{"id":57346,"date":"2025-01-08T14:51:37","date_gmt":"2025-01-08T13:51:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=57346"},"modified":"2025-03-03T13:30:55","modified_gmt":"2025-03-03T12:30:55","slug":"26-ustawa-o-sygnalistach-pracowniku-czy-znasz-swoje-prawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/26-ustawa-o-sygnalistach-pracowniku-czy-znasz-swoje-prawa\/","title":{"rendered":"Ustawa o sygnalistach. Pracowniku – czy znasz swoje prawa?"},"content":{"rendered":"\n

We wrze\u015bniu 2024 r. wesz\u0142a w \u017cycie ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w. Wraz z pocz\u0105tkiem 2025 r. Tw\u00f3j pracodawca powinien dokona\u0107 ponownego przeliczenia etat\u00f3w i \u2013 je\u017celi jeszcze tego nie zrobi\u0142 – wdro\u017cy\u0107 wewn\u0105trz organizacji pe\u0142n\u0105 procedur\u0119 dokonywania zg\u0142osze\u0144.<\/strong><\/p>\n

Czy wiesz, co to dla Ciebie oznacza? Czy znasz przys\u0142uguj\u0105ce Ci prawa?<\/strong><\/p>\n

Kto mo\u017ce zosta\u0107 sygnalist\u0105?<\/b><\/h2>\n

Ka\u017cda osoba (fizyczna), kt\u00f3ra dowiedzia\u0142a si\u0119 o naruszeniu prawa w zwi\u0105zku z prac\u0105. Je\u017celi wi\u0119c jeste\u015b pracownikiem, by\u0142ym pracownikiem, praktykantem, sta\u017cyst\u0105, wolontariuszem, dostawc\u0105, czy te\u017c po prostu kandydatem, kt\u00f3ry w danej firmie uczestniczy\u0142 w rozmowie rekrutacyjnej i dokonasz zg\u0142oszenia, to stajesz si\u0119 sygnalist\u0105. Z GoWhistle<\/a> zrobisz to w dogodnym dla siebie miejscu, bez konieczno\u015bci wychodzenia z domu i szukania kontaktu z organizacj\u0105.<\/p>\n

Ustawa przyznaje ochron\u0119 na tych samych zasadach r\u00f3wnie\u017c temu, kto pomo\u017ce Ci w dokonaniu zg\u0142oszenia, jak r\u00f3wnie\u017c Twoim najbli\u017cszym osobom.<\/p>\n

Co mo\u017cesz zg\u0142osi\u0107?<\/b><\/h2>\n

Naruszenie prawa w postaci zar\u00f3wno dzia\u0142ania, jak i zaniechania, kt\u00f3re nie tylko ju\u017c wyst\u0105pi\u0142o, ale mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 (i masz co do tego uzasadnione podejrzenie), a nawet pr\u00f3b\u0119 ukrycia \u0142amania przepis\u00f3w.<\/p>\n

Zg\u0142oszenie powinno dotyczy\u0107 kwestii zwi\u0105zanej z np. ochron\u0105 \u015brodowiska, zdrowiem publicznym, ochron\u0105 prywatno\u015bci i danych osobowych, bezpiecze\u0144stwem sieci czy korupcj\u0105.<\/p>\n

Tw\u00f3j pracodawca mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dobrowolnie rozszerzy\u0107 katalog obszar\u00f3w o te zwi\u0105zane z wewn\u0119trznie obowi\u0105zuj\u0105cymi regulacjami czy standardami etyki. W GoWhistle mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonywania zg\u0142osze\u0144 \u0142amania zasad etyki jest domy\u015blna \u2013 dokonuj\u0105c zawiadomienia za po\u015brednictwem naszej aplikacji masz pewno\u015b\u0107, \u017ce taka sprawa nie zostanie zignorowana.<\/p>\n

