{"id":63960,"date":"2025-09-12T11:27:30","date_gmt":"2025-09-12T09:27:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=63960"},"modified":"2025-09-12T15:11:10","modified_gmt":"2025-09-12T13:11:10","slug":"35-neet-w-polsce-i-unii-europejskiej-kim-sa-szczegolowy-raport-parp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-neet-w-polsce-i-unii-europejskiej-kim-sa-szczegolowy-raport-parp\/","title":{"rendered":"NEET w Polsce i Unii Europejskiej \u2013 kim s\u0105? Szczeg\u00f3\u0142owy raport PARP"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>M\u0142odzi, kt\u00f3rzy nie ucz\u0105 si\u0119 i nie pracuj\u0105, \u017cyj\u0105 w zawieszeniu mi\u0119dzy systemem a marginesem \u2014 statystyki ujmuj\u0105 ich w tabelach, lecz codzienno\u015b\u0107 rozgrywa si\u0119 w ciszy mieszka\u0144, na peryferiach miast i w martwych rejestrach urz\u0119d\u00f3w. W liczbach pojawiaj\u0105 si\u0119 jako wska\u017aniki NEET, w polityce jako grupa docelowa, a w \u017cyciu jako ludzie, kt\u00f3rych energia zosta\u0142a z r\u00f3\u017cnych przyczyn zablokowana. Podczas gdy Europa notuje spadki i wzrosty procent\u00f3w, Polska obni\u017ca wska\u017anik w skali og\u00f3lnokrajowej \u2014 a mimo to w wielu regionach mapa wci\u0105\u017c roz\u015bwietla si\u0119 czerwieni\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Co dok\u0142adnie kryje si\u0119 za poj\u0119ciem NEET i jak du\u017ca jest skala tego zjawiska w Polsce i w Unii Europejskiej? Na podstawie jakich kryteri\u00f3w mo\u017cna r\u00f3\u017cnicowa\u0107 spo\u0142eczno\u015b\u0107 NEET? Jaki skutek ma to zjawisko dla gospodarki i spo\u0142ecze\u0144stwa? Jakich danych w tym zakresie dostarcza raport PARP? Co mo\u017cemy zrobi\u0107, by mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107? Na te i inne pytania odpowiadamy w niniejszym materiale.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<style>\nnav.toc {\n  display: inline-block;   \n  border: 1px solid #ddd;  \n  padding: 1rem;           \n  margin: 1.5rem auto;     \n  background: #f9f9f9;     \n  max-width: 600px;        \n  width: 100%;             \n  box-sizing: border-box;  \n}\n\nnav.toc strong {\n  display: block;\n  margin-bottom: 0.5rem;\n  font-size: 1.1em;\n}\n\nnav.toc ul {\n  margin: 0;\n  padding-left: 1.25rem;\n}\n\nnav.toc li {\n  margin: 0.25rem 0;\n}\n\nnav.toc a {\n  text-decoration: none;\n  color: #0073aa;\n}\n\nnav.toc a:hover {\n  text-decoration: underline;\n}\n:root { --toc-offset: 96px; }  \n\nh2[id], h3[id] {\n  scroll-margin-top: var(--toc-offset);\n}\n\nhtml {\n  scroll-behavior: smooth;  \n}\n<\/style>\n\n<nav class=\"toc\">\n  <strong>Spis tre\u015bci<\/strong>\n  <ul>\n    <li><a href=\"#neet-definicja\">NEET \u2013 kim s\u0105 i jak ich definiowa\u0107?<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-zrodla\">Sk\u0105d si\u0119 bierze pokolenie NEET? \u0179r\u00f3d\u0142a i mechanizmy<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-ue\">NEET w Unii Europejskiej \u2013 jaka jest skala zjawiska?<\/a><\/li>\n      <ul>\n        <li><a href=\"#neet-ue-ekstremalne\">Ekstremalne przypadki zjawiska NEET w krajach cz\u0142onkowskich<\/a><\/li>\n      <\/ul>\n    <li><a href=\"#neet-polska\">NEET w Polsce \u2013 jak wypada nasz kraj na tle Europy?<\/a><\/li>\n      <ul>\n        <li><a href=\"#neet-polska-dane\">Dane og\u00f3lnokrajowe i wyra\u017any trend spadkowy<\/a><\/li>\n        <li><a href=\"#neet-polska-regiony\">Rozk\u0142ad regionalny \u2013 NEET w poszczeg\u00f3lnych wojew\u00f3dztwach<\/a><\/li>\n      <\/ul>\n    <li><a href=\"#neet-plec\">Podzia\u0142 NEET przez wzgl\u0105d na p\u0142e\u0107<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-rynek\">Dychotomia aktywno\u015bci i bierno\u015bci \u2013 NEET na rynku pracy<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-edukacja\">Edukacja i kwalifikacje zawodowe NEET<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-miejsce\">Miasta, przedmie\u015bcia i wsie \u2013 gdzie najcz\u0119\u015bciej spotkasz NEET?<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-skutki\">NEET to nie margines \u2013 jakie skutki gospodarcze i spo\u0142eczne id\u0105 za tym zjawiskiem?<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-problemy\">NEET \u2013 problemy w identyfikacji i aktywizacji<\/a><\/li>\n    <li><a href=\"#neet-rekomendacje\">Rekomendacje dla polityki publicznej \u2013 na co warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/a><\/li>\n      <ul>\n        <li><a href=\"#neet-rekomendacje-praktyki\">Kierunki interwencji i dobre praktyki<\/a><\/li>\n      <\/ul>\n    <li><a href=\"#neet-wyzwanie\">NEET \u2013 wyzwanie dla wsp\u00f3\u0142czesnej Europy. Podsumowanie<\/a><\/li>\n  <\/ul>\n<\/nav>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-definicja\">NEET \u2013 kim s\u0105 i jak ich definiowa\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Poj\u0119cie NEET obejmuje <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/3\/kariera\/mlodzi-chca-pracowac-inaczej-wola-krotszy-system-pracy-i-czestsze-wynagrodzenia\/\">m\u0142odych ludzi<\/a>, kt\u00f3rzy jednocze\u015bnie znajduj\u0105 si\u0119 poza edukacj\u0105, zatrudnieniem i procesem szkoleniowym \u2014 <strong>to definicja na poz\u00f3r prosta, ale w praktyce rozwarstwia si\u0119 na liczne kategorie i