłym byłym mężu gwarantuje posiadanie w chwili jego śmierci prawa do alimentów z jego strony. Prawo to musi być ustalone wyrokiem lub ugodą sądową. Dlatego też konieczne jest ustalanie wszystkich tego rodzaju spraw wyrokiem sądy. Wtedy wdowa – nawet po rozwodzie – może ubiegać się o przyznanie świadczeń po zmarłym były mężu. Każda sprawa jest jednak inna i najlepiej poradzić się doświadczonej kancelarii adwokackiej.
Emerytura po mężu: ile procent?
Emerytura po mężu. Wysokość świadczenia kształtuje się następująco:
- 85 proc. świadczenia przysługującego osobie zmarłej – należy się jednej osobie uprawnionej do renty rodzinnej
- 90 proc. świadczenia przysługującego osobie zmarłej – należy się dwóm osobom uprawnionym do renty rodzinnej
- 95 proc. świadczenia przysługującego osobie zmarłej – należy się trzem lub więcej osobom uprawnionym do renty rodzinnej
Wysokość świadczenia przydziela się w jednej i łącznej kwocie. Kwota podlega również podziałowi na równe części pomiędzy uprawnionymi członkami rodziny.
Na Poradniku sprawdź również, ile wynosi 13. i 14. emerytura w 2021 roku. Stawki będą wyższe!
Emerytura po mężu: jakie dokumenty?
Aby otrzymać „emeryturę” rodzinną po mężu, należy złożyć odpowiednie dokumenty oraz wniosek (na druku ERR-W). Emerytura po mężu z ZUS może zostać przyznana dopiero wtedy, gdy do wcześniej wspomnianego formularza dołączy się:
- Dokumenty potwierdzające datę urodzenia osoby ubiegającej się o emeryturę po zmarłym mężu
- Dokument potwierdzający datę urodzenia i stwierdzający datę zgonu członka rodziny, po którym ma zostać przyznana renta rodzinna
- Skrócony odpis aktu małżeńskiego ze zmarłym małżonkiem
- Zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka lub osoby owdowiałej, wystawione przez lekarza leczącego – tylko jeśli na przyznanie emerytury po mężu ma wpływ niezdolność do pracy
- Zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły dziecka, które ukończyło 16. rok życia – tylko w przypadku ubiegania się o emeryturę po mężu ze względu wychowanie dziecka zmarłego
- Oświadczenie o pozostawaniu we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci współmałżonka, a w przypadku rozwodu – zaświadczenie o ustaleniu prawa do alimentów na podstawie decyzji sądu
- Oświadczenie stwierdzające nieosiąganie przychodów z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzeniu pozarolniczej działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w przypadku emerytury po mężu dla pracującej żony
Emerytura po mężu dla emerytki
Emerytka, która pobiera świadczenie emerytalne z ZUS nie ma praw do otrzymania emerytury po zmarłym mężu. Chyba że zrezygnuje ona z własnego świadczenia na rzecz tego, które otrzymywał mąż. Zwykle wysokość emerytury męża jest o 15 proc. wyższa, niż współmałżonki. Dlaczego? Ponieważ między innymi obowiązuje go dodatkowe pięć lat pracy przed wiekiem emerytalnym (kobieta – 60 lat, mężczyzna – 65 lat), podczas których rośnie jego kwota bazowa do obliczenia emerytury.
Szukasz pracy i mieszkasz na Mazowszu? Koniecznie sprawdź nasze oferty na -> Praca Warszawa