{"id":57379,"date":"2025-01-08T15:41:46","date_gmt":"2025-01-08T14:41:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=57379"},"modified":"2025-03-03T13:28:12","modified_gmt":"2025-03-03T12:28:12","slug":"26-ustawa-o-sygnalistach-pracodawco-czy-znasz-swoje-obowiazki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/26-ustawa-o-sygnalistach-pracodawco-czy-znasz-swoje-obowiazki\/","title":{"rendered":"Ustawa o sygnalistach. Pracodawco – czy znasz swoje obowi\u0105zki?"},"content":{"rendered":"\n

Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w wesz\u0142a w \u017cycie we wrze\u015bniu 2024 r., nak\u0142adaj\u0105c okre\u015blone obowi\u0105zki na Ciebie jako pracodawc\u0119.<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cda organizacja, kt\u00f3ry zatrudnia co najmniej 50 pracownik\u00f3w, zobligowana jest do wdro\u017cenia procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych. Przeliczenia etat\u00f3w nale\u017cy dokonywa\u0107 cyklicznie dwa razy w roku – 1 lipca oraz 1 stycznia, a zatem wraz z pocz\u0105tkiem 2025 roku ponownie musisz pochyli\u0107 si\u0119 nad tematem odpowiedniego wdro\u017cenia przepis\u00f3w o ochronie sygnalist\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Czy Twoja firma jest odpowiednio przygotowana? Czy znasz swoje obowi\u0105zki?<\/strong><\/p>\n

Kto mo\u017ce zosta\u0107 sygnalist\u0105 i co mo\u017ce zg\u0142osi\u0107?<\/b><\/h2>\n

Sygnalist\u0105 mo\u017ce by\u0107 ka\u017cda osoba fizyczna, kt\u00f3ra dowie si\u0119 o naruszeniu prawa w Twojej firmie. Istotne jest jednak, by wyst\u0105pi\u0142o to w kontek\u015bcie zwi\u0105zanym z prac\u0105. B\u0119dzie to wi\u0119c pracownik, ale te\u017c praktykant, prokurent, sta\u017cysta, wolontariusz, dostawca, kurier, czy nawet kandydat do pracy, kt\u00f3ry jedynie uczestniczy\u0142 w rozmowie rekrutacyjnej. Stworzone przez nas uniwersalne i intuicyjne rozwi\u0105zanie pomo\u017ce ka\u017cdej z tych os\u00f3b bez problemu do Ciebie dotrze\u0107. Dajemy mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania zg\u0142oszenia w jednym konkretnym miejscu, bez konieczno\u015bci szukania innych dogodnych metod.<\/p>\n

W \u015bwietle przepis\u00f3w, ochron\u0119 zyskuj\u0105 nie tylko powy\u017csze osoby, ale r\u00f3wnie\u017c te, kt\u00f3re pomog\u0105 dokona\u0107 zg\u0142oszenia oraz osoby najbli\u017csze sygnali\u015bcie.\u00a0<\/p>\n

Sygnalista zawiadamia o naruszeniu prawa (zar\u00f3wno w postaci dzia\u0142ania, jak i zaniechania) kt\u00f3re ju\u017c wyst\u0105pi\u0142o; podejrzeniu, \u017ce nast\u0105pi lub pr\u00f3bie jego ukrycia.<\/p>\n

Zg\u0142oszenie powinno dotyczy\u0107 kwestii zwi\u0105zanych z np. ochron\u0105 \u015brodowiska, zdrowiem publicznym, ochron\u0105 prywatno\u015bci i danych osobowych, bezpiecze\u0144stwem sieci czy korupcj\u0105.<\/p>\n

Mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c dobrowolnie rozszerzy\u0107 katalog obszar\u00f3w o te zwi\u0105zane z wewn\u0119trznie obowi\u0105zuj\u0105cymi regulacjami czy standardami etyki. Z pomoc\u0105 GoWhistle<\/a> dok\u0142adnie okre\u015blisz dziedziny zg\u0142osze\u0144, kt\u00f3re b\u0119dziesz rozpatrywa\u0107, daj\u0105c tym samym sygnali\u015bcie pewno\u015b\u0107, \u017ce jego zawiadomienie nie zostanie zignorowane.<\/p>\n