granice. <\/strong>Statystyki unijne ujmuj\u0105 najcz\u0119\u015bciej grup\u0119 mi\u0119dzy 15 a 34 rokiem \u017cycia, natomiast dokumenty programowe Europejskiego Funduszu Spo\u0142ecznego koncentruj\u0105 si\u0119 na przedziale 15 \u2013 29 lat \u2014 i to w\u0142a\u015bnie ta rozbie\u017cno\u015b\u0107 niekiedy czyni dane trudnymi do por\u00f3wnania. Mo\u017cna by w tym kontek\u015bcie zaryzykowa\u0107 stwierdzenie ma\u0142o optymistyczne, \u017ce powy\u017csze rozgraniczenie definiuje to, kt\u00f3re roczniki mieszcz\u0105 si\u0119 w polityce publicznej i kt\u00f3re zostaj\u0105 poza ni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania instytucji <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/17\/kariera\/europeistyka-co-robic-po-studiach-jaka-praca-czeka-na-absolwentow\/\">europejskich<\/a> pokazuj\u0105, \u017ce NEETs nie stanowi\u0105 jednolitej zbiorowo\u015bci. <strong>Segmentacja Eurofound wyr\u00f3\u017cnia siedem podgrup, z kt\u00f3rych ka\u017cda wymaga innej strategii wsparcia<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>kr\u00f3tkoterminowo bezrobotni,<\/li><li>d\u0142ugoterminowo bezrobotni,<\/li><li>osoby zwi\u0105zane obowi\u0105zkami rodzinnymi,<\/li><li>powracaj\u0105cy na rynek,<\/li><li>zniech\u0119ceni,<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/19-niepelnosprawnosc-a-praca-czy-osoba-niepelnosprawna-moze-byc-dobrym-pracownikiem\/\">niepe\u0142nosprawni<\/a> lub chorzy,<\/li><li>pozosta\u0142a, trudna do sklasyfikowania cz\u0119\u015b\u0107.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Do tego dochodzi <strong>typologia Williamsona, kt\u00f3ra ujmuje m\u0142odych na trzy, nast\u0119puj\u0105ce grupy<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong><em>\u201eessentially confused\u201d<\/em><\/strong> (t\u0142um. <em>\u201ezasadniczo zdezorientowani\u201d<\/em>) \u2013 m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105 jeszcze, jak\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 zawodow\u0105 lub edukacyjn\u0105 pod\u0105\u017cy\u0107, a ich przerwa jest bardziej skutkiem niepewno\u015bci ni\u017c trwa\u0142ej bariery.<\/li><li><strong><em>\u201etemporarily sidetracked\u201d<\/em><\/strong> (t\u0142um. <em>\u201echwilowo na rozdro\u017cu\u201d<\/em>) \u2013 osoby, kt\u00f3re wypad\u0142y z nauki lub pracy na kr\u00f3tki czas z powodu okoliczno\u015bci \u017cyciowych, ale wci\u0105\u017c maj\u0105 zasoby i potencja\u0142, by szybko powr\u00f3ci\u0107.<\/li><li><strong><em>\u201edeeply alienated\u201d<\/em><\/strong>(t\u0142um. <em>\u201eg\u0142\u0119boko wykluczeni\u201d<\/em>) \u2013 jednostki odci\u0119te od rynku i instytucji w spos\u00f3b trwa\u0142y, cz\u0119sto zmagaj\u0105ce si\u0119 z marginalizacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, problemami zdrowotnymi lub wieloma nawarstwionymi barierami.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>S\u0105 to trzy poziomy dystansu wobec systemu, od przej\u015bciowej przerwy po g\u0142\u0119bok\u0105 alienacj\u0119. Ka\u017cdy z tych opis\u00f3w otwiera inny horyzont polityk i dzia\u0142a\u0144, a razem pokazuj\u0105, \u017ce NEET nie jest jedn\u0105 postaci\u0105, lecz ca\u0142ym katalogiem ludzkich los\u00f3w, utkanych z rozmaitych jego przeciwno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-zrodla\">Sk\u0105d si\u0119 bierze pokolenie NEET? \u0179r\u00f3d\u0142a i mechanizmy<\/h2>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a zjawiska NEET rozchodz\u0105 si\u0119 w wielu kierunkach. Jednym z nich mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce <strong>gospodarka nie oferuje r\u00f3wnych warunk\u00f3w w ca\u0142ym kraju<\/strong> \u2014 w jednych regionach brakuje miejsc pracy, a w innych etaty dost\u0119pne s\u0105 tylko dla tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/17\/rozwoj-osobisty\/kwalifikacje-zawodowe-co-to-co-daje-dyplom\/\">konkretne kwalifikacje<\/a>. Edukacja natomiast, nader cz\u0119sto zamiast u\u0142atwia\u0107 start, produkuje dyplomy bez pokrycia na rynku \u2014 <strong>w efekcie m\u0142odzi ko\u0144cz\u0105 szko\u0142y \u015brednie lub wy\u017csze, lecz nie znajduj\u0105 dla siebie zatrudnienia<\/strong>, a w rezultacie powstaje przestrze\u0144, w kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 pokolenia zostaje zawieszona mi\u0119dzy zardzewia\u0142ym systemem, a brakiem perspektyw.<\/p>\n\n\n\n<p>Na t\u0119 struktur\u0119 nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce czynniki indywidualne \u2014 zdrowie, sytuacja rodzinna, konieczno\u015b\u0107 opieki nad dzie\u0107mi czy osobami starszymi \u2014 wszystko to mo\u017ce zablokowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia pracy lub kontynuacji nauki. W ostatnich latach coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywa tak\u017ce kondycja psychiczna, gdzie <strong>rosn\u0105cy odsetek m\u0142odych zmaga si\u0119 z <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/czesc-to-ja-twoja-depresja-poznalismy-sie-w-pracy\/\">depresj\u0105<\/a>, l\u0119kiem czy poczuciem izolacji,<\/strong> kt\u00f3re skutecznie odcinaj\u0105 ich od \u015bwiata instytucji.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cna te\u017c pomija\u0107 czynnik\u00f3w spo\u0142ecznych i kulturowych \u2014 <strong>w wielu \u015brodowiskach m\u0142odzi dziedzicz\u0105 brak aspiracji zawodowych, a wzorce rodzinne utrwalaj\u0105 model wczesnego wycofania z edukacji i rynku pracy.