{"id":57271,"date":"2025-01-07T19:00:50","date_gmt":"2025-01-07T18:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=57271"},"modified":"2025-01-07T19:03:46","modified_gmt":"2025-01-07T18:03:46","slug":"39-kodeks-pracy-przerwy-jakie-sa-przepisy-jakie-sa-rodzaje-przerw-i-kiedy-sa-udzielane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/39-kodeks-pracy-przerwy-jakie-sa-przepisy-jakie-sa-rodzaje-przerw-i-kiedy-sa-udzielane\/","title":{"rendered":"Kodeks pracy – przerwy. Jakie s\u0105 przepisy? Jakie s\u0105 rodzaje przerw i kiedy s\u0105 udzielane?"},"content":{"rendered":"\n

Przerwy w pracy to istotny element zapewniaj\u0105cy pracownikom odpowiedni\u0105 regeneracj\u0119, poprawiaj\u0105cy efektywno\u015b\u0107 i komfort pracy. Kodeks pracy reguluje te kwestie, okre\u015blaj\u0105c czas i rodzaj przerw, kt\u00f3re pracodawca ma obowi\u0105zek udziela\u0107.<\/strong><\/p>\n

\"

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_53199508_r%C4%99cznie-rysowane-czas-na-koncepcj%C4%99-przerwy-na-tablicy-niewyra%C5%BAne-t%C5%82o-stonowany-obraz-renderowania.html<\/p><\/div>\n

Zmiany, kt\u00f3re wesz\u0142y w \u017cycie w 2023 roku, nawi\u0105zuj\u0105 do unijnych dyrektyw, kt\u00f3re maj\u0105 na celu popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy, szczeg\u00f3lnie w zakresie odpoczynku w trakcie dnia roboczego. Przeczytaj, jakie uprawnienia przys\u0142uguj\u0105 pracownikom i jak obecne przepisy kszta\u0142tuj\u0105 przerwy w pracy<\/a>.<\/p>\n

Zasady regulowane przez Kodeks pracy – przerwy<\/h2>\n

Kodeks pracy precyzyjnie okre\u015bla, jakie przerwy przys\u0142uguj\u0105 pracownikom i kiedy musz\u0105 by\u0107 one udzielane. Pracodawca ma obowi\u0105zek poinformowa\u0107 zatrudnionych o prawie do przerw najp\u00f3\u017aniej w ci\u0105gu 7 dni od rozpocz\u0119cia pracy, w formie papierowej lub elektronicznej.<\/p>\n

W przypadku, gdy dobowy czas pracy wynosi co najmniej 6 godzin, pracownikowi przys\u0142uguje przerwa trwaj\u0105ca 15 minut, kt\u00f3ra jest wliczana do czasu pracy.<\/p>\n

Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza dodatkowe przerwy dla pracownik\u00f3w, kt\u00f3rych czas pracy przekracza 9 godzin. Pracodawcy s\u0105 zobowi\u0105zani udzieli\u0107 im dodatkowej przerwy wynosz\u0105cej co najmniej 15 minut, a dla os\u00f3b pracuj\u0105cych powy\u017cej 16 godzin \u2013 kolejnej przerwy, r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105cej co najmniej 15 minut.<\/p>\n

Warto doda\u0107, \u017ce przepisy nie okre\u015blaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo, w jaki spos\u00f3b pracownik ma sp\u0119dza\u0107 czas przerwy. Oznacza to, \u017ce pracownik ma pewn\u0105 dowolno\u015b\u0107 w jej organizowaniu. Jednak pracodawca mo\u017ce ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 opuszczenia terenu zak\u0142adu pracy, je\u015bli wymaga tego bezpiecze\u0144stwo pracownik\u00f3w.<\/p>\n

Przerwa a m\u0142odociani pracownicy<\/h2>\n

M\u0142odociani pracownicy<\/a> maj\u0105 prawo do d\u0142u\u017cszej przerwy, kt\u00f3ra wynosi 30 minut, je\u015bli dobowy czas pracy wynosi ponad 4,5 godziny. To wa\u017cne uprawnienie, kt\u00f3re ma na celu zapewnienie m\u0142odym pracownikom odpowiedniego odpoczynku w trakcie d\u0142ugiego dnia pracy.<\/p>\n

Dodatkowo, istniej\u0105 szczeg\u00f3lne przepisy dotycz\u0105ce pracy m\u0142odocianych w warunkach, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 uci\u0105\u017cliwe, jak np. praca w mikroklimacie gor\u0105cym. Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem w sprawie wykazu prac wzbronionych m\u0142odocianym, je\u015bli pracuj\u0105 oni przy niekt\u00f3rych urz\u0105dzeniach w gor\u0105cym mikroklimacie (np. przy obs\u0142udze maszyn hutniczych czy przy produkcji wyrob\u00f3w szklanych i ceramicznych), po 50 minutach pracy maj\u0105 prawo do 10 minutowej przerwy.<\/p>\n

