{"id":50361,"date":"2024-08-08T20:13:19","date_gmt":"2024-08-08T18:13:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=50361"},"modified":"2024-08-08T20:13:21","modified_gmt":"2024-08-08T18:13:21","slug":"35-najnizsza-krajowa-2024-ile-wynosi-minimalne-wynagrodzenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-najnizsza-krajowa-2024-ile-wynosi-minimalne-wynagrodzenie\/","title":{"rendered":"Najni\u017csza krajowa 2024 – ile wynosi minimalne wynagrodzenie?"},"content":{"rendered":"\n

Obowi\u0105zuj\u0105cy w Polsce system zak\u0142ada mo\u017cliwo\u015b\u0107 legislacyjnej ingerencji rz\u0105du w stosunki prawne pomi\u0119dzy przedsi\u0119biorcami, a pracownikami w wielu przypadkach. Konieczno\u015b\u0107 tych\u017ce ingerencji niekiedy stanowi przedmiot dyskusji, jednak ma\u0142o kto nie wierzy w zasadno\u015b\u0107 istnienia ustawowej p\u0142acy minimalnej. Nie oznacza to oczywi\u015bcie, \u017ce jest ona pozbawiona defekt\u00f3w – szczeg\u00f3lnie w obecnym kszta\u0142cie, gdzie osadzona jest w wadliwym systemie, tak formalnym (dotycz\u0105cym zawierania um\u00f3w i ich natury), jak i podatkowym (gdzie wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w stara si\u0119 omija\u0107 wysokie koszty zatrudnienia ignoruj\u0105c Kodeks Pracy). Tak czy inaczej, p\u0142aca minimalna jest w stanie poprawi\u0107 byt wielu pracownik\u00f3w, szczeg\u00f3lnie tych, kt\u00f3rzy imaj\u0105 si\u0119 najprostszych zada\u0144. Jak wygl\u0105da najni\u017csza krajowa 2024?<\/strong><\/p>\n

Czym dok\u0142adnie jest p\u0142aca minimalna? Ile wynosi najni\u017csza krajowa w 2024 roku? Jaka jest w tej kwestii r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy umow\u0105 o prac\u0119, a umowami cywilnoprawnymi? Co wp\u0142ywa na wzrost p\u0142acy minimalnej i jakie s\u0105 konsekwencje jej podniesienia? Kiedy kolejna podwy\u017cka p\u0142acy minimalnej? Na te i inne pytania postaramy si\u0119 odpowiedzie\u0107 w niniejszym materiale.<\/p>\n

P\u0142aca minimalna – co to jest? Podstawowe informacje<\/h2>\n

P\u0142aca minimalna to ustawowy standard, kt\u00f3ry jest obecny jest w wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stw. Cho\u0107 mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce przepisy w tym zakresie b\u0119d\u0105 obecne we wszystkich rozwini\u0119tych pa\u0144stwach, to jednak jest inaczej – przepis\u00f3w dotycz\u0105cych p\u0142acy minimalnej nie ma na przyk\u0142ad w takich krajach jak Austria, W\u0142ochy, Cypr czy Szwecja<\/strong>, a dba\u0142o\u015b\u0107 o interesy pracownik\u00f3w pozostawiona jest w r\u0119kach zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i pokrewnych organizacji.<\/p>\n

W Polsce p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105 reguluje Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za prac\u0119 z 10 pa\u017adziernika 2002 roku. Zgodnie z tre\u015bci\u0105 Ustawy, minimalna krajowa<\/a> ustalana jest jako warto\u015b\u0107 niezale\u017cna od wszelkich innych czynnik\u00f3w, takich jak sta\u017c pracy, obejmowane stanowisko czy bran\u017ca, w kt\u00f3rej znajdujemy zatrudnienie. Przeci\u0119tna wysoko\u015b\u0107 minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 jest zatem r\u00f3wna dla wszystkich pracownik\u00f3w i wyra\u017cana jest na drodze rozporz\u0105dzenia w\u0142a\u015bciwego ministra.<\/p>\n

