{"id":59448,"date":"2025-03-12T12:31:47","date_gmt":"2025-03-12T11:31:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=59448"},"modified":"2025-03-12T12:31:48","modified_gmt":"2025-03-12T11:31:48","slug":"38-opieka-na-dziecko-czym-jest-wedlug-kodeksu-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/38-opieka-na-dziecko-czym-jest-wedlug-kodeksu-pracy\/","title":{"rendered":"Opieka na dziecko \u2013 czym jest wed\u0142ug Kodeksu pracy?"},"content":{"rendered":"\n<p>Opieka na dziecko to jedno z kluczowych uprawnie\u0144 przys\u0142uguj\u0105cych pracuj\u0105cym rodzicom, kt\u00f3re pozwala na czasowe zwolnienie z obowi\u0105zk\u00f3w zawodowych w celu sprawowania opieki nad dzieckiem zdrowym lub chorym. Kodeks pracy oraz przepisy dotycz\u0105ce ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych okre\u015blaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe zasady przyznawania dni opieki i zasi\u0142ku opieku\u0144czego, w zale\u017cno\u015bci od wieku dziecka oraz okoliczno\u015bci wymagaj\u0105cych opieki.<\/p>\n\n\n\n<p>Rodzice oraz opiekunowie mog\u0105 skorzysta\u0107 z dw\u00f3ch dni w roku kalendarzowym na opiek\u0119 nad zdrowym dzieckiem lub z zasi\u0142ku opieku\u0144czego, je\u015bli dziecko wymaga osobistej troski z powodu choroby. Warto zna\u0107 swoje prawa i obowi\u0105zki zwi\u0105zane z tym przywilejem, aby skutecznie \u0142\u0105czy\u0107 \u017cycie zawodowe z rodzinnym. W niniejszym artykule om\u00f3wimy szczeg\u00f3\u0142owe zasady dotycz\u0105ce opieki nad dzieckiem, wymagane formalno\u015bci oraz sytuacje, w kt\u00f3rych przys\u0142uguje \u015bwiadczenie pieni\u0119\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Czym jest opieka na dziecko wed\u0142ug przepis\u00f3w?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/3\/prawo-pracy\/opieka-na-dziecko-2020-ile-dni-dla-kogo-i-na-jakich-zasadach-omowienie-i-wzor-wniosku\/\" title=\"\">Opieka na dziecko<\/a> to uprawnienie przys\u0142uguj\u0105ce pracownikom, kt\u00f3rzy musz\u0105 sprawowa\u0107 osobist\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem zdrowym lub chorym. Kodeks pracy oraz przepisy o ubezpieczeniach spo\u0142ecznych okre\u015blaj\u0105 dok\u0142adnie, w jakich przypadkach rodzic dziecka mo\u017ce skorzysta\u0107 z dni opieki oraz jakie \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cne przys\u0142uguj\u0105 w ramach zwolnienia lekarskiego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pracownikowi wychowuj\u0105cemu przynajmniej jedno dziecko do lat 14 przys\u0142uguje prawo do dni opieki nad dzieckiem w wymiarze 2 dni w roku kalendarzowym.<\/strong> Mo\u017cna je wykorzysta\u0107 w ca\u0142o\u015bci lub podzieli\u0107 na pojedyncze dni. Co wa\u017cne, opieka nad zdrowym dzieckiem nie wymaga podania przyczyny jej wykorzystania \u2013 wystarczy z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku choroby dziecka, a tak\u017ce konieczno\u015bci izolacji dziecka, rodzic mo\u017ce skorzysta\u0107 z zasi\u0142ku opieku\u0144czego, o ile jest obj\u0119ty ubezpieczeniem chorobowym. Zasi\u0142ek opieku\u0144czy przys\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy rodzic dziecka nie ma mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z pomocy innej osoby, a dziecko wymaga opieki.<\/p>\n\n\n\n<h2>Zasi\u0142ek opieku\u0144czy \u2013 kto mo\u017ce z niego skorzysta\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zasi\u0142ek opieku\u0144czy przys\u0142uguje pracownikowi, kt\u00f3ry jest obj\u0119ty <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/3\/prawo-pracy\/dobrowolne-ubezpieczenie-chorobowe-co-daje-warunki\/\" title=\"\">ubezpieczeniem chorobowym<\/a> i musi sprawowa\u0107 opiek\u0119 nad dzieckiem lub innym chorym cz\u0142onkiem rodziny. \u015awiadczenie to mo\u017cna otrzyma\u0107 w przypadku:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>choroby dziecka do lat 14,<\/li><li>konieczno\u015bci izolacji dziecka ze wzgl\u0119du na nosicielstwo choroby zaka\u017anej,<\/li><li>opieki nad dzieckiem niepe\u0142nosprawnym do lat 18, je\u015bli wymaga opieki z powodu choroby,<\/li><li>sprawowania opieki nad dzieckiem w znacznym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci \u0142\u0105cznie z konieczno\u015bci\u0105 sta\u0142ego wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u w opiece.