<\/strong> R\u00f3wnocze\u015bnie bariery geograficzne, ograniczony dost\u0119p do transportu czy us\u0142ug publicznych pot\u0119guj\u0105 ten efekt. W ten spos\u00f3b NEET nie jest zjawiskiem jednostkowym, lecz splotem mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re wzajemnie si\u0119 wzmacniaj\u0105 i czyni\u0105 powr\u00f3t do aktywno\u015bci coraz trudniejszym.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-ue\">NEET w Unii Europejskiej \u2013 jaka jest skala zjawiska?<\/h2>\n\n\n\n<p>Wska\u017aniki NEET w <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/28\/wiadomosci\/unia-europejska-ostrzega-usa-nie-chcemy-odwetu-ale-mamy-silny-plan\/\">Unii Europejskiej<\/a> utrzymuj\u0105 si\u0119 na poziomie, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c budzi niepok\u00f3j \u2013 <strong>\u015brednia dla ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty wynios\u0142a w 2022 roku 12,9%, a w 2023 spad\u0142a do 12,4%.<\/strong> Z pozoru to niewielka zmiana, jednak przek\u0142ada si\u0119 na setki tysi\u0119cy m\u0142odych os\u00f3b, kt\u00f3re pozostaj\u0105 poza edukacj\u0105 i rynkiem pracy.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska szcz\u0119\u015bliwie wpisuje si\u0119 w trend spadkowy \u2014 <strong>w 2021 notowa\u0142a 13,6%, w 2022 11,5%, a w 2023 ju\u017c tylko 10,1%.<\/strong> Te warto\u015bci sytuuj\u0105 nas poni\u017cej \u015bredniej unijnej, co nie oznacza jednak, \u017ce problem zosta\u0142 rozwi\u0105zany \u2014 raczej przybra\u0142 bardziej zr\u00f3\u017cnicowane formy, tym bardziej, \u017ce <strong>szacunkowe dane dla roku 2024 wskazuj\u0105, \u017ce trendem spadkowym ju\u017c si\u0119 w Polsce cieszy\u0107 nie mo\u017cemy, a pokolenie NEET uros\u0142o do 10,3%.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 dane og\u00f3lne sugeruj\u0105 popraw\u0119, uj\u0119cie szczeg\u00f3\u0142owe pokazuje niejednorodno\u015b\u0107 ca\u0142ego zjawiska. <strong>W wielu krajach obserwuje si\u0119 wyra\u017ane spadki, jak we W\u0142oszech (\u20132,8 p.p. w ci\u0105gu roku), ale r\u00f3wnolegle rosn\u0105 warto\u015bci w pa\u0144stwach ba\u0142tyckich czy Grecji.<\/strong> Skala problemu nie daje si\u0119 sprowadzi\u0107 do jednego trendu \u2014 to raczej sie\u0107 lokalnych kryzys\u00f3w o niezwykle r\u00f3\u017cnorodnym pod\u0142o\u017cu, kt\u00f3re w sumie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na statystyczn\u0105 \u015bredni\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\" role=\"group\" aria-labelledby=\"caption-neet\">\n  <table>\n    <thead>\n      <tr>\n        <th>Kraj<\/th>\n        <th>2022 (%)<\/th>\n        <th>2023 (%)<\/th>\n        <th>Zmiana p.p.<\/th>\n      <\/tr>\n    <\/thead>\n    <tbody>\n      <tr>\n        <td>UE-27<\/td>\n        <td>12,9<\/td>\n        <td>12,4<\/td>\n        <td>-0,5<\/td>\n      <\/tr>\n      <tr>\n        <td>Polska<\/td>\n        <td>11,5<\/td>\n        <td>10,1<\/td>\n        <td>-1,4<\/td>\n      <\/tr>\n      <tr>\n        <td>W\u0142ochy<\/td>\n        <td>20,8<\/td>\n        <td>18<\/td>\n        <td>-2,8<\/td>\n      <\/tr>\n      <tr>\n        <td>Rumunia<\/td>\n        <td>20,3<\/td>\n        <td>20,6<\/td>\n        <td>+0,3<\/td>\n      <\/tr>\n      <tr>\n        <td>Grecja<\/td>\n        <td>17,4<\/td>\n        <td>18<\/td>\n        <td>+0,6<\/td>\n      <\/tr>\n      <tr>\n        <td>Szwecja<\/td>\n        <td>5,8<\/td>\n        <td>5,8<\/td>\n        <td>0<\/td>\n      <\/tr>\n      <tr>\n        <td>Holandia<\/td>\n        <td>5,4<\/td>\n        <td>5,9<\/td>\n        <td>+0,5<\/td>\n      <\/tr>\n    <\/tbody>\n  <\/table>\n  <figcaption id=\"caption-neet\"><em>Skala zjawiska NEET w krajach UE w latach 2022\u20132023<\/em><\/figcaption>\n<\/figure>\n\n\n\n<h3 id=\"neet-ue-ekstremalne\">Ekstremalne przypadki zjawiska NEET w krajach cz\u0142onkowskich<\/h3>\n\n\n\n<p>Rok 2023 ods\u0142oni\u0142 szczeg\u00f3lnie wyra\u017ane kontrasty \u2014 <strong>Rumunia<\/strong> <strong>z wynikiem<\/strong> <strong>20,6%<\/strong> utrzymuje si\u0119 na niechlubnym szczycie zestawienia, a <strong>W\u0142ochy,<\/strong> <strong>mimo wyra\u017anego spadku, wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 w czo\u0142\u00f3wce z<\/strong> <strong>18,0%<\/strong>. Po drugiej stronie skali znajduj\u0105 si\u0119 <strong>Szwecja<\/strong> i <strong><a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/praca\/holandia;l\">Holandia<\/a><\/strong>, gdzie odsetek NEET nie przekracza <strong>6%<\/strong>. Ta rozpi\u0119to\u015b\u0107 \u2014 od poziom\u00f3w bliskich jednej pi\u0105tej m\u0142odej populacji, po warto\u015bci jednocyfrowe \u2014 pokazuje, \u017ce <strong>unijna \u015brednia jest statystyczn\u0105 fikcj\u0105, a realno\u015b\u0107 zjawiska kszta\u0142tuje si\u0119 w granicach pa\u0144stwowych<\/strong>, zale\u017c\u0105c nierozerwalnie od lokalnych uwarunkowa\u0144 spo\u0142ecznych oraz gospodarczych.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-polska\">NEET w Polsce \u2013 jak wypada nasz kraj na tle Europy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Polska od kilku lat obni\u017ca wska\u017anik NEET, dzi\u0119ki czemu w 2023 roku znalaz\u0142a si\u0119 poni\u017cej \u015bredniej unijnej. <strong>Wska\u017anik spad\u0142 z 13,6% w 2021 roku do 11,5% w 2022 i dalej do 10,1% w 2023.