Minimalne wynagrodzenie za prac\u0119 mo\u017ce dotyczy\u0107 zar\u00f3wno stawki godzinowej<\/a>, jak i odnosi\u0107 si\u0119 do og\u00f3lnych przepis\u00f3w uj\u0119tych w Kodeksie Pracy, zgodnie z kt\u00f3rymi pracownik mo\u017ce pracowa\u0107 maksymalnie 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo<\/strong>. Najni\u017csza krajowa w Polsce zwi\u0119ksza\u0142a si\u0119 na og\u00f3\u0142 raz na rok, cho\u0107 aktualny trend przewiduje podwy\u017cszanie jej dwukrotnie. W tym roku pierwsza podwy\u017cka mia\u0142a miejsce 1 stycznia i 1 lipca 2024 r.<\/p>\n

P\u0142aca minimalna w teorii ma wp\u0142ywa\u0107 wy\u0142\u0105cznie na pensje tych pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy zatrudnieni s\u0105 w zawodach niewymagaj\u0105cych szczeg\u00f3lnych kwalifikacji, wykszta\u0142cenia czy do\u015bwiadczenia – przyk\u0142adem takich profesji mo\u017ce by\u0107 ochroniarz<\/a> czy sprz\u0105taczka<\/a>. Wzrost p\u0142acy minimalnej w przypadku takich zawod\u00f3w jest w stanie przynajmniej dora\u017anie poprawi\u0107 sytuacj\u0119 finansow\u0105 pracownik\u00f3w.<\/strong> Niemniej, w praktyce skutki p\u0142acy minimalnej odczuwaj\u0105 wszyscy i niekoniecznie s\u0105 one pozytywne – o konsekwencjach p\u0142acy minimalnej w gospodarce przeczytasz ni\u017cej.<\/p>\n

Najni\u017csza krajowa 2024 netto i brutto – ile wynosi?<\/h2>\n

Pensja minimalna w 2024 roku podnios\u0142a si\u0119 dwukrotnie. Pierwsza z podwy\u017cek mia\u0142a miejsce 1 stycznia, za\u015b druga 1 lipca. Aktualnie najni\u017csze wynagrodzenie za prac\u0119 w przypadku os\u00f3b pracuj\u0105cych na podstawie umowy o prac\u0119 wynosi 4 300 z\u0142otych brutto, co przek\u0142ada si\u0119 na 3 262 z\u0142ote netto<\/strong>.<\/p>\n

Wcze\u015bniejsza p\u0142aca minimalna, a wi\u0119c w okresie od stycznia do lipca, opiewa\u0142a na 4 242 z\u0142ote brutto, czyli 3 222 z\u0142ote netto. Trzeba w tym kontek\u015bcie pami\u0119ta\u0107 o fakcie, \u017ce wskazywana tutaj p\u0142aca minimalna nie dotyczy um\u00f3w cywilnoprawnych<\/a>, takich jak umowa zlecenie czy umowa o \u015bwiadczenie us\u0142ug, do kt\u00f3rych zastosowanie znajduj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce stawki godzinowej.<\/p>\n

<\/p>\n

Minimalna stawka godzinowa 2024 netto – ile wynosi i kiedy si\u0119 j\u0105 stosuje?<\/h2>\n

Przepisy dotycz\u0105ce wysoko\u015bci minimalnej stawki godzinowej istniej\u0105 od roku 2017. Stosuje si\u0119 je do dw\u00f3ch um\u00f3w cywilnoprawnych – umowy zlecenie i umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug.<\/strong> Wbrew obiegowej opinii przepisy te nie maj\u0105 zastosowania do umowy o dzie\u0142o, kt\u00f3rej charakter do\u015b\u0107 wyra\u017anie wp\u0142ywa na rodzaj rozliczenia.<\/p>\n

Na samym wst\u0119pie trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce zatrudnienie pracownika na podstawie umowy zlecenie lub innej umowy cywilnoprawnej w sytuacji, w kt\u00f3rej zastosowanie powinna znale\u017a\u0107 umowa o prac\u0119<\/a> jest niedopuszczalne. Pracodawcy za ten czyn grozi odpowiedzialno\u015b\u0107 karno-skarbowa, a tak\u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcza wzgl\u0119dem zatrudnionego w ten spos\u00f3b pracownika.<\/p>\n