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Dodatkowego zasi\u0142ku opieku\u0144czego nie mo\u017cna otrzyma\u0107, je\u015bli inny domownik mo\u017ce sprawowa\u0107 opiek\u0119 nad dzieckiem w tym samym czasie. <strong>Ojciec dziecka oraz matka dziecka mog\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 uprawnieniem do pobierania \u015bwiadczenia, ale nie mog\u0105 pobiera\u0107 go jednocze\u015bnie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2>Jak uzyska\u0107 zasi\u0142ek opieku\u0144czy?<\/h2>\n\n\n\n<p>Aby otrzyma\u0107 zasi\u0142ek opieku\u0144czy, pracownik musi spe\u0142ni\u0107 okre\u015blone warunki i z\u0142o\u017cy\u0107 odpowiednie dokumenty. Wymagane jest:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>z\u0142o\u017cenie wniosku pracownika o przyznanie zasi\u0142ku,<\/li><li>przedstawienie zwolnienia lekarskiego dziecka (w przypadku choroby),<\/li><li>dostarczenie za\u015bwiadczenia p\u0142atnika sk\u0142adek, czyli formularza Z-3b w przypadku zatrudnienia na umow\u0119 o prac\u0119.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Dokumenty nale\u017cy przed\u0142o\u017cy\u0107 w jednostce <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/prawo-pracy\/zaklad-ubezpieczen-spolecznych-i-jego-funkcje\/\" title=\"\"> <\/a> za po\u015brednictwem pracodawcy, kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcj\u0119 p\u0142atnika sk\u0142adek. Nie mo\u017cna odrzuca\u0107 wniosku pracownika o zasi\u0142ek, je\u015bli spe\u0142nia on wszystkie ustawowe warunki.<\/p>\n\n\n\n<h2>Dni opieki nad dzieckiem a urlop wypoczynkowy<\/h2>\n\n\n\n<p>Wiele os\u00f3b zastanawia si\u0119, czy mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 dni opieki nad dzieckiem z urlopem wypoczynkowym. Pracownik ma prawo do skorzystania z dni opieki niezale\u017cnie od urlopu, jednak nie mo\u017cna jednocze\u015bnie przebywa\u0107 na urlopie wypoczynkowym i korzysta\u0107 z opieki nad dzieckiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Kodeks pracy jasno okre\u015bla, \u017ce pracodawca nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 udzielenia dni opieki, o ile pracownik z\u0142o\u017cy wniosek w odpowiednim terminie. Wymiar zwolnienia wynosi 2 dni lub 16 godzin w skali roku, a spos\u00f3b jego wykorzystania zale\u017cy od preferencji pracownika.<\/p>\n\n\n\n<h2>Opieka nad dzieckiem a sytuacje wyj\u0105tkowe<\/h2>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych przypadkach prawo przewiduje szczeg\u00f3lne rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce opieki nad dzieckiem. Rodzicem adopcyjnym r\u00f3wnie\u017c przys\u0142uguje zasi\u0142ek opieku\u0144czy oraz dni wolne na sprawowanie opieki. Wsp\u00f3lne gospodarstwo domowe mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na przyznanie \u015bwiadczenia, zw\u0142aszcza je\u015bli inny cz\u0142onek rodziny mo\u017ce sprawowa\u0107 opiek\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W sytuacjach szczeg\u00f3lnych, np. gdy dziecko pracownika wymaga sta\u0142ej opieki, rodzic mo\u017ce skorzysta\u0107 z \u015bwiadcze\u0144 pieni\u0119\u017cnych z ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. <\/strong>Je\u015bli dojdzie do sporu o przyznanie zasi\u0142ku, sprawa mo\u017ce trafi\u0107 do rejonowego s\u0105du pracy.<\/p>\n\n\n\n<h2>Podsumowanie \u2013 najwa\u017cniejsze zasady opieki na dziecko<\/h2>\n\n\n\n<ul><li>Pracownikowi wychowuj\u0105cemu dziecko do lat 14 przys\u0142uguj\u0105 2 dni opieki w roku.<\/li><li>Zasi\u0142ek opieku\u0144czy przys\u0142uguje w przypadku choroby dziecka lub konieczno\u015bci izolacji.<\/li><li>Rodzice mog\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 zasi\u0142kiem, ale nie mog\u0105 pobiera\u0107 go jednocze\u015bnie.<\/li><li>Wniosek o opiek\u0119 nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 pracodawcy, a dokumenty przekaza\u0107 do <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/prawo-pracy\/zaklad-ubezpieczen-spolecznych-i-jego-funkcje\/\" title=\"\">ZUS<\/a>.