<\/strong> To oznacza, \u017ce w trzy lata uda\u0142o si\u0119 zredukowa\u0107 udzia\u0142 m\u0142odych pozostaj\u0105cych poza edukacj\u0105 i rynkiem pracy o ponad trzy punkty procentowe (niezale\u017cnie od faktu, \u017ce wedle danych za rok 2024 wska\u017anik NEET wzr\u00f3s\u0142 do 10,3%).<\/p>\n\n\n\n<p>Trend ten odr\u00f3\u017cnia Polsk\u0119 od wielu kraj\u00f3w Europy Po\u0142udniowej czy Wschodniej, gdzie warto\u015bci wci\u0105\u017c utrzymuj\u0105 si\u0119 powy\u017cej pi\u0119tnastu procent. R\u00f3wnocze\u015bnie spadek nie jest r\u00f3wnomierny \u2013 krajowy wynik ukrywa silne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy regionami.<\/p>\n\n\n\n<p>Mapa wojew\u00f3dzka ujawnia przestrzenny charakter problemu. <strong>W po\u0142udniowo-wschodnich i p\u00f3\u0142nocno-wschodnich cz\u0119\u015bciach kraju odsetek m\u0142odych NEET si\u0119ga powy\u017cej trzynastu procent,<\/strong> a w niekt\u00f3rych regionach nawet blisko szesnastu. Na drugim biegunie znajduj\u0105 si\u0119 wojew\u00f3dztwa zachodnie i centralne, w kt\u00f3rych warto\u015bci spadaj\u0105 poni\u017cej dziewi\u0119ciu procent.<\/p>\n\n\n\n<style>\n\/* === TABELA NEET \/ GUTENBERG === *\/\n:root{\n  --tbl-bg: #ffffff;\n  --tbl-text: #1f2937;\n  --tbl-muted: #6b7280;\n  --tbl-border: #e5e7eb;\n  --tbl-head: #f3f4f6;\n  --tbl-head-text: #111827;\n  --tbl-row-alt: #fafafa;\n  --tbl-row-hover: #f1f5f9;\n  --tbl-shadow: 0 1px 2px rgba(0,0,0,.04), 0 6px 16px rgba(0,0,0,.06);\n}\n\n.wp-block-table{\n  margin: 1.5rem 0;\n  display:block;\n  overflow-x:auto;\n  -webkit-overflow-scrolling: touch;\n}\n\n.wp-block-table table{\n  width: auto;                \/* dopasuj do zawarto\u015bci *\/\n  margin: 0 auto;             \/* wy\u015brodkuj ca\u0142o\u015b\u0107 *\/\n  min-width: 0;               \/* opcjonalnie usu\u0144 wym\u00f3g 560px *\/\n  border-collapse: separate;\n  border-spacing: 0;\n  background: var(--tbl-bg);\n  color: var(--tbl-text);\n  box-shadow: var(--tbl-shadow);\n  border-radius: 12px;\n  overflow: hidden;\n  font-variant-numeric: tabular-nums;\n  font-feature-settings: \"tnum\" 1, \"lnum\" 1;\n}\n\n.wp-block-table th,\n.wp-block-table td{\n  padding: 12px 16px;\n  border-bottom: 1px solid var(--tbl-border);\n  line-height: 1.35;\n  vertical-align: middle;\n  white-space: nowrap;\n}\n\n.wp-block-table thead th{\n  background: var(--tbl-head);\n  color: var(--tbl-head-text);\n  font-weight: 700;\n  position: sticky; top: 0;\n  z-index: 1;\n  text-align: left;\n}\n\n\/* kolumna 1: nazwy kraj\u00f3w \u2014 do lewej *\/\n.wp-block-table tbody td:nth-child(1),\n.wp-block-table thead th:nth-child(1){\n  text-align: left;\n}\n\n\/* kolumny liczbowe \u2014 do prawej *\/\n.wp-block-table tbody td:nth-child(2),\n.wp-block-table tbody td:nth-child(3),\n.wp-block-table tbody td:nth-child(4),\n.wp-block-table thead th:nth-child(2),\n.wp-block-table thead th:nth-child(3),\n.wp-block-table thead th:nth-child(4){\n  text-align: right;\n}\n\n.wp-block-table tbody tr:nth-child(even) td{\n  background: var(--tbl-row-alt);\n}\n.wp-block-table tbody tr:hover td{\n  background: var(--tbl-row-hover);\n}\n\n.wp-block-table th:first-child,\n.wp-block-table td:first-child{ padding-left: 20px; }\n.wp-block-table th:last-child,\n.wp-block-table td:last-child{ padding-right: 20px; }\n\n.wp-block-table tbody tr:last-child td{\n  border-bottom: none;\n}\n\n.wp-block-table figcaption{\n  margin-top: .6rem;\n  font-size: .9rem;\n  color: var(--tbl-muted);\n  text-align: center;\n}\n\n@media (prefers-color-scheme: dark){\n  :root{\n    --tbl-bg: #0b0f14;\n    --tbl-text: #e5e7eb;\n    --tbl-muted: #9ca3af;\n    --tbl-border: #111827;\n    --tbl-head: #0f1720;\n    --tbl-head-text: #e5e7eb;\n    --tbl-row-alt: #0e131a;\n    --tbl-row-hover: #131b24;\n    --tbl-shadow: none;\n  }\n  .wp-block-table table{ border: 1px solid var(--tbl-border); }\n}\n<\/style>\n\n<figure class=\"wp-block-table\" role=\"group\" aria-labelledby=\"cap-wojewodztwa\">\n  <table>\n    <thead>\n      <tr>\n        <th>Wojew\u00f3dztwo<\/th>\n        <th>2023 (%)<\/th>\n      <\/tr>\n    <\/thead>\n    <tbody>\n      <tr><td>Podkarpackie<\/td><td>15,8<\/td><\/tr>\n      <tr><td>\u015awi\u0119tokrzyskie<\/td><td>13,7<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Warmi\u0144sko-mazurskie<\/td><td>13,2<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Lubuskie<\/td><td>12,1<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Lubelskie<\/td><td>11,6<\/td><\/tr>\n      <tr><td>\u0141\u00f3dzkie<\/td><td>11,5<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Wielkopolskie<\/td><td>11,0<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Zachodniopomorskie<\/td><td>10,8<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Opolskie<\/td><td>10,4<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Kujawsko-pomorskie<\/td><td>9,9<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Dolno\u015bl\u0105skie<\/td><td>9,3<\/td><\/tr>\n      <tr><td>\u015al\u0105skie<\/td><td>9,1<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Ma\u0142opolskie<\/td><td>8,4<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Podlaskie<\/td><td>8,2<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Pomorskie<\/td><td>7,8<\/td><\/tr>\n      <tr><td>Mazowieckie<\/td><td>7,6<\/td><\/tr>\n    <\/tbody>\n  <\/table>\n  <figcaption id=\"cap-wojewodztwa\"><em>Procentowy wska\u017anik NEET w Polsce wed\u0142ug wojew\u00f3dztw w 2023 roku<\/em><\/figcaption>\n<\/figure>\n\n\n\n<h3 id=\"neet-polska-dane\">Dane og\u00f3lnokrajowe i wyra\u017any trend spadkowy<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>W ci\u0105gu zaledwie trzech lat Polska obni\u017cy\u0142a odsetek NEET w grupie wiekowej 15\u201334 z 13,6% do 10,1%,<\/strong> co oznacza spadek o jedn\u0105 czwart\u0105 w relacji do 2021 roku. To tempo poprawy nie znajduje wielu odpowiednik\u00f3w w Unii i pokazuje, \u017ce <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-jak-wyglada-rynek-pracy-w-polsce-analiza\/\">rynek pracy<\/a> wch\u0142ania m\u0142odych szybciej ni\u017c jeszcze kilka lat temu, cho\u0107 nadal utrzymuje si\u0119 znaczna grupa pozostaj\u0105ca poza edukacj\u0105 i zatrudnieniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 naj\u015bwie\u017csze prognozy dla 2024 roku nie napawaj\u0105 optymizmem, wskazuj\u0105c na wzrost NEET do 10,3%, to jednak nadal skala tego zjawiska w Polsce nie jest tak alarmuj\u0105ca jak w wielu krajach UE i nadal mo\u017cna wiele zrobi\u0107 by z\u0142agodzi\u0107 jej skutki i samo wyst\u0119powanie.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"neet-polska-regiony\">Rozk\u0142ad regionalny \u2013 NEET w poszczeg\u00f3lnych wojew\u00f3dztwach<\/h3>\n\n\n\n<p>Wska\u017anik NEET w Polsce rysuje wyra\u017any podzia\u0142 geograficzny. W regionach po\u0142udniowo-wschodnich, takich jak <strong>podkarpackie czy \u015bwi\u0119tokrzyskie, udzia\u0142 m\u0142odych poza systemem edukacji i pracy przekracza<\/strong> <strong>13%<\/strong>, <strong>a na Podkarpaciu si\u0119ga nawet<\/strong> <strong>15,8%<\/strong>. Tymczasem wojew\u00f3dztwa centralne i p\u00f3\u0142nocno-zachodnie, na czele z mazowieckim (<strong>7,6%<\/strong>) i pomorskim (<strong>7,8%<\/strong>), prezentuj\u0105 warto\u015bci zbli\u017cone do najlepszych wynik\u00f3w w Europie. Ta r\u00f3\u017cnica dowodzi, \u017ce skala problemu w Polsce zale\u017cy przede wszystkim od lokalnych warunk\u00f3w spo\u0142eczno-ekonomicznych i dost\u0119pu do instytucji rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-plec\">Podzia\u0142 NEET przez wzgl\u0105d na p\u0142e\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p>Wska\u017aniki NEET w ca\u0142ej Unii Europejskiej uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wed\u0142ug wyra\u017anej linii p\u0142ci. <strong>W 2023 roku \u015brednia dla m\u0119\u017cczyzn w wieku 15\u201334 wynios\u0142a 10,1%<\/strong>, <strong>podczas gdy dla kobiet osi\u0105gn\u0119\u0142a<\/strong> <strong>14,8%<\/strong>. Ta r\u00f3\u017cnica nie jest marginesem statystycznym, lecz trwa\u0142ym zjawiskiem potwierdzanym w ka\u017cdym pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim i Polska r\u00f3wnie\u017c wpisuje si\u0119 w ten schemat \u2014 <strong>w 2023 roku odsetek m\u0119\u017cczyzn pozostaj\u0105cych poza edukacj\u0105 i zatrudnieniem wyni\u00f3s\u0142 6,9%, a kobiet<\/strong> <strong>13,4%<\/strong>. Luka p\u0142ciowa w naszym kraju osi\u0105ga wi\u0119c niemal siedem punkt\u00f3w procentowych \u2014 i to mimo og\u00f3lnego spadku warto\u015bci w ostatnich latach.<\/p>\n\n\n\n<p>Skrajne przyk\u0142ady pokazuj\u0105, jak dramatycznie potrafi wygl\u0105da\u0107 ta dysproporcja. <strong>W Czechach odsetek m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn NEET zatrzyma\u0142 si\u0119 w 2023 roku na 4,5%, podczas gdy kobiet si\u0119gn\u0105\u0142 a\u017c 21,6%,<\/strong> co daje przepa\u015b\u0107 r\u00f3wn\u0105 17,1 punktu procentowego. W Rumunii r\u00f3\u017cnica by\u0142a niewiele mniejsza \u2014 m\u0119\u017cczy\u017ani 13,7%, kobiety 27,9%. Nawet w krajach o stosunkowo niskich wska\u017anikach udzia\u0142 kobiet jest zauwa\u017calnie wy\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozbie\u017cno\u015b\u0107 ta nie wydaje si\u0119 by\u0107 jednak wy\u0142\u0105cznie efektem instytucjonalnych zaniedba\u0144 czy niedoskona\u0142o\u015bci polityk publicznych, lecz ma g\u0142\u0119bsze pod\u0142o\u017ce zwi\u0105zane z odmiennym sposobem funkcjonowania kobiet i m\u0119\u017cczyzn w \u015bwiecie spo\u0142ecznym. Biologia i wynikaj\u0105ce z niej uwarunkowania kszta\u0142tuj\u0105 hierarchi\u0119 priorytet\u00f3w \u2014 <strong>dla kobiet cz\u0119\u015bciej oznaczaj\u0105c\u0105 one wcze\u015bniejsze anga\u017cowanie si\u0119 w obowi\u0105zki rodzinne, przerwy w karierze lub wyb\u00f3r aktywno\u015bci niewpisuj\u0105cych si\u0119 w statystyczne kategorie zatrudnienia i edukacji<\/strong>, dla m\u0119\u017cczyzn natomiast silniejsz\u0105 orientacj\u0119 na ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 aktywno\u015bci zawodowej.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3\u017cne role spo\u0142eczne, zakorzenione zar\u00f3wno w kulturze, jak i w biologicznych podstawach, prowadz\u0105 do systematycznego r\u00f3\u017cnicowania wska\u017anik\u00f3w NEET, kt\u00f3re nie s\u0105 wi\u0119c czystym artefaktem danych, lecz odbiciem realnych strategii \u017cyciowych i odmiennych punkt\u00f3w ci\u0119\u017cko\u015bci w budowaniu doros\u0142ego \u017cycia. Naturalnie, aspekty te s\u0105 nie do pomini\u0119cia przy kszta\u0142towaniu rozmaitych strategii w ramach walki ze szkodliwymi skutkami NEET i pomocy osobom dotkni\u0119tym wykluczeniem.