{"id":50339,"date":"2024-08-06T22:50:37","date_gmt":"2024-08-06T20:50:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=50339"},"modified":"2024-08-06T22:50:38","modified_gmt":"2024-08-06T20:50:38","slug":"39-urlop-sila-wyzsza-kto-moze-z-niego-skorzystac-co-o-nim-mowi-kodeks-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/39-urlop-sila-wyzsza-kto-moze-z-niego-skorzystac-co-o-nim-mowi-kodeks-pracy\/","title":{"rendered":"Urlop si\u0142a wy\u017csza – kto mo\u017ce z niego skorzysta\u0107? Co o nim m\u00f3wi Kodeks pracy?"},"content":{"rendered":"\n

R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 urlop\u00f3w w polskim prawie pracy jest do\u015b\u0107 du\u017ca. Zale\u017c\u0105 one g\u0142\u00f3wnie od sytuacji, w jakiej pozostaje pracownik. A wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zdarzenia nag\u0142e i trudne do przewidzenia. W takim przypadku do dyspozycji zatrudnionego pozostaje urlop z powodu si\u0142y wy\u017cszej. Sprawdzamy, komu on przys\u0142uguje, w jakim wymiarze i jak z niego skorzysta\u0107.<\/strong><\/p>\n

\"urlop<\/p>\n

Nag\u0142a potrzeba zwolnienia si\u0119 z pracy zwykle kojarzy\u0142a si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 skorzystania z urlopu na \u017c\u0105danie. Jednak od kwietnia 2023 roku funkcjonuje ju\u017c nowa forma dni wolnych w okre\u015blonych przypadkach. Urlop si\u0142a wy\u017csza zosta\u0142 wprowadzony do Kodeksu pracy, aby umo\u017cliwi\u0107 pracownikom radzenie sobie z pilnymi sprawami zwi\u0105zanymi z rodzin\u0105. Komu przys\u0142uguje urlop z powodu si\u0142y wy\u017cszej? Jaki ma wymiar? Jak skorzysta\u0107 z urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej?<\/p>\n

Czym jest si\u0142a wy\u017csza?<\/strong><\/h2>\n

Je\u015bli chodzi o poj\u0119cie si\u0142y wy\u017cszej, nie jest to wyra\u017cenie ca\u0142kiem nowe. Pojawia si\u0119 na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach prawa, ale od 2023 roku tak\u017ce w zapisach Kodeksu pracy. Cho\u0107 nie ma oficjalnej definicji si\u0142y wy\u017cszej, jej wyst\u0119powanie wskazywane jest w orzecznictwie s\u0105dowym. Wed\u0142ug zapis\u00f3w za taki przypadek mo\u017cna uznawa\u0107 zdarzenie zewn\u0119trzne i niemo\u017cliwe do przewidzenia, czy zapobiegni\u0119cia (ryzyko jest znikome)<\/strong>. Zakres odpowiedzialno\u015bci w sytuacji dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej r\u00f3\u017cni si\u0119 w por\u00f3wnaniu do przypadk\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 nag\u0142e i trudne do okre\u015blenia.<\/p>\n

Si\u0142a wy\u017csza – jakie sytuacje?<\/strong><\/h3>\n

Czego mo\u017ce dotyczy\u0107 si\u0142a wy\u017csza? Najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o przejawach dzia\u0142ania natury, a wi\u0119c katastrofy typu pow\u00f3d\u017a, huragan, trz\u0119sienie ziemi. W orzecznictwie pojawia si\u0119 tak\u017ce okre\u015blenie si\u0142y wy\u017cszej dotycz\u0105cej akt\u00f3w w\u0142adzy publicznej, a tak\u017ce zjawisk spo\u0142ecznych lub politycznych o skali katastrofalnej.<\/p>\n

Komu przys\u0142uguje urlop z powodu dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej?<\/strong><\/h2>\n

Regulacje zwi\u0105zane z zakresem i mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jego wykorzystania w przypadku urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej s\u0105 wymienione w art. 148\u00b9 Kodeksu pracy. Wed\u0142ug ust. 1 pracownikowi przys\u0142uguje w ci\u0105gu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy z powodu dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorob\u0105 lub wypadkiem, je\u017celi jest niezb\u0119dna natychmiastowa obecno\u015b\u0107 pracownika<\/strong>.<\/p>\n

Z urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej mo\u017ce skorzysta\u0107 zar\u00f3wno pracownik zatrudniony na pe\u0142ny etat<\/a>, jak r\u00f3wnie\u017c tylko na jego cz\u0119\u015b\u0107. Ponadto prawo do skorzystania z takiej formy maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wybrane grupy zawodowe:<\/p>\n

