Nowelizacja Kodeksu pracy wchodzi w życie 26 kwietnia 2023 r. Niesie wiele zmian, w szczególności dla rodziców. Pracownicy mogą liczyć na dodatkowe dni wolne, czy większą troskę o work-life balance. Sprawdź, co zmienia nowelizacja Kodeksu pracy.
Najważniejsze zmiany w Kodeksie pracy
Nowelizacja Kodeksu pracy dostosowuje polskie prawo do unijnych dyrektyw dotyczących przejrzystych warunków pracy, sytuacji rodziców, czy work-life balance. Wchodzące w życie 26 kwietnia przepisy obejmują m.in. dodatkowe dni wolne dla niektórych grup, dodatkowe przerwy od pracy, czy wyższe zasiłki macierzyńskie. Jednak nie tylko sytuacja pracujących rodziców ulegnie zmianie. Osoby zatrudnione na czas określony będą lepiej chronione przed zwolnieniem, a informacje na temat warunków pracy będą bardziej przejrzyste.
Zmiany w Kodeksie pracy ważne dla rodziców
Szczególną grupą, do której skierowana jest duża część zmian, są rodzice. Co zmienia nowelizacja?
- Łączny wymiar urlopu rodzicielskiego dla obojga rodziców zostaje podniesiony do 41 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka i 43 tygodnie w razie mnogiego porodu. Do tej pory było to odpowiednio 32 i 34 tygodnie.
- Zasiłek dla mam wykorzystujących urlop macierzyński i urlop rodzicielski wzrasta z 80% do 81,5%. Wzrasta także zasiłek rodzicielski dla mam wykorzystujących najpierw macierzyński płatny w 100%. Rodzicielskie zamiast 60% w takiej sytuacji wyniesie 70%. Mogą na tym skorzystać także matki, które w chwili wejścia przepisów w życie przebywają na którymś z powyższych urlopów. Konieczne jest złożenie wniosku do płatnika o ponowne przeliczenie.
- Rodzice dzieci do 8. roku życia mają prawo do elastycznej organizacji pracy. Wiąże się to z możliwością pracy zdalnej, pracy tylko w weekendy, pracy w systemie przerywanego czasu pracy, czy z możliwością skrócenia tygodnia pracy. Jednak pracownik może zawnioskować o powrót do wcześniejszych warunków pracy.
- Przepisy wprowadzają możliwość wykorzystania 5 dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego w roku z przeznaczeniem zapewnienia opieki członkom rodziny.
Dodatkowe dni wolne z powodu działania siły wyższej
Pracownicy będą mogli skorzystać ze zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej. Zatrudniony może wykorzystać wolne w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem. W roku do dyspozycji są 2 takie dni lub 16 godzin. W tym czasie pracownikowi przysługuje 50% wynagrodzenia.
Więcej przerw w pracy
Przy dłuższym wymiarze pracy zatrudnieni będą mieli do dyspozycji więcej przerw. Gdy dobowy wymiar wynosi więcej niż 9 godzin, przysługuje druga 15-minutowa przerwa. Pracownikom z ponad 16-godzinym wymiarem czasu pracy przysługuje trzecia taka sama przerwa.
Korzystniejsze warunki pracy
Dyrektywa w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej skłania pracodawców do rozszerzenia zakresu informacji o warunkach zatrudnienia o informacje o szkoleniach czy długości urlopu. Ponadto pracownicy z przynajmniej półrocznym stażem mają prawo wystąpić o zmianę umowy terminowej na umowę na czas nieokreślony.
Dalsze zmiany w Kodeksie pracy. Aktualizacja 2026
Zapowiadane w 2023 r. zmiany w Kodeksie pracy weszły w życie 26 kwietnia tego roku i obowiązują do dziś bez istotnych modyfikacji. Dostosowują polskie prawo do unijnych dyrektyw work-life balance, wprowadzając dłuższe urlopy rodzicielskie, wyższe świadczenia oraz elastyczne warunki pracy.
Urlop rodzicielski wydłużono do 41 tygodni przy jednym dziecku i 43 tygodni przy porodzie mnogim. Każdy rodzic zyskuje wyłączne 9 tygodni. Zasiłek macierzyński wzrósł do 81,5% podstawy (lub 70% po pełnym urlopie macierzyńskim), z opcją przeliczenia dla osób już na urlopie. Rodzice dzieci do 8. roku życia mogą wnioskować o elastyczną organizację pracy, w tym zdalną lub skrócony tydzień.
Dodano 2 dni lub 16 godzin zwolnienia z powodu siły wyższej (50% wynagrodzenia) oraz 5 dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego rocznie. Pracownicy z ponad 9-godzinnym dobowym wymiarem czasu zyskują drugą 15-minutową przerwę, a powyżej 16 godzin – trzecią. Obie wliczane do czasu pracy.
W 2026 r. nowelizacja z grudnia 2025 r. wzmocniła przejrzystość: pracodawcy muszą podawać widełki płacowe i szczegóły urlopów, a po pół roku stażu pracownik może żądać umowy bezterminowej.