Czy ustawa dotyczy ka\u017cdej firmy?<\/b><\/h2>\n

I tak, i nie.<\/p>\n

Z jednej strony, je\u017celi na rzecz Twojej firmy, wed\u0142ug stanu na dzie\u0144 1 stycznia lub 1 lipca danego roku, wykonuje prac\u0119 zarobkow\u0105 co najmniej 50 os\u00f3b, to masz obowi\u0105zek wdro\u017cenia procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych. Nie ma tu znaczenia, czy jeste\u015b osob\u0105 fizyczn\u0105 prowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, osob\u0105 prawn\u0105, jednostk\u0105 organizacyjn\u0105 nieposiadaj\u0105c\u0105 osobowo\u015bci prawnej, kt\u00f3rej ustawa przyznaje zdolno\u015b\u0107 prawn\u0105, czy te\u017c po prostu pracodawc\u0105. Z GoWhistle zapewnisz ochron\u0119 na odpowiednim poziomie niezale\u017cnie od tego, w jakiej formie prowadzisz dzia\u0142alno\u015b\u0107, czy jeste\u015b mikroprzedsi\u0119biorc\u0105, czy zatrudniasz tysi\u0105ce os\u00f3b – nasze rozwi\u0105zanie jest uniwersalne i intuicyjne.\u00a0<\/p>\n

Je\u015bli za\u015b na rzecz Twojej firmy prac\u0119 zarobkow\u0105 wykonuje mniej ni\u017c 50 os\u00f3b, to mo\u017cesz (ale nie musisz) ustali\u0107 tak\u0105 procedur\u0119. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie to bardzo pozytywny wizerunkowo krok.<\/p>\n

Z drugiej strony, ka\u017cdy sygnalista w momencie dokonania zg\u0142oszenia zyskuje ochron\u0119, niezale\u017cnie od tego, czy w firmie s\u0105 wdro\u017cone odpowiednie procedury zg\u0142osze\u0144. Ten, kto uniemo\u017cliwia zawiadomienie o naruszeniu czy stosuje dzia\u0142ania odwetowe, w \u015bwietle prawa mo\u017ce ponie\u015b\u0107 kar\u0119, nawet je\u015bli nie jest zobligowany do opracowania procedury. Zdecydowanie bardziej wi\u0119c op\u0142aca si\u0119 wdro\u017cy\u0107 odpowiednie zasady, by nie nara\u017ca\u0107 si\u0119 na potencjalne ryzyko. GoWhistle pomo\u017ce Ci si\u0119 zabezpieczy\u0107 bez wielkich nak\u0142ad\u00f3w koszt\u00f3w i czasu.<\/p>\n

Jak poprawnie ustali\u0107 stan zatrudnienia na dzie\u0144 1 stycznia?<\/b><\/h2>\n

Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 pracownik\u00f3w w przeliczeniu na pe\u0142ne etaty lub osoby \u015bwiadcz\u0105ce prac\u0119 za wynagrodzeniem na innej podstawie ni\u017c stosunek pracy (umowy cywilnoprawne), je\u017celi w swojej firmie nie zatrudniasz do tego rodzaju pracy innych os\u00f3b, niezale\u017cnie od podstawy zatrudnienia.<\/p>\n

W przypadku niepe\u0142nych etat\u00f3w, sumujemy ich liczb\u0119 do momentu osi\u0105gni\u0119cia pe\u0142nego etatu, a do stanu zatrudnienia wliczamy tylko pe\u0142ne liczby.<\/p>\n

Jakie konkretnie obowi\u0105zki ci\u0105\u017c\u0105 na Twojej firmie?<\/b><\/h2>\n