Tak czy inaczej, stawka godzinowa dla okre\u015blonych um\u00f3w cywilnoprawnych od 1 stycznia do 1 lipca 2024 roku wynosi\u0142a 27,70 z\u0142otych brutto, co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 na 21,33 z\u0142ote netto. Kolejne podwy\u017cszenie minimalnej stawki godzinowej mia\u0142o miejsce 1 lipca<\/strong>, podobnie jak podwy\u017cszenie p\u0142acy minimalnej dla um\u00f3w o prac\u0119.<\/p>\n

Zgodnie z powy\u017cszym, aktualnie minimalna stawka godzinowa wynosi 28,10 z\u0142otych brutto<\/strong>, wobec czego „na r\u0119k\u0119” pracownik b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 otrzyma\u0107 22,07 z\u0142otych netto.<\/p>\n

P\u0142aca minimalna 2024 na B2B – ile wynosi?<\/h2>\n

Przepisy dotycz\u0105ce p\u0142acy minimalnej pierwotnie dotyczy\u0142y wy\u0142\u0105cznie um\u00f3w o prac\u0119 – dopiero kilka lat temu prawo w tym zakresie zosta\u0142o znowelizowane, w\u0142\u0105czaj\u0105c do ochrony niekt\u00f3re umowy cywilnoprawne (umowa zlecenie, umowa o \u015bwiadczenie us\u0142ug). Co ciekawe, zgodnie ze swoj\u0105 nazw\u0105, umowy cywilnoprawne podlegaj\u0105 pod Kodeks Cywilny, a nie pod Kodeks Prawny, gdzie w standardowych warunkach powinny one by\u0107 stosowane w rzadkich, w\u0142a\u015bciwych sobie sytuacjach, a nie naprzemiennie z umowami o prac\u0119<\/strong>, co zgodnie z KP nie powinno mie\u0107 miejsca w og\u00f3le. Ca\u0142a sytuacja rodzi uzasadnione w\u0105tpliwo\u015bci co do jako\u015bci produkowanego w Polsce prawa (acz i tak jest to tylko kropla w morzu legislacyjnego chaosu).<\/p>\n

Umowa B2B z kolei stanowi szczeg\u00f3ln\u0105 wersj\u0119 umowy, kt\u00f3ra zawierana jest (r\u00f3wnie\u017c w zgodzie ze sw\u0105 nazw\u0105, „business to business”<\/em>) pomi\u0119dzy dwoma przedsi\u0119biorstwami, gdzie nie ma znaczenia ich rozmiar. W kontek\u015bcie rynku pracy najcz\u0119\u015bciej jedn\u0105 ze stron umowy stanowi jednoosobowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza<\/a>, gdzie przedsi\u0119biorca de facto wchodzi w rol\u0119 pracownika.<\/p>\n

Taka sytuacja w wielu przypadkach mo\u017ce by\u0107 korzystna dla pracownika, kt\u00f3ry mo\u017ce cieszy\u0107 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 wolno\u015bci\u0105, wy\u017cszym wynagrodzeniem i ni\u017cszym opodatkowaniem.<\/strong> Niemniej, cho\u0107 umowa B2B nadal jest legalna, to wkr\u00f3tce mo\u017ce si\u0119 to zmieni\u0107 – niezadowoleni z takiej formy pracy s\u0105 politycy lewicy (zar\u00f3wno na poziomie krajowym, jak i europejskim), kt\u00f3rzy naciskaj\u0105 na jak najpilniejsze wprowadzenie tzw. „testu przedsi\u0119biorcy<\/a>„.<\/p>\n