<\/li><li>Nie mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 dni opieki nad dzieckiem z urlopem wypoczynkowym.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Zrozumienie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych opieki nad dzieckiem pozwala skutecznie korzysta\u0107 z przys\u0142uguj\u0105cych uprawnie\u0144 i prawid\u0142owo wnioskowa\u0107 o \u015bwiadczenia. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce pracodawca nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 udzielenia opieki, o ile pracownik spe\u0142nia warunki wynikaj\u0105ce z Kodeksu pracy oraz przepis\u00f3w o ubezpieczeniach spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Opieka nad chorym dzieckiem \u2013 zasady i warunki uzyskania \u015bwiadczenia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Sprawowanie opieki nad chorym dzieckiem to jedno z najwa\u017cniejszych uprawnie\u0144 przys\u0142uguj\u0105cych rodzicom w sytuacji, gdy ich dziecko wymaga intensywnej troski z powodu choroby.<strong> W takim przypadku mo\u017cliwe jest skorzystanie z zasi\u0142ku opieku\u0144czego, kt\u00f3ry przys\u0142uguje, gdy nie ma innego domownika mog\u0105cego zaj\u0105\u0107 si\u0119 dzieckiem.<\/strong> Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce zasi\u0142ek ten obejmuje zar\u00f3wno kr\u00f3tkotrwa\u0142e infekcje, jak i powa\u017cniejsze schorzenia, kt\u00f3re wymagaj\u0105 d\u0142u\u017cszego leczenia lub hospitalizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Rodzic mo\u017ce skorzysta\u0107 z tego uprawnienia, je\u015bli podlega ubezpieczeniu chorobowemu i musi osobi\u015bcie sprawowa\u0107 opiek\u0119 nad dzieckiem. Wymiar \u015bwiadczenia zale\u017cy od wieku dziecka:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>60 dni w roku kalendarzowym \u2013 je\u015bli opieka sprawowana jest nad dzieckiem do lat 14,<\/li><li>14 dni w roku kalendarzowym \u2013 je\u015bli dziecko ma powy\u017cej 14 lat,<\/li><li>30 dni w roku kalendarzowym \u2013 je\u015bli dziecko ma znaczny stopie\u0144 niepe\u0142nosprawno\u015bci i nie uko\u0144czy\u0142o 18 lat.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Zasi\u0142ek wyp\u0142acany jest w wysoko\u015bci 80% podstawy wynagrodzenia. Aby go otrzyma\u0107, nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 pracodawcy wniosek o przyznanie \u015bwiadczenia oraz do\u0142\u0105czy\u0107 zwolnienie lekarskie dziecka. Je\u015bli rodzic przebywa ju\u017c na innym zwolnieniu (np. w\u0142asnym L4), nie mo\u017ce jednocze\u015bnie pobiera\u0107 zasi\u0142ku opieku\u0144czego. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c, by pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u015bli w gospodarstwie domowym znajduje si\u0119 druga osoba zdolna do opieki nad dzieckiem, ZUS mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 przyznania \u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h2>Tytu\u0142 opieki nad dzieckiem \u2013 kto mo\u017ce skorzysta\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Prawo do opieki nad dzieckiem nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie biologicznych rodzic\u00f3w. Zgodnie z przepisami, \u015bwiadczenie przys\u0142uguje tak\u017ce rodzicom adopcyjnym, opiekunom prawnym oraz osobom, kt\u00f3re faktycznie sprawuj\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem. Oznacza to, \u017ce zasi\u0142ek mog\u0105 otrzyma\u0107 tak\u017ce dziadkowie lub inni cz\u0142onkowie rodziny, je\u015bli to oni sprawuj\u0105 codzienn\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem i nie ma innej osoby, kt\u00f3ra mog\u0142aby przej\u0105\u0107 to obowi\u0105zek.<\/p>\n\n\n\n<p>Rodzic lub opiekun musi spe\u0142ni\u0107 okre\u015blone warunki, aby uzyska\u0107 zasi\u0142ek z tytu\u0142u opieki nad dzieckiem:<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Podlega\u0107 ubezpieczeniu chorobowemu, czyli by\u0107 zatrudnionym na umow\u0119 o prac\u0119 lub dobrowolnie op\u0142aca\u0107 sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne, je\u015bli prowadzi <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/4\/kariera\/zakladanie-firmy-jak-to-zrobic-poradnik-krok-po-kroku\/\" title=\"\">dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105<\/a>.