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-rynek\">Dychotomia aktywno\u015bci i bierno\u015bci \u2013 NEET na rynku pracy<\/h2>\n\n\n\n<p>Nie wszyscy m\u0142odzi NEET pozostaj\u0105 poza rynkiem pracy w ten sam spos\u00f3b. <strong>W 2023 roku w Unii Europejskiej 4,3% os\u00f3b w wieku 15 \u2013 34 by\u0142o bez pracy, ale aktywnie jej poszukiwa\u0142o,<\/strong> natomiast 8,1% deklarowa\u0142o brak jakiejkolwiek aktywno\u015bci w tym kierunku. W Polsce warto\u015bci u\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 podobnie \u2014 2,6% poszukuj\u0105cych i 7,5% biernych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeszcze bardziej wymowne s\u0105 dane dotycz\u0105ce gotowo\u015bci do podj\u0119cia pracy. W skali UE 7,5% m\u0142odych NEET deklaruje, \u017ce jest gotowych wr\u00f3ci\u0107 na rynek, ale r\u00f3wnocze\u015bnie 4,9% przyznaje, \u017ce nie ma takiego zamiaru. <strong>W Polsce te proporcje s\u0105 nieco mniej zr\u00f3\u017cnicowane, gdzie 4,4% deklaruje gotowo\u015b\u0107 do podj\u0119cia zatrudnienia, a 5,6% jej brak<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyra\u017ana jest tak\u017ce zale\u017cno\u015b\u0107 polegaj\u0105ca na tym, \u017ce im starsze s\u0105 roczniki w obr\u0119bie grupy 15 \u2013 34, tym wi\u0119kszy jest w niej odsetek os\u00f3b ca\u0142kowicie wycofanych \u2014 co zasadniczo jest do\u015b\u0107 logiczne. <strong>W praktyce oznacza to, \u017ce skuteczna aktywizacja musi wykracza\u0107 poza instrumenty czysto \u201ezatrudnieniowe\u201d<\/strong> i dotyka\u0107 tak\u017ce obszar\u00f3w zdrowia, motywacji czy wsparcia spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-edukacja\">Edukacja i kwalifikacje zawodowe NEET<\/h2>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/17\/kariera\/wyksztalcenie-wyzsze-stopnie-i-omowienie-licencjat-magister-inzynier\/\">Poziom wykszta\u0142cenia<\/a> w spos\u00f3b bezpo\u015bredni przek\u0142ada si\u0119 na ryzyko znalezienia si\u0119 w grupie NEET<\/strong>. W 2023 roku w Unii Europejskiej odsetek os\u00f3b m\u0142odych pozostaj\u0105cych poza edukacj\u0105 i rynkiem pracy wynosi\u0142 16,1% w\u015br\u00f3d os\u00f3b z wykszta\u0142ceniem podstawowym lub ni\u017cszym (ISCED 0 \u2013 2), 12,7% w\u015br\u00f3d os\u00f3b z wykszta\u0142ceniem \u015brednim (ISCED 3 \u2013 4) oraz 7,8% w\u015br\u00f3d absolwent\u00f3w studi\u00f3w wy\u017cszych (ISCED 5 \u2013 8). <strong>Polska prezentuje inn\u0105 struktur\u0119<\/strong> \u2014 wska\u017anik NEET dla os\u00f3b z najni\u017cszym poziomem wykszta\u0142cenia si\u0119gn\u0105\u0142 8,3%, dla \u015bredniego 13,5%, a dla wy\u017cszego 5,9%.<\/p>\n\n\n\n<p>Oznacza to, \u017ce w naszym kraju problem przesuwa si\u0119 ku osobom z wykszta\u0142ceniem \u015brednim, podczas gdy w skali europejskiej najbardziej zagro\u017cone pozostaj\u0105 osoby o najni\u017cszych kwalifikacjach. <strong>To odwr\u00f3cenie uk\u0142adu sugeruje, \u017ce polski rynek pracy bez wi\u0119kszych problem\u00f3w absorbuje osoby z wykszta\u0142ceniem podstawowym, lecz ma trudno\u015bci z wch\u0142oni\u0119ciem cz\u0119\u015bci absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich<\/strong>. W efekcie m\u0142odzi z dyplomem wy\u017cszym rzadziej trafiaj\u0105 do kategorii NEET, ale \u015brodkowe segmenty systemu edukacyjnego staj\u0105 si\u0119 obszarem szczeg\u00f3lnego ryzyka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Poziom ISCED<\/th><th>UE-27 (%)<\/th><th>Polska (%)<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>ISCED 0\u20132 (podstawowe)<\/td><td>16,1<\/td><td>8,3<\/td><\/tr><tr><td>ISCED 3\u20134 (\u015brednie)<\/td><td>12,7<\/td><td>13,5<\/td><\/tr><tr><td>ISCED 5\u20138 (wy\u017csze)<\/td><td>7,8<\/td><td>5,9<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption><em>Procentowa ilo\u015b\u0107 NEETs w zale\u017cno\u015bci od poziomu wykszta\u0142cenia<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-miejsce\">Miasta, przedmie\u015bcia i wsie \u2013 gdzie najcz\u0119\u015bciej spotkasz NEET?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zr\u00f3\u017cnicowanie przestrzenne wida\u0107 nie tylko mi\u0119dzy pa\u0144stwami i regionami, lecz tak\u017ce w obr\u0119bie poszczeg\u00f3lnych typ\u00f3w miejscowo\u015bci. W 2023 roku \u015brednia unijna wskazywa\u0142a, \u017ce w miastach wska\u017anik NEET wyni\u00f3s\u0142 11,4%, na przedmie\u015bciach i w ma\u0142ych miasteczkach 13,0%, a na obszarach wiejskich 13,4%. W Polsce te proporcje uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 odmiennie \u2014 w miastach warto\u015b\u0107 to zaledwie 7,2%, w miasteczkach i na przedmie\u015bciach 13,6%, a na wsi 12,4%.