Na co dzień wolimy myśleć, że nieszczęścia dzieją się gdzieś z dala od nas i naszych bliskich (i niech tak pozostanie). Warto jednak znać najważniejsze przepisy związane z wypadkiem przy pracy, ponieważ niestety nie wiemy, czy ta wiedza nie okaże nam się kiedyś niezbędna!

Definicja wypadku przy pracy

Według ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wypadek przy pracy definiuje się jako nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które spowodowało uraz lub śmierć pracownika i nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych,
  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Co ciekawe do wypadku przy pracy może dojść również poza miejscem zatrudnienia, o ile pracownik wykonywał w tym czasie obowiązki służbowe – przykładowo osoba pracująca w Radomiu lub Łodzi wyjechała w delegację do Warszawy.

Rodzaje wypadków przy pracy

śmiertelnym wypadku przy pracy mówimy wtedy, gdy następuje zgon pracownika w ciągu 6 miesięcy od zdarzenia, które kwalifikuje się prawnie jako wypadek przy pracy. Zatrudniony może również doznać ciężkiego wypadku, który skutkuje utratą: słuchu, wzroku, zdolności rozrodczych, rozstrojem zdrowia, wywołaniem nieuleczalnej choroby, choroby psychicznej, trwałego uszkodzenia lub oszpecenia ciała i powoduje niezdolność do dalszego wykonywania zawodu. Wypadki przy pracy dzieli się także ze względu na ilość osób, które jemu uległy – w sytuacji, kiedy obejmuje on minimum 2 pracowników, mowa już o wypadku zbiorowym.

Obowiązki pracodawcy

W razie wystąpienia wypadku przy pracy pracodawca zobowiązany jest do niezwłocznej reakcji, czyli udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanemu, wysłuchania jego wstępnej relacji zdarzenia (jeśli jest przytomny) i wezwania służb ratunkowych. Powinien również dążyć do skutecznego wyeliminowania lub ograniczenia źródła zagrożenia, a także ustalenia przyczyn i okoliczności wypadku. Jego zadaniem jest też zawiadomienie o zajściu okręgowego inspektora pracy oraz prokuratora. Poza tym firma musi prowadzić rejestr wypadków przy pracy i przechowywać dokumenty związane ze zdarzeniem: protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową.

Jak i kiedy zgłosić wypadek przy pracy?

Pracownik, o ile jest w stanie, ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o sytuacji, która może być klasyfikowana jako wypadek przy pracy. Co więcej, obowiązek zawiadomienia ciąży na każdym pracowniku, który był świadkiem niebezpiecznego zdarzenia w miejscu pracy bez względu na to, co mu się wydaje – zgłoszenie wypadku powinno być sporządzone na piśmie. Przełożony ma 14 dni na sporządzenie protokołu powypadkowego, który  przed oficjalnym zatwierdzeniem zostaje przekazany poszkodowanemu i jego rodzinie w celu zapoznania się z nim ciągu 5 dni.

Jakie świadczenia przysługują z tytułu wypadku przy pracy?

Pracownik, który ucierpiał na skutek wypadku przy pracy lub ma stwierdzoną chorobę zawodową, ma prawo do określonych świadczeń, do których należy: zasiłek chorobowy, zasiłek wyrównawczy, świadczenie rehabilitacyjne, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta szkoleniowa, renta rodzinna, dodatek do renty rodzinnej, dodatek pielęgnacyjny, pokrycie kosztów leczenia stomatologicznego i szczepień oraz zakup przedmiotów ortopedycznych.

Pamiętaj, że nie każde przykre zdarzenie będzie wypadkiem przy pracy, zwłaszcza jeśli wyniknie ono na skutek Twojego poważnego zaniedbania, bycia pod wpływem środków odurzających lub naruszenia przepisów BHP.