1) policjanci,<\/p>\n

2) stra\u017cacy,<\/p>\n

3) \u017co\u0142nierze zawodowi,<\/p>\n

4) funkcjonariusze Krajowej Administracji Skarbowej, Stra\u017cy Granicznej i S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie zapewnienie mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z urlopu si\u0142y wy\u017cszej nie jest obowi\u0105zkowe w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej np. umowy zlecenie<\/a>, umowy o dzie\u0142o, czy kontraktu B2B.<\/p>\n

Urlop si\u0142a wy\u017csza – jaki pow\u00f3d?<\/strong><\/h3>\n

Przepisy Kodeksu pracy zwi\u0105zane z urlopem z powodu si\u0142y wy\u017cszej nie wskazuj\u0105 dok\u0142adnie, w jakich sytuacjach ma ono zastosowanie. Wskazano jedynie og\u00f3lne poj\u0119cie si\u0142y wy\u017cszej i fakt, \u017ce zdarzenie wymaga natychmiastowej obecno\u015bci pracownika. Co mo\u017cemy uznawa\u0107 za takie przypadki?<\/p>\n

Powodem mo\u017ce by\u0107 tutaj nag\u0142a choroba dziecka lub wypadek cz\u0142onka rodziny. W obu sytuacjach pracownik<\/a> b\u0119dzie potrzebny, aby wspiera\u0107 swoich bliskich, a jednocze\u015bnie nie jest w stanie wykonywa\u0107 swoich obowi\u0105zk\u00f3w. Do pilnych spraw rodzinnych mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zaliczy\u0107 nag\u0142e zdarzenie zwi\u0105zane np. z awari\u0105 w domu, czy po\u017carem.<\/p>\n

Jaki jest wymiar urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej?<\/strong><\/h2>\n

Zgodnie z Kodeksem pracy, pracownikowi przys\u0142uguje w ci\u0105gu roku kalendarzowego urlop z powodu dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej w wymiarze 2 dni albo 16 godzin<\/strong>. Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cny wymiar, pracownik sam mo\u017ce wybra\u0107, czy woli skorzysta\u0107 z urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej w formie dnia, czy godziny. O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia od pracy, decyduje on w pierwszym wniosku.<\/p>\n

W przypadku pracownika zatrudnionego w niepe\u0142nym wymiarze czasu pracy oraz zatrudnionego, kt\u00f3rego dobowa norma czasu pracy<\/a> jest ni\u017csza ni\u017c 8 godzin, urlop z powodu dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zuje. W tych sytuacjach zwolnienie od pracy udzielane w wymiarze godzinowym ustala si\u0119 proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepe\u0142n\u0105 godzin\u0119 zwolnienia od pracy zaokr\u0105gla si\u0119 w g\u00f3r\u0119 do pe\u0142nej godziny.<\/p>\n

Warto tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce urlop z powodu dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej nie jest wliczany do standardowego urlopu wypoczynkowego<\/a> i stanowi odmienn\u0105 pul\u0119 do wykorzystania z woli pracownika.<\/p>\n

Urlop si\u0142a wy\u017csza a wynagrodzenie<\/strong><\/h3>\n

W okresie tego zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysoko\u015bci po\u0142owy wynagrodzenia<\/strong>. Mniejsza wyp\u0142ata jest wi\u0119c konsekwencj\u0105 \u0142atwo\u015bci, z jak\u0105 mo\u017cna otrzyma\u0107 takie zwolnienie w sprawach nag\u0142ych.<\/p>\n

Je\u015bli pracownikowi zale\u017cy na pe\u0142nym wynagrodzeniu, a istnieje taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, korzystniejszym rozwi\u0105zaniem jest urlop na \u017c\u0105danie. Osoba, kt\u00f3ra sk\u0142ada taki wniosek, mo\u017ce liczy\u0107 na wyp\u0142at\u0119 pe\u0142nego wynagrodzenia.<\/p>\n

Jak wzi\u0105\u0107 urlop z powodu si\u0142y wy\u017cszej?<\/strong><\/h2>\n

Wed\u0142ug przepis\u00f3w pracodawca jest obowi\u0105zany do udzielenia zwolnienia od pracy zwi\u0105zanego z urlopem z powodu si\u0142y wy\u017cszej na wniosek zg\u0142oszony przez pracownika najp\u00f3\u017aniej w dniu korzystania z tego zwolnienia. Co nale\u017cy zrobi\u0107, aby go otrzyma\u0107?<\/p>\n

1) Pracownik decyduje na wyb\u00f3r urlopu z powodu dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej, je\u015bli wi\u0105\u017ce si\u0119 on z piln\u0105 spraw\u0105 rodzinn\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 jego obecno\u015bci.<\/p>\n