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dane te dowodz\u0105, \u017ce w Polsce najwi\u0119ksze ryzyko dotyczy m\u0142odych \u017cyj\u0105cych poza du\u017cymi o\u015brodkami miejskimi<\/strong> \u2014 miasta skuteczniej absorbuj\u0105 absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 i uczelni, podczas gdy w mniejszych o\u015brodkach barier\u0105 okazuje si\u0119 ograniczony dost\u0119p do stabilnych miejsc pracy, us\u0142ug publicznych i mo\u017cliwo\u015bci dalszego kszta\u0142cenia. To sprawia, \u017ce \u015brednia krajowa 10,1% jest w rzeczywisto\u015bci sum\u0105 bardzo r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w \u2013 dynamicznych metropolii i peryferyjnych obszar\u00f3w, gdzie NEET cz\u0119\u015bciej staje si\u0119 codzienno\u015bci\u0105 ni\u017c statystyczn\u0105 ciekawostk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Typ miejsca zamieszkania<\/th><th>UE-27 (%)<\/th><th>Polska (%)<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Miasta<\/td><td>11,4<\/td><td>7,2<\/td><\/tr><tr><td>Miasteczka\/przedmie\u015bcia<\/td><td>13<\/td><td>13,6<\/td><\/tr><tr><td>Obszary wiejskie<\/td><td>13,4<\/td><td>12,4<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption><em>Procentowy podzia\u0142 NEETs przez wzgl\u0105d na miejsce zamieszkania<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-skutki\">NEET to nie margines \u2013 jakie skutki gospodarcze i spo\u0142eczne id\u0105 za tym zjawiskiem?<\/h2>\n\n\n\n<p>Nie b\u0119dzie odkrywczym stwierdzenie, \u017ce zjawisko NEET obci\u0105\u017ca gospodark\u0119 na wielu poziomach \u2014 wszak ka\u017cda osoba trwale pozostaj\u0105ca poza edukacj\u0105 i zatrudnieniem oznacza mniejsz\u0105 aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105, a tym samym ni\u017csze wp\u0142ywy podatkowe i sk\u0142adkowe. <strong>Raporty wskazuj\u0105, \u017ce m\u0142odzi w tej sytuacji nara\u017ceni s\u0105 na szybkie obni\u017cenie kapita\u0142u ludzkiego \u2014 wiedza i <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/poznaj-5-najistotniejszych-umiejetnosci-zawodowych-ktore-warto-stale-rozwijac\/\">umiej\u0119tno\u015bci<\/a> deprecjonuj\u0105 si\u0119, je\u015bli nie s\u0105 u\u017cywane<\/strong>, a powr\u00f3t na rynek pracy staje si\u0119 coraz trudniejszy wraz z up\u0142ywem czasu. Koszt utraconej produktywno\u015bci to nie abstrakcja statystyczna, lecz realna luka, kt\u00f3r\u0105 musi wype\u0142nia\u0107 reszta spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Skutki spo\u0142eczne widoczne s\u0105 r\u00f3wnie wyra\u017anie \u2014 <strong>brak zakorzenienia w systemie edukacyjnym i zawodowym zwi\u0119ksza ryzyko marginalizacji, problem\u00f3w zdrowotnych i <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-uzaleznienie-od-alkoholu-a-wydajnosc-w-pracy-jak-rozpoznac-problem-i-podjac-dzialania\/\">uzale\u017cnie\u0144<\/a><\/strong>. Badania pokazuj\u0105 te\u017c silny zwi\u0105zek mi\u0119dzy statusem NEET, a obni\u017conym dobrostanem psychicznym \u2014 im d\u0142u\u017cej m\u0142odzi pozostaj\u0105 poza strukturami systemu, tym cz\u0119\u015bciej do\u015bwiadczaj\u0105 depresji, l\u0119ku i poczucia izolacji. <strong>Zjawisko to wzmacnia te\u017c efekt dziedziczenia problem\u00f3w<\/strong> \u2014 dzieci dorastaj\u0105ce w rodzinach NEET cz\u0119\u015bciej powielaj\u0105 ten wzorzec, zamykaj\u0105c cykl wykluczenia w kolejnych pokoleniach, co tym bardziej powinno podnie\u015b\u0107 larum w gabinetach polityk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-problemy\">NEET \u2013 problemy w identyfikacji i aktywizacji<\/h2>\n\n\n\n<p>Najtrudniejszym aspektem walki z problemem NEET jest jego niewidzialno\u015b\u0107 \u2014 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odych, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 poza edukacj\u0105 i rynkiem pracy, nie figuruje w \u017cadnych rejestrach. <strong>Nie s\u0105 zarejestrowani jako bezrobotni, nie maj\u0105 kontaktu z urz\u0119dami i nie uczestnicz\u0105 w programach spo\u0142ecznych<\/strong>. A skoro system nie widzi ich wcale, to tradycyjne instrumenty polityki rynku pracy nie s\u0105 w stanie do nich dotrze\u0107, co dodatkowo pot\u0119guje skal\u0119 problemu.<\/p>\n\n\n\n<p>Aktywizacja zawodowa NEET wymaga wi\u0119c indywidualnego podej\u015bcia i rozwi\u0105za\u0144 bardziej zbli\u017conych do case managementu, ani\u017celi do standardowej obs\u0142ugi w urz\u0119dach pracy. <strong>Kluczowe staje si\u0119 tworzenie punkt\u00f3w kontaktu w lokalnych spo\u0142eczno\u015bciach, oferowanie wsparcia towarzysz\u0105cego<\/strong> (opieka nad dzie\u0107mi, pomoc psychologiczna, wsparcie zdrowotne), a dopiero p\u00f3\u017aniej instrument\u00f3w stricte zatrudnieniowych \u2014 bez tego m\u0142odzi pozostaj\u0105 poza systemem w spos\u00f3b strukturalny, co czyni ich grup\u0105 szczeg\u00f3lnie trudn\u0105 do zaktywizowania.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-rekomendacje\">Rekomendacje dla polityki publicznej \u2013 na co warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/h2>\n\n\n\n<p>Wska\u017aniki NEET w Polsce i Europie pokazuj\u0105, \u017ce problem nie znika, lecz co najwy\u017cej zmienia swoj\u0105 topografi\u0119 \u2014 <strong>polityka publiczna musi wi\u0119c przesta\u0107 traktowa\u0107 t\u0119 kategori\u0119 jako jednolity segment i zamiast tego dopasowywa\u0107 dzia\u0142ania do konkretnych profili ryzyka.<\/strong> Kluczowe jest targetowanie wed\u0142ug p\u0142ci, wieku, miejsca zamieszkania i poziomu wykszta\u0142cenia \u2014 bez tego nawet najbardziej kosztowne programy b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 wy\u0142\u0105cznie powierzchownie (albo nawet wcale, co pokazuj\u0105 dekady dzia\u0142a\u0144 oficjeli rz\u0105dowych na wielu p\u0142aszczyznach).