Dotyczy to sytuacji, w kt\u00f3rych temperatura nie przekracza 26\u00b0C przez 3 godziny dziennie. Przerwa ta ma na celu zapewnienie m\u0142odym pracownikom odpowiednich warunk\u00f3w pracy w trudniejszych i bardziej wymagaj\u0105cych zawodach.<\/p>\n

Przerwa a osoby niepe\u0142nosprawne<\/h2>\n

Osoby niepe\u0142nosprawne maj\u0105 prawo do dodatkowej przerwy w pracy, kt\u00f3ra trwa 15 minut. Zgodnie z art. 17 ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych<\/a>, ta przerwa jest przeznaczona na:<\/p>\n

1) wypoczynek,<\/p>\n

2) gimnastyk\u0119 usprawniaj\u0105c\u0105.<\/p>\n

Prawo to przys\u0142uguje wszystkim pracownikom, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 orzeczenie o niepe\u0142nosprawno\u015bci, niezale\u017cnie od stopnia jej zaawansowania. Dotyczy to zar\u00f3wno os\u00f3b z orzeczeniem o:<\/p>\n

1) lekkiej niepe\u0142nosprawno\u015bci,<\/p>\n

2) znacznej niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n

Pracodawcy s\u0105 zobowi\u0105zani do zapewnienia tych przerw, aby wspiera\u0107 pracownik\u00f3w w codziennej pracy, szczeg\u00f3lnie w zakresie poprawy komfortu i zdrowia.<\/p>\n

Przerwa a matki karmi\u0105ce<\/h2>\n

Kobiety karmi\u0105ce dziecko maj\u0105 prawo do przerw<\/a> na karmienie w zale\u017cno\u015bci od d\u0142ugo\u015bci czasu pracy:<\/p>\n

1) Praca kr\u00f3tsza ni\u017c 4 godziny:<\/strong> brak przerwy na karmienie.<\/p>\n

2) Praca trwaj\u0105ca od 4 do 6 godzin:<\/strong> pracownica ma prawo do dw\u00f3ch p\u00f3\u0142godzinnych przerw (lub 45 minut, je\u015bli karmione jest wi\u0119cej ni\u017c jedno dziecko).<\/p>\n

3) Praca trwaj\u0105ca d\u0142u\u017cej ni\u017c 6 godzin:<\/strong> pracownica ma prawo do dw\u00f3ch p\u00f3\u0142godzinnych przerw (lub 45 minut na przerw\u0119, je\u015bli karmione jest wi\u0119cej ni\u017c jedno dziecko).<\/p>\n

Te przepisy maj\u0105 na celu zapewnienie komfortu i wsparcia dla karmi\u0105cych matek, umo\u017cliwiaj\u0105c im odpowiedni odpoczynek w trakcie pracy.<\/p>\n

Przerwa w pracy przy komputerze<\/h2>\n

Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem dotycz\u0105cym bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy przy stanowiskach wyposa\u017conych w monitory ekranowe, pracownik, kt\u00f3ry sp\u0119dza czas przy komputerze, ma prawo do kr\u00f3tkich przerw. Po ka\u017cdej godzinie pracy przy komputerze, pracownik powinien mie\u0107 co najmniej 5-minutow\u0105 przerw\u0119, kt\u00f3ra jest wliczana do czasu pracy. Przys\u0142uguje ona tym, kt\u00f3rzy u\u017cywaj\u0105 ekran\u00f3w przez przynajmniej po\u0142ow\u0119 dobowego wymiaru czasu pracy (4 godziny).<\/p>\n

Przerwa powinna by\u0107 wykorzystywana do:<\/p>\n

1) zmiany pozycji cia\u0142a,<\/p>\n

2) wykonania czynno\u015bci, kt\u00f3re nie obci\u0105\u017caj\u0105 wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach cia\u0142a\u00a0\u2014\u00a0przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy<\/strong> przy obs\u0142udze monitora ekranowego.<\/p>\n

Pracodawca jest obowi\u0105zany zapewni\u0107 pracownikom \u0142\u0105czenie przemienne pracy zwi\u0105zanej z obs\u0142ug\u0105 monitora ekranowego z innymi rodzajami prac nie obci\u0105\u017caj\u0105cymi narz\u0105du wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach cia\u0142a w celu zapobiegania zm\u0119czeniu oczu oraz problemom zwi\u0105zanym z d\u0142ugotrwa\u0142ym siedzeniem przed komputerem, poprawiaj\u0105c komfort pracy przy stanowiskach biurowych.<\/p>\n

Przerwa w pracy monotonnej, uci\u0105\u017cliwej lub szkodliwej<\/h2>\n

W przypadku pracy monotonnej, odbywaj\u0105cej si\u0119 w sta\u0142ym tempie, w warunkach uci\u0105\u017cliwych lub szkodliwych dla zdrowia, pracodawca ma prawo wprowadzi\u0107 zmiany w czasie pracy. W takich sytuacjach mo\u017cliwe s\u0105 dwie formy dostosowa\u0144:<\/p>\n