Po pierwsze, ustalenie procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych z uwzgl\u0119dnieniem przepis\u00f3w ustawy oraz RODO. Samodzielne opracowanie zasad mo\u017ce by\u0107 trudne i czasoch\u0142onne – pomocne z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie skorzystanie z zewn\u0119trznych rozwi\u0105za\u0144, takich jak GoWhistle, kt\u00f3re stworzyli\u015bmy z udzia\u0142em ekspert\u00f3w. Zatwierdzenie procedury powinno nast\u0105pi\u0107 po konsultacjach (trwaj\u0105cymi od 5 do 10 dni) z zak\u0142adowymi organizacjami zwi\u0105zkowymi albo przedstawicielami os\u00f3b \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119. Ich opinie nie s\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce, ale obowi\u0105zkowe.<\/p>\n

Po drugie, utworzenie wewn\u0119trznego kana\u0142u zg\u0142osze\u0144 (mo\u017ce nim by\u0107 aplikacja taka jak GoWhistle).\u2028<\/span><\/p>\n

Po trzecie, wyznaczenie osoby\/jednostki odpowiedzialnej za obs\u0142ug\u0119 zg\u0142osze\u0144 i podejmowanie dzia\u0142a\u0144 nast\u0119pczych. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o stosownym upowa\u017cnieniu i bezstronno\u015bci. Podejmowanie dzia\u0142a\u0144 nast\u0119pczych powinno spoczywa\u0107 na podmiocie wy\u0142onionym wewn\u0105trz organizacji, za\u015b przyjmowa\u0107 zg\u0142oszenia mo\u017ce jednostka zewn\u0119trzna, np. Compliance Officer dzia\u0142aj\u0105cy w ramach us\u0142ugi GoWhistle.<\/p>\n

Po czwarte, prowadzenie rejestru zg\u0142osze\u0144.\u2028<\/span><\/p>\n

Po pi\u0105te, przeszkolenie wszystkich pracownik\u00f3w w kontek\u015bcie praw i obowi\u0105zk\u00f3w sygnalisty.\u2028<\/span><\/p>\n

Po sz\u00f3ste, opracowanie materia\u0142\u00f3w informacyjnych dotycz\u0105cych funkcjonuj\u0105cych w jednostce kana\u0142\u00f3w zg\u0142osze\u0144, jak r\u00f3wnie\u017c drogi zewn\u0119trznej i ujawnienia publicznego.<\/p>\n

Jakie kary Ci gro\u017c\u0105?<\/b><\/h2>\n

Przede wszystkim, za niewdro\u017cenie procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych mo\u017cesz ponie\u015b\u0107 kar\u0119 grzywny.<\/p>\n

Za podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 odwetowych wobec sygnalisty (i os\u00f3b chronionych na tych samych zasadach) Twoja firma mo\u017ce zosta\u0107 ukarana grzywn\u0105, kar\u0105 ograniczenia wolno\u015bci albo kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci do lat 2.<\/p>\n

Przyk\u0142adem dzia\u0142ania odwetowego jest by\u0107 mobbing, wypowiedzenie umowy czy obni\u017cenie wysoko\u015bci wynagrodzenia.<\/p>\n

Czy ochrona przys\u0142uguje tylko sygnali\u015bcie? Co w przypadku nieuczciwego zg\u0142oszenia?<\/b><\/h2>\n

W ustawie niestety nie wskazano przepis\u00f3w, kt\u00f3re bezpo\u015brednio s\u0142u\u017c\u0105 ochronie firm. Regulacja, kt\u00f3ra po\u015brednio broni Twojego interesu (jednak jedynie jako osoby fizycznej) wskazuje, \u017ce w przypadku poniesienia szkody z powodu \u015bwiadomego zg\u0142oszenia lub ujawnienia publicznego nieprawdziwych informacji przez sygnalist\u0119, masz prawo do odszkodowania lub zado\u015b\u0107uczynienia za naruszenie d\u00f3br osobistych. Ci\u0119\u017car udowodnienia tego faktu ci\u0105\u017cy\u0142 b\u0119dzie na Tobie jako pokrzywdzonym.<\/p>\n