<\/p>\n\n\n\n<p>Priorytetem powinno sta\u0107 si\u0119 przesuni\u0119cie ci\u0119\u017caru z instrument\u00f3w masowych na dzia\u0142ania blisko-us\u0142ugowe \u2014 a to oznacza, \u017ce <strong>zamiast budowa\u0107 kolejne og\u00f3lnopolskie schematy, nale\u017cy inwestowa\u0107 w lokalne centra wsparcia, kt\u00f3re potrafi\u0105 reagowa\u0107 na realia spo\u0142eczno\u015bci i region\u00f3w.<\/strong> Efektywna polityka publiczna musi \u0142\u0105czy\u0107 w sobie wsparcie zatrudnieniowe, edukacyjne i socjalne \u2014 tylko taka kombinacja pozwala przerwa\u0107 cykl wykluczenia i zniech\u0119cenia, kt\u00f3ry wida\u0107 w danych dotycz\u0105cych starszych grup NEET.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"neet-rekomendacje-praktyki\">Kierunki interwencji i dobre praktyki<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Praktyka europejska podpowiada, \u017ce skuteczne dzia\u0142ania wobec NEET wymagaj\u0105 modularyzacji i wszechstronno\u015bci<\/strong>. Gwarancja dla M\u0142odzie\u017cy, mimo ogranicze\u0144, sta\u0142a si\u0119 punktem odniesienia, a lokalne inicjatywy pokazuj\u0105, \u017ce najwa\u017cniejszy jest kontakt \u2014 bezpo\u015bredni, spersonalizowany i uwzgl\u0119dniaj\u0105cy bariery poza samym rynkiem pracy.<\/p>\n\n\n\n<p>Co powinna zawiera\u0107 strategia przeciwdzia\u0142ania trendom NEET? Przede wszystkim:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>indywidualne doradztwo i case management jako standard kontaktu,<\/li><li>\u0142\u0105czenie szkole\u0144 zawodowych z opiek\u0105 towarzysz\u0105c\u0105 (np. wsparciem psychologicznym, pomoc\u0105 w opiece nad dzie\u0107mi),<\/li><li>rozw\u00f3j us\u0142ug w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach i na obszarach wiejskich, gdzie ryzyko NEET jest najwy\u017csze,<\/li><li>projekty partnerskie anga\u017cuj\u0105ce szko\u0142y, organizacje pozarz\u0105dowe i samorz\u0105dy,<\/li><li>sta\u0142e monitorowanie skuteczno\u015bci program\u00f3w i szybka korekta dzia\u0142a\u0144 w odpowiedzi na lokalne zmiany.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 id=\"neet-wyzwanie\">NEET \u2013 wyzwanie dla wsp\u00f3\u0142czesnej Europy. Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>Europa przypomina dzi\u015b mozaik\u0119, w kt\u00f3rej niekt\u00f3re barwy bledn\u0105, a inne staj\u0105 si\u0119 bole\u015bnie intensywne. <strong>Wska\u017aniki NEET uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jak mapa pulsuj\u0105cych punkt\u00f3w<\/strong> \u2014 od skandynawskich margines\u00f3w, gdzie ledwie kilka procent m\u0142odych zostaje poza systemem, po po\u0142udniowe i wschodnie obszary, gdzie co pi\u0105ta osoba wchodzi w doros\u0142o\u015b\u0107 bez zakotwiczenia w pracy i edukacji. Polska wpisuje si\u0119 w ten pejza\u017c jako kraj o \u015bredniej pozornie korzystnej, lecz naznaczonej g\u0142\u0119bokimi r\u00f3\u017cnicami regionalnymi i strukturalnymi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wyzwanie nie dotyczy wi\u0119c samych liczb, lecz fundament\u00f3w wsp\u00f3lnoty \u2014 NEET to sygna\u0142, \u017ce edukacja, rynek pracy i instytucje spo\u0142eczne nie potrafi\u0105 utrzyma\u0107 cz\u0119\u015bci m\u0142odego pokolenia w swoim obiegu<\/strong>. Je\u015bli Europa chce by\u0107 przestrzeni\u0105 sp\u00f3jn\u0105, musi nauczy\u0107 si\u0119 prowadzi\u0107 dzia\u0142ania nie tylko gospodarcze, lecz tak\u017ce spo\u0142eczne i kulturowe. W tym sensie wska\u017aniki nie s\u0105 ko\u0144cem opowie\u015bci, lecz punktem wyj\u015bcia. To w\u0142a\u015bnie za nimi kryj\u0105 si\u0119 \u017cyciorysy, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 odzyskane, je\u015bli polityka wyjdzie wreszcie poza Excela, tabelki, statystyki i magiczny \u015bwiat liczb, a zamiast tego odwa\u017cy si\u0119 postawi\u0107 stop\u0119 na szarych blokowiskach i wsiach o krajobrazie wczesnej gierkowszczyzny, by wreszcie wyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u0119k\u0119 do prawdziwego cz\u0142owieka, zamiast u\u017cywa\u0107 jego wyobra\u017cenia dla poprawy s\u0142upk\u00f3w wyborczych.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Opracowano na podstawie raportu PARP: &#8222;NEETs &#8211; jak sprosta\u0107 wyzwaniu i wykorzysta\u0107 potencja\u0142?&#8221; oraz licznych danych publikowanych przez instytucje polskie i unijne, m. in. Eurostat, Eurofound czy GUS.<\/em><\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0142odzi, kt\u00f3rzy nie ucz\u0105 si\u0119 i nie pracuj\u0105, \u017cyj\u0105 w zawieszeniu mi\u0119dzy systemem a marginesem \u2014 statystyki ujmuj\u0105 ich w tabelach, lecz codzienno\u015b\u0107 rozgrywa si\u0119 w ciszy mieszka\u0144, na peryferiach miast i w martwych rejestrach urz\u0119d\u00f3w. W liczbach pojawiaj\u0105 si\u0119 jako wska\u017aniki NEET, w polityce jako grupa docelowa, a w \u017cyciu jako ludzie, kt\u00f3rych energia [&hellip;]<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":63964,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63960"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63960"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63993,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63960\/revisions\/63993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}