Jak\u0105 ochron\u0119 gwarantuje Ci ustawa?<\/b><\/h2>\n

Wobec osoby sygnalizuj\u0105cej naruszenie nie mog\u0105 by\u0107 stosowane jakiekolwiek dzia\u0142ania odwetowe, a nawet pr\u00f3by czy gro\u017aby takiego dzia\u0142ania.<\/p>\n

Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 mobbing, obni\u017cenie wynagrodzenia za prac\u0119, wypowiedzenie umowy, pomini\u0119cie przy typowaniu do udzia\u0142u w szkoleniu czy naruszenie d\u00f3br osobistych.<\/p>\n

Je\u017celi doznasz dzia\u0142a\u0144 odwetowych, to masz prawo do odszkodowania lub zado\u015b\u0107uczynienia.<\/p>\n

Poza tym, sam proces zg\u0142aszania informacji powinien gwarantowa\u0107 Ci bezpiecze\u0144stwo i wysoki stopie\u0144 poufno\u015bci. Do danych uj\u0119tych w zawiadomieniu mo\u017ce mie\u0107 dost\u0119p jedynie wybrana przez firm\u0119 osoba\/jednostka, posiadaj\u0105ca stosowne upowa\u017cnienie. Dokonuj\u0105c zawiadomienia za po\u015brednictwem GoWhistle, wgl\u0105d do przes\u0142anej przez Ciebie informacji ma jedynie jedna upowa\u017cniona osoba – Compliance Officer.<\/p>\n

Czy mo\u017cesz zachowa\u0107 anonimowo\u015b\u0107?<\/b><\/h2>\n

W \u015bwietle prawa firma mo\u017ce wybra\u0107, czy zechce rozpatrywa\u0107 zg\u0142oszenia bezimienne, czy te\u017c b\u0119dzie pozostawia\u0107 je bez odpowiedzi. Nie musisz wi\u0119c podpisywa\u0107 si\u0119 pod zg\u0142oszeniem, jednak musisz mie\u0107 na uwadze, \u017ce Twoje zg\u0142oszenie mo\u017ce nie zosta\u0107 rozpatrzone, je\u015bli organizacja nie zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do analizowania niepodpisanych komunikat\u00f3w.<\/p>\n

Z\u0142o\u017cenie zawiadomienia za po\u015brednictwem GoWhistle gwarantuje anonimowo\u015b\u0107 ka\u017cdej osobie bez wyj\u0105tku – nie musisz podawa\u0107 swoich danych, a przy tym obawia\u0107 si\u0119, \u017ce przes\u0142ana wiadomo\u015b\u0107 zostanie zignorowana.<\/p>\n

Zg\u0142oszenia anonimowe maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 wag\u0119, jak te imienne. Ochrona Twojej to\u017csamo\u015bci jest priorytetem i to niezale\u017cnie, czy chcesz doda\u0107 w\u0142asne nazwisko, czy te\u017c przekaza\u0107 informacje anonimowo.<\/p>\n

Kiedy dok\u0142adnie zyskujesz ochron\u0119?<\/b><\/h2>\n

W momencie dokonania zg\u0142oszenia, pod warunkiem, \u017ce robisz to w dobrej wierze, czyli masz uzasadnione podstawy, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce informacja, o kt\u00f3rej zawiadamiasz, jest prawdziwa i rzeczywi\u015bcie narusza prawo.<\/p>\n

\u201eNadanie\u201d statusu sygnalisty nie zale\u017cy wi\u0119c od niczyjego potwierdzenia, decyzji czy dokumentu. Korzystaj\u0105c z rozwi\u0105zania takiego jak GoWhistle ochron\u0119 zyskujesz w momencie przes\u0142ania zawiadomienia. <\/p>\n

Pami\u0119taj! Ochrona przys\u0142uguje Ci niezale\u017cnie od tego, czy w danej organizacji wdro\u017cono odpowiednie procedury. Je\u017celi Tw\u00f3j pracodawca nie dope\u0142ni\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w formalnych, to wci\u0105\u017c ma obowi\u0105zek zapewni\u0107 Ci bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n