<\/p>\n

Czy p\u0142aca minimalna w Polsce jest wysoka?<\/h2>\n

Trudno m\u00f3wi\u0107 o tym, by p\u0142aca minimalna <\/em>by\u0142a jakkolwiek wysoka – by\u0142aby to monumentalna w swej groteskowo\u015bci semantyczna ekwilibrystyka. Warto jednak por\u00f3wna\u0107 wysoko\u015b\u0107 p\u0142acy minimalnej z 2024 roku do tej z lat ubieg\u0142ych, cofaj\u0105c si\u0119 nawet o 20 lat wstecz. Por\u00f3wnywanie nominalne jest pozbawione sensu, bo pomija wp\u0142yw inflacji<\/a> na realn\u0105 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 pieni\u0105dza – du\u017co precyzyjniejszym b\u0119dzie por\u00f3wnanie zarobk\u00f3w na przestrzeni lat do warto\u015bci tych zarobk\u00f3w w z\u0142ocie<\/strong>, a wi\u0119c najtrwalszym instrumencie inwestycyjnym<\/a>, kt\u00f3ry bezlito\u015bnie obna\u017ca realn\u0105 warto\u015b\u0107 posiadanych przez nas funduszy.<\/p>\n

Aktualnie za r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 miesi\u0119cznej p\u0142acy minimalnej mo\u017cemy naby\u0107 10.7817 gram\u00f3w z\u0142ota<\/strong>, bazuj\u0105c na kursie podawanym przez Narodowy Bank Polski<\/a>. Pomimo licznych obci\u0105\u017ce\u0144 fiskalnych i wysokiej inflacji, w por\u00f3wnaniu do lat ubieg\u0142ych jest to dobry wynik – w ubieg\u0142ej dekadzie (2010 – 2020) w \u017cadnym roku sytuacja nie by\u0142a lepsza. Najgorszy wynik odnotowano w roku 2012 (pensja minimalna pozwala\u0142a na zakup 6,4273 gram\u00f3w z\u0142ota).<\/p>\n

Niemniej, w latach 2000 – 2009, korelacja mi\u0119dzy cen\u0105 z\u0142ota a wysoko\u015bci\u0105 p\u0142acy minimalnej zawsze by\u0142a lepsza<\/strong> (od 11,3531 gram\u00f3w w 2007 roku do 15,8841 gram\u00f3w w roku 2002). Oznacza to, \u017ce pomimo nominalnego wzrostu p\u0142acy minimalnej o 3 540 z\u0142otych brutto w ci\u0105gu ostatnich 22 lat, realnie zbiednieli\u015bmy – nasza bazowa si\u0142a nabywcza zmala\u0142a o ok. 50%, pomijaj\u0105c nawet koniunktur\u0119 rynkow\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z wysoko\u015bci\u0105 podatk\u00f3w i kaskadowo\u015b\u0107 niekt\u00f3rych z nich (na przyk\u0142ad VAT), kt\u00f3rej uwzgl\u0119dnienie wp\u0142yn\u0119\u0142oby na t\u0119 analiz\u0119 znacznie gorzej.<\/p>\n

Kiedy kolejna podwy\u017cka p\u0142acy minimalnej?<\/h2>\n

Podwy\u017cszenie p\u0142acy minimalnej tradycyjnie odbywa si\u0119 przynajmniej raz w roku – ostatnimi czasy ma to miejsce dwukrotnie w roku, pierwszy raz 1 stycznia, a drugi – 1 lipca. Nie inaczej b\u0119dzie w roku 2025, kiedy to w \u017cycie wejdzie nowa p\u0142aca minimalna – nie b\u0119dzie ona szczeg\u00f3lnie wysoka w stosunku do kwoty obowi\u0105zuj\u0105cej dzi\u015b, jednak warto nadchodz\u0105ce zmiany odnotowa\u0107.<\/p>\n

Zgodnie z zapowiedziami ministerstwa, p\u0142aca minimalna w 2025 roku wyniesie od stycznia 4 626 z\u0142otych brutto przy umowie o prac\u0119<\/strong> (czyli 3 483 z\u0142ote netto miesi\u0119cznie). Stawka godzinowa 2025 wyniesie z kolei 30,20 z\u0142otych brutto.<\/p>\n

<\/p>\n

P\u0142aca minimalna w Polsce – co wp\u0142ywa na jej wzrost? Jakie s\u0105 konsekwencje podniesienia p\u0142acy minimalnej?<\/h2>\n