1) Skr\u00f3cenie dobowego czasu pracy<\/a>:<\/strong> Je\u015bli praca jest szczeg\u00f3lnie uci\u0105\u017cliwa lub szkodliwa, pracodawca mo\u017ce skr\u00f3ci\u0107 czas pracy, aby zmniejszy\u0107 negatywne efekty dla zdrowia pracownika.<\/p>\n

2) Dodatkowe przerwy:<\/strong> W przypadku monotonii lub uci\u0105\u017cliwo\u015bci, pracodawca mo\u017ce wprowadzi\u0107 dodatkowe przerwy wliczane do czasu pracy, aby zapewni\u0107 pracownikowi odpoczynek.<\/p>\n

Celem tych zmian jest poprawa komfortu i zdrowia pracownik\u00f3w wykonuj\u0105cych wymagaj\u0105ce lub niebezpieczne zadania, co pozwala na zwi\u0119kszenie efektywno\u015bci i zmniejszenie ryzyka zdrowotnego.<\/p>\n

Przerwa lunchowa<\/h2>\n

W wielu firmach, w zale\u017cno\u015bci od stanowiska, pracodawca mo\u017ce wprowadzi\u0107 przerw\u0119 lunchow\u0105<\/strong>, kt\u00f3rej czas nie mo\u017ce przekroczy\u0107 60 minut. Jest to przerwa, kt\u00f3ra jest nieodp\u0142atna<\/strong> i nie jest wliczana do czasu pracy<\/strong>. Pracownik ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego wykorzystania tej przerwy wed\u0142ug w\u0142asnych potrzeb, np. na posi\u0142ek, odpoczynek czy za\u0142atwienie spraw osobistych.<\/p>\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce przerwa lunchowa nie wp\u0142ywa na przys\u0142uguj\u0105ce pracownikowi przerwy 15-minutowe, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 czasu pracy, zgodnie z Kodeksem pracy.<\/p>\n

Zgodnie z artyku\u0142em 151 Kodeksu pracy:<\/p>\n

\n

Czas po\u015bwi\u0119cony na odpracowanie zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi na jego wniosek w celu za\u0142atwienia spraw osobistych, nie jest traktowany jako nadgodziny, pod warunkiem, \u017ce nie narusza prawa pracownika do odpoczynku.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Czy przerwy mog\u0105 by\u0107 d\u0142u\u017csze ni\u017c wskazane w Kodeksie pracy?<\/h2>\n

Pracodawca jest zobowi\u0105zany do zapewnienia pracownikom minimalnych przerw, kt\u00f3re okre\u015bla Kodeks pracy. Niemniej jednak, przepisy nie zabraniaj\u0105 wyd\u0142u\u017cania tych przerw. Je\u015bli pracodawca zdecyduje si\u0119 na d\u0142u\u017csze przerwy, mog\u0105 one dotyczy\u0107 zar\u00f3wno:<\/p>\n

1) przerw p\u0142atnych,<\/strong><\/p>\n

2) przerw bezp\u0142atnych.<\/strong><\/p>\n

Wszystkie takie zmiany musz\u0105 by\u0107 korzystne dla pracownika, np. wyd\u0142u\u017cenie przerw w pracy w celu poprawy komfortu lub zdrowia pracownika. Wa\u017cne jest, aby pracodawca przestrzega\u0142 prawa pracownik\u00f3w do odpoczynku i nie pomniejsza\u0142 ich wynagrodzenia w czasie trwania przerwy.<\/p>\n

Pracodawcy mog\u0105 oferowa\u0107 d\u0142u\u017csze przerwy w odpowiedzi na warunki pracy, ale musz\u0105 to robi\u0107 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry sprzyja zdrowiu i dobrej kondycji pracownik\u00f3w. Konieczne jest ich uwzgl\u0119dnienie w uk\u0142adzie zbiorowym pracy, czy regulaminie pracy<\/a>, a tak\u017ce w umowie o prac\u0119 w przypadku, kiedy pracodawca nie jest obj\u0119ty uk\u0142adem zbiorowym pracy lub nie jest obowi\u0105zany do ustalenia regulaminu pracy.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_85539358_pracownik-p%C5%82ci-m%C4%99skiej-z-telefonem-kom%C3%B3rkowym-i-laptopem-w-miejscu-pracy-m%C4%99%C5%BCczyzna-w-swobodnym-stylu.html<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przerwy w pracy to istotny element zapewniaj\u0105cy pracownikom odpowiedni\u0105 regeneracj\u0119, poprawiaj\u0105cy efektywno\u015b\u0107 i komfort pracy. Kodeks pracy reguluje te kwestie, okre\u015blaj\u0105c czas i rodzaj przerw, kt\u00f3re pracodawca ma obowi\u0105zek udziela\u0107. Zmiany, kt\u00f3re wesz\u0142y w \u017cycie w 2023 roku, nawi\u0105zuj\u0105 do unijnych dyrektyw, kt\u00f3re maj\u0105 na celu popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy, szczeg\u00f3lnie w zakresie odpoczynku w trakcie […]<\/p>\n","protected":false},"author":39,"featured_media":57275,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57271"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/39"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57271"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57276,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57271\/revisions\/57276"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}