Jak\u0105 kar\u0119 mo\u017ce ponie\u015b\u0107 firma?<\/b><\/h2>\n

Za podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 odwetowych wobec Ciebie jako sygnalisty (i os\u00f3b chronionych na tych samych zasadach) firma mo\u017ce zosta\u0107 ukarana grzywn\u0105, kar\u0105 ograniczenia wolno\u015bci albo kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci do lat 2.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c samo uniemo\u017cliwianie lub istotne utrudnianie dokonania zg\u0142oszenia podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolno\u015bci lub pozbawienia wolno\u015bci do roku.<\/p>\n

Czy Tobie gro\u017c\u0105 jakie\u015b kary?<\/b><\/h2>\n

Tak, jednak tylko w\u00f3wczas, je\u017celi b\u0119dziesz dzia\u0142a\u0107 w z\u0142ej wierze. Pami\u0119taj, \u017ce w chwili dokonywania zg\u0142oszenia musisz mie\u0107 uzasadnione podejrzenie, \u017ce przekazywane przez Ciebie informacje rzeczywi\u015bcie s\u0105 naruszeniem prawa.<\/p>\n

Fa\u0142szywe zawiadomienie podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2.<\/p>\n

Osoba, kt\u00f3ra poniesie szkod\u0119 z powodu Twojego \u015bwiadomego zg\u0142oszenia nieprawdziwych informacji b\u0119dzie mia\u0142a prawo do odszkodowania lub zado\u015b\u0107uczynienia za naruszenie d\u00f3br osobistych. <\/p>\n

Poza tym, pracodawca mo\u017ce zechcie\u0107 zako\u0144czy\u0107 z Tob\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w przypadku fa\u0142szywego zg\u0142oszenia z uwagi na utrat\u0119 zaufania, obaw\u0119 o lojalno\u015b\u0107 i dalsz\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 o dobro zak\u0142adu pracy.<\/p>\n

Sk\u0105d mo\u017cesz mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce Twoje zg\u0142oszenie przyniesie jaki\u015b efekt?<\/b><\/h2>\n

Ustawa nak\u0142ada na firm\u0119 obowi\u0105zek nie tylko potwierdzenia przyj\u0119cia zg\u0142oszenia w ci\u0105gu 7 dni, ale r\u00f3wnie\u017c podj\u0119cia dzia\u0142ania nast\u0119pczego w celu przeciwdzia\u0142ania naruszeniu prawa, kt\u00f3re zg\u0142osisz. Takim krokiem mo\u017ce by\u0107 np. wniesienie oskar\u017cenia czy wszcz\u0119cie kontroli, a informacj\u0119 o ostatecznych efektach musisz otrzyma\u0107 w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy.<\/p>\n

Dokonuj\u0105c zawiadomienia za po\u015brednictwem GoWhistle zapewnisz sobie spok\u00f3j i kontrol\u0119 nad ca\u0142ym procesem, bo \u015bledzenie jego przebiegu b\u0119dzie mog\u0142o odbywa\u0107 si\u0119 w jednym konkretnym miejscu.<\/p>\n

Czy bycie sygnalist\u0105 si\u0119 op\u0142aca?<\/b><\/h2>\n

Zdecydowanie tak. Analizy wskazuj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie pracownicy s\u0105 pierwszym i najbardziej skutecznym ogniwem w procesie wykrywania narusze\u0144 w obszarze dobra publicznego.<\/p>\n