Wysoko\u015b\u0107 kwoty obowi\u0105zuj\u0105cej dla pensji minimalnej na dany rok kalendarzowy ustalana jest w oparciu o arbitraln\u0105 decyzj\u0119 w\u0142a\u015bciwego ministerstwa<\/strong> – w tym przypadku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, kt\u00f3remu w trzecim rz\u0105dzie Donalda Tuska przewodzi minister Agnieszka Dziemianowicz-B\u0105k<\/a>. Na decyzj\u0119 o podwy\u017cszeniu p\u0142acy minimalnej nie wp\u0142ywaj\u0105 \u017cadne analizy, poniewa\u017c nie istniej\u0105 \u017cadne wiarygodne modele ekonomiczne na kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 w tej kwestii oprze\u0107.<\/p>\n

Trudno by\u0142oby te\u017c okre\u015bli\u0107 jakie czynniki mia\u0142yby optowa\u0107 za podwy\u017cszeniem lub obni\u017ceniem p\u0142acy minimalnej, poniewa\u017c jej podwy\u017cka w jej bie\u017c\u0105cej formie praktycznej zawsze doprowadzi do zwi\u0119kszenia inflacji i zwi\u0119kszenia koszt\u00f3w pracy, a co za tym idzie tak\u017ce do zwi\u0119kszenia bezrobocia<\/strong>. Podnoszenie p\u0142acy minimalnej przypomina raczej rzucanie ton\u0105cemu brzytwy, by ten jeszcze chwil\u0119 m\u00f3g\u0142 utrzyma\u0107 si\u0119 na powierzchni, podczas gdy statek zwany gospodark\u0105 idzie na dno. Potwierdzenie tego faktu mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przedstawionej wy\u017cej analizie, por\u00f3wnuj\u0105cej bie\u017c\u0105c\u0105 bazow\u0105 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 Polak\u00f3w do tej sprzed 20 lat – jest znacznie mniejsza.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, wzrost p\u0142acy minimalnej oznacza wzrost s\u0142upk\u00f3w poparcia partii, kt\u00f3ra takie rozwi\u0105zanie proponuje – to przede wszystkim. Sytuacj\u0119 najgorzej zarabiaj\u0105cych poprawia dora\u017anie, raczej kompensuj\u0105c inne negatywne skutki „gospodarki pod respiratorem”, a to i tak nie we wszystkich przypadkach, poniewa\u017c cz\u0119\u015b\u0107 z pracownik\u00f3w po prostu straci zatrudnienie, poniewa\u017c przedsi\u0119biorca (wskutek rosn\u0105cych koszt\u00f3w zatrudnienia i inflacji) b\u0119dzie zmuszony do ci\u0119cia koszt\u00f3w.<\/p>\n

Powy\u017csze nie oznacza jednak, \u017ce na poziomie pa\u0144stwowym nie powinno istnie\u0107 \u017cadne rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re broni\u0142oby pracownik\u00f3w przed ewentualn\u0105, nieludzk\u0105 pazerno\u015bci\u0105 pracodawc\u00f3w<\/strong> – nie chcemy przecie\u017c powt\u00f3rki z XIX-wiecznej Anglii, gdzie norm\u0105 by\u0142 szesnastogodzinny dzie\u0144 pracy, a wynagrodzenie by\u0142o ok. czterokrotnie mniejsze (uwzgl\u0119dniaj\u0105c parytet si\u0142y nabywczej) od dzisiejszej p\u0142acy minimalnej w Polsce. Rozs\u0105dnym podej\u015bciem mog\u0142oby by\u0107 ustanowienie minimalnej p\u0142acy dla ka\u017cdej profesji z osobna, by uwzgl\u0119dnia\u0107 jej specyfik\u0119, co mog\u0142oby si\u0119 wi\u0105za\u0107 z w\u0142\u0105czeniem organizacji pracowniczych (niekoniecznie zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych) do proces\u00f3w decyzyjnych w tym zakresie. Oczywi\u015bcie dyskusji na ten temat nie ma ani w rz\u0105dzie, ani w parlamencie i nic nie zapowiada by mia\u0142y si\u0119 pojawi\u0107.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a zdj\u0119\u0107:<\/em><\/p>\n