Ochronie przed nieuczciwym sygnalistami s\u0142u\u017c\u0105 wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie przepisy Kodeksu karnego dotycz\u0105ce:<\/p>\n

1) znies\u0142awienia (art. 212 KK)<\/p>\n

2) fa\u0142szywego oskar\u017cenia (art. 234 KK)<\/p>\n

3) zawiadomienia o przest\u0119pstwie niepope\u0142nionym (art. 238 KK<\/p>\n

4) naruszenia tajemnicy s\u0142u\u017cbowej (art. 266 KK)<\/p>\n

5) nielegalnego uzyskania informacji (art. 267 KK)<\/p>\n

6) fa\u0142szywych dowod\u00f3w (art. 235 KK)<\/p>\n

Poza tym, w przypadku dokonania celowego, nieprawdziwego zg\u0142oszenia jako pracodawca masz prawo zako\u0144czy\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z sygnalist\u0105. Takie post\u0119powanie pracownika niweczy bowiem zaufanie i stanowi naruszenie obowi\u0105zku dba\u0142o\u015bci o dobro zak\u0142adu pracy czy lojalno\u015bci. Jest to uzasadniona przes\u0142anka zako\u0144czenia relacji zawodowych.<\/p>\n

Czy sygnali\u015bci to dodatkowy problem? Jakie mog\u0105 by\u0107 korzy\u015bci z obecno\u015bci sygnalist\u00f3w w Twojej firmie?<\/b><\/h2>\n

Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w ma na celu przede wszystkim zwalczanie wszelkich nadu\u017cy\u0107 w obszarze dobra publicznego. Ty jako pracodawca jako pierwszy masz szans\u0119 dowiedzie\u0107 si\u0119 o takich naruszeniach, ale nie jeste\u015b w stanie dostrzec wszystkiego na w\u0142asne oczy. Analizy pokazuj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie pracownicy najbardziej przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wykrywania \u0142amania prawa w przedsi\u0119biorstwach. Jednak, aby mo\u017cliwe by\u0142o podj\u0119cie dzia\u0142ania, obserwator musi mie\u0107 odwag\u0119 zg\u0142osi\u0107 problem. Niestety, potencjalni sygnali\u015bci cz\u0119sto rezygnuj\u0105 z dokonania zawiadomienia z obawy przed odwetem, pozostawiaj\u0105c tym samym dobro wsp\u00f3lne w stanie zagro\u017cenia.<\/p>\n

Kwestia ochrony sygnalist\u00f3w mo\u017ce wi\u0119c przysporzy\u0107 Twojej firmie wi\u0119cej pracy, jednak w ostatecznym rozrachunku przyczyni si\u0119 do walki z wszelkimi problemami wewn\u0119trznie – umo\u017cliwi Twojej organizacji podj\u0119cie odpowiednich dzia\u0142a\u0144 zaradczych jeszcze przed wszcz\u0119ciem jakiejkolwiek kontroli czy post\u0119powa\u0144, a nawet uchroni przed na\u0142o\u017ceniem kary.<\/p>\n

O komentarz do omawianych regulacji z zakresu ochrony sygnalist\u00f3w poprosili\u015bmy radc\u0119 prawnego, pani\u0105 Ewelin\u0119 Jasion, reprezentuj\u0105c\u0105 kancelari\u0119 Jaroch-Konwent Pakos Kancelaria Radc\u00f3w Prawnych sp.k..<\/b><\/i><\/p>\n

\n

\"\"Z praktyki najwi\u0119cej zapyta\u0144 i problem\u00f3w przysparza pracodawcom okre\u015blenie liczby pracownik\u00f3w, kwestia rozpatrywania zg\u0142osze\u0144 oraz wyb\u00f3r kana\u0142\u00f3w zg\u0142osze\u0144.\u00a0<\/em><\/p>\n