Zg\u0142aszanie nieprawid\u0142owo\u015bci pojawiaj\u0105cych si\u0119 w firmie, w kt\u00f3rej pracujesz, mo\u017ce przynie\u015b\u0107 pozytywne zmiany nie tylko dla Ciebie i innych pracownik\u00f3w, ale te\u017c dla ca\u0142ego szeroko poj\u0119tego interesu publicznego. Twoje dzia\u0142ania maj\u0105 szans\u0119 wywrze\u0107 efekt zar\u00f3wno lokalnie, jak i globalnie \u2013 wp\u0142yniesz na popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy nie tylko w danej organizacji, ale na ca\u0142ym rynku pracy. Od Ciebie mog\u0105 zacz\u0105\u0107 si\u0119 lub utrwali\u0107 naprawd\u0119 wielkie zmiany.<\/p>\n

Sygnalizowanie narusze\u0144 da Ci r\u00f3wnie\u017c osobiste korzy\u015bci – poczucie dzia\u0142ania w duchu sprawiedliwo\u015bci i s\u0142uszno\u015bci. To okazanie sporej odwagi i spe\u0142nienie obowi\u0105zku obywatelskiego.<\/p>\n

O komentarz do<\/b> oma<\/b>wianych<\/b> regulacji z zakresu ochrony sygnalist\u00f3w poprosili\u015bmy radc\u0119 prawnego, pani\u0105 Monik\u0119 Stasiak-Magryt\u0119, reprezentuj\u0105c\u0105 kancelari\u0119 Jaroch-Konwent Pakos Kancelaria Radc\u00f3w<\/b> Prawnych sp.k..<\/b><\/p>\n

\"\"Rola sygnalist\u00f3w w ka\u017cdej organizacji jest niezwykle istotna. W ka\u017cdej firmie bowiem mo\u017ce doj\u015b\u0107 do nieprawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3re szkodz\u0105 lub zagra\u017caj\u0105 nie tylko interesowi tej organizacji, ale r\u00f3wnie\u017c interesowi publicznemu. Osoby, kt\u00f3re wykonuj\u0105 prac\u0119 dla danej organizacji, ale nie tylko oni, bowiem tak\u017ce Ci, kt\u00f3rzy rekrutuj\u0105 do tej organizacji, a tak\u017ce Ci, kt\u00f3rzy ju\u017c zako\u0144czyli wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z t\u0105 organizacj\u0105, cz\u0119sto jako pierwsi dostrzegaj\u0105 nieprawid\u0142owo\u015bci, i jako pierwsi mog\u0105 przekaza\u0107 takie informacje osobom kompetentnym do przeprowadzenia dzia\u0142a\u0144 wyja\u015bniaj\u0105cych lub naprawczych.<\/em>

Z do\u015bwiadczenia naszej kancelarii wynika, \u017ce cz\u0119sto pracownicy zastanawiaj\u0105 si\u0119 czy mog\u0105 dokona\u0107 zg\u0142oszenia tylko takich nieprawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3re ju\u017c nast\u0105pi\u0142y. Ot\u00f3\u017c, nie tylko. Informacja o naruszeniu to tak\u017ce informacja o podejrzeniu powstania takiego naruszenia lub podejrzeniu, \u017ce do takiego naruszenia mo\u017ce doj\u015b\u0107.<\/em>

Pracownicy powinni jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce zg\u0142oszenie oparte na nieprawdziwych informacjach, plotkach, nieznajduj\u0105ce potwierdzenia w prawdziwych zdarzeniach, dokonane w z\u0142ej wierze nie b\u0119dzie skutkowa\u0142o tym, \u017ce zg\u0142aszaj\u0105cy uzyska ochron\u0119 przewidzian\u0105 w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 2024 o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz.U. 2024 poz. 928).

<\/em>Pracownicy powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce aby skorzysta\u0107 z ochrony jako sygnalista, musz\u0105 mie\u0107 bowiem uzasadnione podstawy do stwierdzenia, \u017ce dosz\u0142o\/mo\u017ce doj\u015b\u0107 do naruszenia. Jest to przes\u0142anka niezb\u0119dna dla obj\u0119cia ochron\u0105. Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz.U. 2024 poz. 928) odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych w dobrej wierze.