<\/li><li>Przedstawi\u0107 dokumenty potwierdzaj\u0105ce konieczno\u015b\u0107 sprawowania opieki, np. zwolnienie lekarskie dziecka.<\/li><li>Nie korzysta\u0107 z urlopu wypoczynkowego lub macierzy\u0144skiego w tym samym czasie, poniewa\u017c nie mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 \u015bwiadcze\u0144 opieku\u0144czych z innymi formami wolnego.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Je\u015bli dwoje rodzic\u00f3w pracuje, mog\u0105 podzieli\u0107 si\u0119 opiek\u0105 nad dzieckiem i skorzysta\u0107 z dni opieki w zale\u017cno\u015bci od swoich potrzeb. Jednak nie mog\u0105 pobiera\u0107 zasi\u0142ku jednocze\u015bnie, dlatego kluczowe jest ustalenie, kt\u00f3ry z nich b\u0119dzie sprawowa\u0107 opiek\u0119 w danym okresie. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce pracodawca nie ma prawa odrzuci\u0107 wniosku pracownika o dni opieki nad dzieckiem, je\u015bli spe\u0142nione s\u0105 ustawowe warunki.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h2>Dzie\u0144 opiekuna dziecka \u2013 kiedy mo\u017cna go wykorzysta\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pracownicy wychowuj\u0105cy dziecko do 14. roku \u017cycia maj\u0105 prawo do tzw. dnia opiekuna dziecka, czyli dodatkowego dnia wolnego na sprawowanie opieki nad zdrowym dzieckiem. Wymiar tego uprawnienia wynosi 2 dni (16 godzin) w roku kalendarzowym, niezale\u017cnie od liczby dzieci. Pracownik mo\u017ce zdecydowa\u0107, czy chce skorzysta\u0107 z tego uprawnienia jednorazowo, czy podzieli\u0107 je na mniejsze cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby skorzysta\u0107 z tego prawa, nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 pracodawcy wniosek z odpowiednim wyprzedzeniem. Warto wiedzie\u0107, \u017ce dzie\u0144 opiekuna dziecka jest w pe\u0142ni p\u0142atny i nie wp\u0142ywa na limit urlopu wypoczynkowego. Nie ma obowi\u0105zku podawania przyczyny jego wykorzystania \u2013 mo\u017ce on s\u0142u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno do opieki nad dzieckiem w nag\u0142ych sytuacjach, jak i po prostu sp\u0119dzenia z nim czasu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzie\u0144 opiekuna dziecka mo\u017ce wykorzysta\u0107 zar\u00f3wno matka, jak i ojciec dziecka, jednak nie mog\u0105 skorzysta\u0107 z niego jednocze\u015bnie. W przypadku, gdy oboje rodzic\u00f3w pracuje, powinni oni zdecydowa\u0107, kto i w jakim terminie wykorzysta to uprawnienie. Je\u015bli rodzic nie skorzysta z tych dni w danym roku, nie przechodz\u0105 one na rok nast\u0119pny \u2013 s\u0105 uprawnieniem jednorocznym i przepadaj\u0105, je\u015bli nie zostan\u0105 wykorzystane.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla wielu pracownik\u00f3w ten dzie\u0144 jest szczeg\u00f3lnie istotny, poniewa\u017c daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pogodzenia \u017cycia zawodowego z rodzinnym, a tak\u017ce elastyczno\u015b\u0107 w planowaniu opieki nad dzieckiem bez konieczno\u015bci wykorzystywania dni urlopowych czy zwolnie\u0144 lekarskich. Pracodawca nie ma prawa odm\u00f3wi\u0107 przyznania tego dnia, o ile wniosek zosta\u0142 z\u0142o\u017cony zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pixabay.com\/pl\/photos\/opieka-opieka-nad-opieki-zdrowotnej-5339739\/<\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W niniejszym artykule om\u00f3wimy szczeg\u00f3\u0142owe zasady dotycz\u0105ce opieki nad dzieckiem, wymagane formalno\u015bci oraz sytuacje, w kt\u00f3rych przys\u0142uguje \u015bwiadczenie pieni\u0119\u017cne.<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":59449,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59448"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59448"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59448\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59450,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59448\/revisions\/59450"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}