2) Pracownik sk\u0142ada wniosek do pracodawcy o udzielenie zwolnienia od pracy wynikaj\u0105cego z urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej. W przepisach nie wskazano, jak\u0105 form\u0119 ma przybra\u0107 przekazywany wniosek. Je\u015bli sytuacja jest nag\u0142a, dopuszcza si\u0119 przekazanie informacji pracodawcy na podstawie rozmowy telefonicznej, wiadomo\u015bci SMS, czy poczty e-mail<\/strong>.<\/p>\n

3) Pracodawca jest zobowi\u0105zany udzieli\u0107 urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej na wniosek pracownika.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce zawiadomienie pracodawcy o zaistnia\u0142ej sytuacji jest obowi\u0105zkowe. Niestawienie si\u0119 w pracy bez wa\u017cnego powodu i uzasadnienia nawet w przypadku pojawienia si\u0119 pilnej sprawy rodzinnej mo\u017ce skutkowa\u0107 powa\u017cnymi konsekwencjami dla pracownika, takimi jak kara nagany, czy wypowiedzenie umowy o prac\u0119.<\/p>\n

Urlop si\u0142a wy\u017csza a urlop na \u017c\u0105danie<\/strong><\/h2>\n

Ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142atwego skorzystania z nieobecno\u015bci w pracy, urlop z powodu si\u0142y wy\u017cszej i urlop na \u017c\u0105danie<\/a> mog\u0105 by\u0107 ze sob\u0105 uto\u017csamiane. Maj\u0105 one wiele wsp\u00f3lnego, jednak w Kodeksie pracy s\u0105 rozumiane jako inna forma urlopu<\/strong>. Zar\u00f3wno z urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej, jaki i z urlopu na \u017c\u0105danie mo\u017cna skorzysta\u0107, sk\u0142adaj\u0105c wniosek najp\u00f3\u017aniej w dniu rozpocz\u0119cia urlopu. Tutaj podobie\u0144stwa si\u0119 jednak ko\u0144cz\u0105.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy urlopem z powodu si\u0142y wy\u017cszej a urlopem na \u017c\u0105danie<\/strong><\/h3>\n

Jakie s\u0105 wi\u0119c r\u00f3\u017cnice? Wbrew pozorom jest ich do\u015b\u0107 sporo. S\u0105 one nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n

1) Wymiar urlopu z powodu si\u0142y wy\u017cszej jest ni\u017cszy <\/strong>i wynosi 2 dni albo 16 godzin. W przypadku urlopu na \u017c\u0105danie pracownikowi przys\u0142uguje ju\u017c nie wi\u0119cej ni\u017c 4 dni w ka\u017cdym roku kalendarzowym.<\/p>\n

2) Kolejn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest kwestia wynagrodzenia za prac\u0119. Je\u015bli chodzi o urlop z powodu si\u0142y wy\u017cszej, podczas tego zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wyp\u0142aty jedynie 50% pensji. Z kolei urlop na \u017c\u0105danie jest p\u0142atny w wysoko\u015bci 100% wynagrodzenia.<\/p>\n

3) Nieco inaczej przedstawia si\u0119 tak\u017ce kwestia powodu, dla kt\u00f3rego mo\u017cna skorzysta\u0107 z obu mo\u017cliwo\u015bci nieobecno\u015bci w pracy. Urlop si\u0142a wy\u017csza musi by\u0107 poparty piln\u0105 i nag\u0142\u0105 sytuacj\u0105 rodzinn\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 obecno\u015bci pracownika. W sytuacji korzystania z urlopu na \u017c\u0105danie, wniosek pracownika nie musi by\u0107 poparty konkretnym powodem – mo\u017ce by\u0107 dowolny.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a zdj\u0119\u0107:<\/em><\/p>\n

    \n
  • https:\/\/pl.123rf.com\/photo_90226711_kobieta-siedzi-obok-chorej-dziewczynki-trzyma-w-r%C4%99ku-termometr-kt%C3%B3ry-dziewczynki-mierzy%C5%82y.html<\/em><\/li>\n
  • https:\/\/pl.123rf.com\/photo_96214857_s%C4%99dzia-m%C5%82otek-z-prawnikami-odbywaj%C4%85cymi-spotkanie-zespo%C5%82u-w-tle-kancelarii-prawnej-koncepty-prawne.html<\/em><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Urlop si\u0142a wy\u017csza – kiedy mo\u017cna z niego skorzysta\u0107? Komu przys\u0142uguje zwolnienie od pracy z powodu dzia\u0142ania si\u0142y wy\u017cszej? Sprawd\u017a odpowiedzi w artykule.<\/p>\n","protected":false},"author":39,"featured_media":50340,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[4372,4373],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/39"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50341,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50339\/revisions\/50341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}