<\/span><\/em>Osoby dokonuj\u0105ce zg\u0142oszenia w z\u0142ej wierze, oparte na fa\u0142szywych informacjach czy wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d, nie b\u0119d\u0105 podlega\u0142y ochronie ustawowej. Inaczej jest w przypadku gdy sam sygnalista pozostaje w nie\u015bwiadomym b\u0142\u0119dzie co do nieistniej\u0105cego naruszenia. W takim przypadku, tj. kiedy nie\u015bwiadomie, na podstawie niedok\u0142adnych informacji czy niezamierzonego b\u0142\u0119du sygnalista dokonuje zg\u0142oszenia naruszenia, osoba zg\u0142aszaj\u0105ca r\u00f3wnie\u017c jest uznawana za sygnalist\u0119 w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 2024 o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz.U. 2024 poz. 928).

<\/span><\/em>Pracownicy cz\u0119sto zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy w przypadku gdy pracodawca rozszerzy katalog obszar\u00f3w o te zwi\u0105zane z regulacjami wewn\u0119trznymi czy zasadami etycznymi obowi\u0105zuj\u0105cymi w organizacji, np. w zakresie prawa pracy, to czy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 dokona\u0107 zg\u0142oszenia zewn\u0119trznego tj. do Rzecznika Praw Obywatelskich czy organu publicznego? Zgodnie z ustaw\u0105 z dnia 14 czerwca 2024 o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz.U. 2024 poz. 928), przepisy dotycz\u0105ce zg\u0142osze\u0144 zewn\u0119trznych i ujawnienia publicznego nie maj\u0105 w\u00f3wczas zastosowania. Oznacza to, \u017ce status sygnalisty pracownik uzyska tylko w\u00f3wczas gdy takiego zg\u0142oszenia dokona wewn\u0105trz organizacji. Oczywi\u015bcie mo\u017ce o tym powiadomi\u0107 tak\u017ce Rzecznika Praw Obywatelskich czy organ publiczny, a nawet dokona\u0107 ujawnienia publicznego, ale nie b\u0119dzie w\u00f3wczas korzysta\u0142 z ochrony jakie daje ustawa z dnia 14 czerwca 2024 o ochronie sygnalist\u00f3w (Dz.U. 2024 poz. 928).

<\/span><\/em>Jako kancelaria, zach\u0119camy do korzystania z zewn\u0119trznej platformy do przyjmowania i rozpatrywania zg\u0142osze\u0144, jak\u0105 jest np. GoWhistle. Platforma zapewnia szybki i bezpo\u015bredni dost\u0119p do zg\u0142oszenia dla ka\u017cdego sygnalisty. Dzi\u0119ki niej ka\u017cda osoba zg\u0142aszaj\u0105ca na bie\u017c\u0105co b\u0119dzie mog\u0142a uzyska\u0107 informacje na temat swojego zg\u0142oszenia, co wywrze pozytywny wp\u0142yw na \u015bwiadomo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w w miejscu pracy oraz poczucie \u201ezaj\u0119cia si\u0119\u201d zg\u0142oszon\u0105 spraw\u0105, tym samym zwi\u0119kszaj\u0105c zaufanie do pracodawcy.<\/span><\/em><\/blockquote>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We wrze\u015bniu 2024 r. wesz\u0142a w \u017cycie ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w. Wraz z pocz\u0105tkiem 2025 r. Tw\u00f3j pracodawca powinien dokona\u0107 ponownego przeliczenia etat\u00f3w i \u2013 je\u017celi jeszcze tego nie zrobi\u0142 – wdro\u017cy\u0107 wewn\u0105trz organizacji pe\u0142n\u0105 procedur\u0119 dokonywania zg\u0142osze\u0144. Czy wiesz, co to dla Ciebie oznacza? Czy znasz przys\u0142uguj\u0105ce Ci prawa? Kto mo\u017ce zosta\u0107 sygnalist\u0105? Ka\u017cda […]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":59141,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57346"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57346"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59142,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57346\/revisions\/59142"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}