W pierwszej kwestii dostajemy cz\u0119sto zapytania, czy do liczby pracownik\u00f3w nale\u017cy wlicza\u0107 np. pracownik\u00f3w budowlanych zatrudnionych przez zewn\u0119trznego zleceniobiorc\u0119, kt\u00f3ry wykonuje zlecenie przy ich pomocy. Zgodnie z art. 23 ust 2. ustawy z dnia 14 czerwca 2024 o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz.U. 2024 poz. 928)do liczby 50 os\u00f3b zaliczamy osoby \u015bwiadcz\u0105ce prac\u0119 za wynagrodzeniem na innej podstawie ni\u017c stosunek pracy, je\u017celi nie zatrudniaj\u0105 do tego rodzaju pracy innych os\u00f3b. W takim zatem przypadku do liczby 50 os\u00f3b nie wliczymy ani samego zleceniobiorcy ani jego pracownik\u00f3w. <\/em><\/p>\n

W drugim zagadnieniu pracodawcy wielokrotnie pozostaj\u0105 w b\u0142\u0119dzie, co do tego, kto mo\u017ce przyjmowa\u0107 i rozpatrywa\u0107 zg\u0142oszenia. Cz\u0119sto otrzymywali\u015bmy zapytania, czy za ca\u0142y proces mo\u017ce odpowiada\u0107 podmiot zewn\u0119trzny. Tutaj ustawa r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie wskazuje, \u017ce o ile do przyjmowania zg\u0142osze\u0144 czy kwestii czysto technicznych mo\u017ce by\u0107 wyznaczony podmiot zewn\u0119trzny o tyle, do rozpatrywania zg\u0142osze\u0144 i podejmowania dzia\u0142a\u0144 nast\u0119pczych powinna by\u0107 to wewn\u0119trzna jednostka lub osoba w ramach struktury pracodawcy. Pe\u0142ny outsourcing jest zatem niemo\u017cliwy i wyklucza\u0142by on g\u0142\u00f3wny cel procedury wewn\u0119trznej, jak\u0105 jest wyja\u015bnienie naruszenia wewn\u0105trz organizacji i zapobie\u017cenie mu w przysz\u0142o\u015bci.<\/em><\/p>\n

Co do za\u015b wyboru kana\u0142u zg\u0142osze\u0144, to jako kancelaria polecamy klientom skorzystanie z zewn\u0119trznej platformy do przyjmowania i rozpatrywania zg\u0142osze\u0144, jak\u0105 jest np. GoWhistle. Wynika to z wysokiego poziomu zabezpiecze\u0144 i prostoty obs\u0142ugi w por\u00f3wnaniu np. do kana\u0142u w postaci dedykowanej skrzynki e-mail czy fizycznej skrzynki, do kt\u00f3rej dost\u0119p mog\u0105 mie\u0107 podmioty nieuprawnione. Chocia\u017c ustawa daje do\u015b\u0107 szeroki wyb\u00f3r w tej materii, to nale\u017cy mie\u0107 jednak na uwadze, \u017ce za poziom zabezpiecze\u0144 i zapewnienie poufno\u015bci oraz ochrony sygnalistom odpowiada pracodawca.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w wesz\u0142a w \u017cycie we wrze\u015bniu 2024 r., nak\u0142adaj\u0105c okre\u015blone obowi\u0105zki na Ciebie jako pracodawc\u0119. Ka\u017cda organizacja, kt\u00f3ry zatrudnia co najmniej 50 pracownik\u00f3w, zobligowana jest do wdro\u017cenia procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych. Przeliczenia etat\u00f3w nale\u017cy dokonywa\u0107 cyklicznie dwa razy w roku – 1 lipca oraz 1 stycznia, a zatem wraz z pocz\u0105tkiem 2025 roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":59139,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2481,3719],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57379"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57379"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59185,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57379\/revisions\/59185"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}