Prokura to jedno z najwa\u017cniejszych poj\u0119\u0107 w kontek\u015bcie funkcjonowania przedsi\u0119biorstw, szczeg\u00f3lnie tych wpisanych do rejestru KRS. Dla wielu w\u0142a\u015bcicieli firm stanowi ona wygodne narz\u0119dzie do przekazania uprawnie\u0144 zaufanym osobom, kt\u00f3re mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 w ich imieniu. Czym dok\u0142adnie jest prokura, jakie ma znaczenie w obrocie gospodarczym i kto mo\u017ce z niej korzysta\u0107? W niniejszym artykule wyja\u015bniamy, jakie czynno\u015bci mo\u017ce wykonywa\u0107 prokurent, jakie s\u0105 ograniczenia tej instytucji oraz kiedy nast\u0119puje wyga\u015bni\u0119cie prokury. Je\u015bli prowadzisz dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 lub jeste\u015b cz\u0142onkiem zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ki, ta wiedza mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 nie tylko przydatna, ale wr\u0119cz niezb\u0119dna w codziennym zarz\u0105dzaniu firm\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Prokura to szczeg\u00f3lny rodzaj pe\u0142nomocnictwa, kt\u00f3ry zosta\u0142 uregulowany w przepisach Kodeksu cywilnego i przys\u0142uguje wy\u0142\u0105cznie przedsi\u0119biorcy podlegaj\u0105cemu obowi\u0105zkowi wpisu do rejestru przedsi\u0119biorc\u00f3w KRS<\/a>. Celem jej ustanowienia jest umo\u017cliwienie reprezentowania przedsi\u0119biorcy w szerokim zakresie czynno\u015bci \u2013 zar\u00f3wno s\u0105dowych, jak i pozas\u0105dowych \u2013 zwi\u0105zanych z prowadzeniem dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Prokura nie mo\u017ce by\u0107 jednak udzielona przez osoby fizyczne prowadz\u0105ce jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, kt\u00f3re nie s\u0105 wpisane do rejestru przedsi\u0119biorc\u00f3w, lecz do CEIDG.<\/p>\n\n\n\n Zakres prokury jest bardzo szeroki i obejmuje niemal wszystkie dzia\u0142ania zwi\u0105zane z prowadzeniem firmy, z wyj\u0105tkiem zbycia przedsi\u0119biorstwa, jego oddania do czasowego korzystania oraz obci\u0105\u017cania nieruchomo\u015bci \u2013 te czynno\u015bci wymagaj\u0105 udzielenia osobnego pe\u0142nomocnictwa. Udzielenie prokury wymaga zgody wszystkich cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du i musi by\u0107 dokonane na pi\u015bmie pod rygorem niewa\u017cno\u015bci, aby wywo\u0142a\u0142o skutki wobec os\u00f3b trzecich. Informacja o udzieleniu prokury jest ujawniana w rejestrze przedsi\u0119biorc\u00f3w, co dodatkowo zwi\u0119ksza jej transparentno\u015b\u0107 w obrocie gospodarczym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W polskim systemie prawnym wyr\u00f3\u017cniamy kilka rodzaj\u00f3w prokury, z kt\u00f3rych ka\u017cdy r\u00f3\u017cni si\u0119 zakresem uprawnie\u0144 oraz zasadami dzia\u0142ania. Najbardziej podstawow\u0105 jest prokura samoistna, kt\u00f3ra daje prokurentowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego dzia\u0142ania w imieniu przedsi\u0119biorcy, bez konieczno\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z inn\u0105 osob\u0105. To rozwi\u0105zanie stosuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w mniejszych organizacjach, gdzie pe\u0142nomocnik musi dzia\u0142a\u0107 szybko i elastycznie.<\/p>\n\n\n\n W przypadku prokury \u0142\u0105cznej prokurent mo\u017ce reprezentowa\u0107 przedsi\u0119biorc\u0119 tylko \u0142\u0105cznie z innym prokurentem lub z cz\u0142onkiem zarz\u0105du <\/a>\u2013 to forma zabezpieczaj\u0105ca przed zbyt daleko id\u0105c\u0105 samodzielno\u015bci\u0105 pe\u0142nomocnika. Z kolei prokura oddzia\u0142owa ogranicza kompetencje prokurenta wy\u0142\u0105cznie do dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z konkretnym oddzia\u0142em przedsi\u0119biorstwa, co r\u00f3wnie\u017c musi by\u0107 wpisane do rejestru oddzia\u0142u przedsi\u0119biorstwa. Wyb\u00f3r odpowiedniego typu prokury zale\u017cy od struktury organizacyjnej firmy, zakresu obowi\u0105zk\u00f3w prokurenta i poziomu zaufania, jakim darzy go przedsi\u0119biorca.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 prokura udzielana jest na czas nieokre\u015blony, jej obowi\u0105zywanie mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnych przyczyn. Najcz\u0119\u015bciej wyga\u015bni\u0119cie prokury nast\u0119puje wskutek odwo\u0142ania przez przedsi\u0119biorc\u0119 \u2013 nie musi ono by\u0107 uzasadnione i mo\u017ce zosta\u0107 dokonane w dowolnym momencie. Innymi przes\u0142ankami s\u0105 og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, likwidacja firmy, \u015bmier\u0107 prokurenta, ale tak\u017ce przekszta\u0142cenia przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3re skutkuj\u0105 reorganizacj\u0105 jego struktury.<\/p>\n\n\n\n Prokura wygasa r\u00f3wnie\u017c automatycznie, gdy dochodzi do utraty zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych przez prokurenta lub w sytuacji, gdy zostaje on cz\u0142onkiem organu zarz\u0105dzaj\u0105cego przedsi\u0119biorstwa, np. cz\u0142onkiem zarz\u0105du<\/strong>. Wszystkie zmiany dotycz\u0105ce prokury \u2013 jej udzielenie, zmiana zakresu czy wyga\u015bni\u0119cie \u2013 powinny by\u0107 niezw\u0142ocznie zg\u0142oszone do w\u0142a\u015bciwego s\u0105du rejestrowego, by zachowa\u0107 przejrzysto\u015b\u0107 danych w rejestrze przedsi\u0119biorc\u00f3w krajowego rejestru s\u0105dowego. Brak zg\u0142oszenia mo\u017ce skutkowa\u0107 powa\u017cnymi konsekwencjami, zar\u00f3wno prawnymi, jak i finansowymi, i prowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej przedsi\u0119biorca odpowiada za dzia\u0142ania osoby ju\u017c nieuprawnionej do reprezentowania firmy.<\/p>\n\n\n\nRodzaje prokury \u2013 prosta, \u0142\u0105czna i oddzia\u0142owa<\/h2>\n\n\n\n
Wyga\u015bni\u0119cie prokury \u2013 kiedy pe\u0142nomocnictwo traci moc?<\/h2>\n\n\n\n
Prokura a zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych \u2013 kto mo\u017ce zosta\u0107 prokurentem?<\/h2>\n\n\n\n