{"id":50092,"date":"2024-07-04T14:13:15","date_gmt":"2024-07-04T12:13:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=50092"},"modified":"2024-07-04T14:36:20","modified_gmt":"2024-07-04T12:36:20","slug":"35-popyt-co-to-jest-i-jaki-ma-wplyw-na-gospodarke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-popyt-co-to-jest-i-jaki-ma-wplyw-na-gospodarke\/","title":{"rendered":"Popyt &#8211; co to jest i jaki ma wp\u0142yw na gospodark\u0119?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Popyt stanowi jedn\u0105 z podstawowych praw ekonomii, opisuj\u0105c zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy cen\u0105 towaru, a jego ilo\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 potencjalni nabywcy s\u0105 w stanie (i maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107) zakupi\u0107. W ramach pewnego uproszczenia mo\u017cna by stwierdzi\u0107, \u017ce popyt okre\u015bla po prostu popularno\u015b\u0107 okre\u015blonych d\u00f3br na rynku, gdzie rzeczona popularno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z zapotrzebowaniem, kt\u00f3re niekoniecznie jest determinowane obiektywn\u0105 niezb\u0119dno\u015bci\u0105 nabycia okre\u015blonego towaru (na przyk\u0142ad jedzenia). W ramach prawa popytu nieodzownie b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107 tak\u017ce o poda\u017cy, co stanowi prawo do popytu analogiczne &#8211; st\u0105d te\u017c cz\u0119sto wyst\u0119puje okre\u015blenie \u0142\u0105czne jako &#8222;prawo popytu i poda\u017cy&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Czym dok\u0142adnie jest popyt i w jaki spos\u00f3b wp\u0142ywa on na gospodark\u0119? Jakie czynniki kszta\u0142tuj\u0105 wielko\u015b\u0107 popytu na okre\u015blone towary i us\u0142ugi? W jaki spos\u00f3b w praktyce mo\u017cemy wykorzysta\u0107 analiz\u0119 bie\u017c\u0105cego popytu? Czym s\u0105 krzywe popytu i poda\u017cy? Na czym polega r\u00f3wnowaga rynkowa w tym kontek\u015bcie? O czym stanowi cenowa elastyczno\u015b\u0107 popytu i jakie rodzaje popytu wyr\u00f3\u017cniamy? Czy popyt mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105cznie na towary i us\u0142ugi? Na te i inne pytania postaramy si\u0119 odpowiedzie\u0107 w niniejszym materiale.<\/p>\n<h2>Popyt &#8211; co to jest? Podstawowe informacje<\/h2>\n<p>S\u0142owo &#8222;popyt&#8221; odnosi si\u0119 w uj\u0119ciu ekonomicznym do funkcyjnej relacji pomi\u0119dzy cen\u0105 towaru i jego dost\u0119pno\u015bci\u0105, a ch\u0119ci\u0105 i mo\u017cliwo\u015bci\u0105 uczestnik\u00f3w gospodarki do jego nabycia. <strong>W ekonomicznym uk\u0142adzie zamkni\u0119tym, kt\u00f3rego mo\u017cemy wyizolowa\u0107 wszelkie inne zmienne, wzrost popytu ka\u017cdorazowo b\u0119dzie r\u00f3wna\u0142 si\u0119 ze zwi\u0119kszeniem ilo\u015bci d\u00f3br na rynku i zmniejszeniem jego ceny jednostkowej<\/strong>, jednocze\u015bnie oznaczaj\u0105c wzrost poda\u017cy (a wi\u0119c najprawdopodobniej tak\u017ce wzrost ilo\u015bci nabywc\u00f3w danego dobra).<\/p>\n<p>Na wzrost popytu wp\u0142ywa szereg rozmaitych czynnik\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwie podstawowe kategorie &#8211; preferencje nabywc\u00f3w dotycz\u0105ce subiektywnej warto\u015bci danego produktu, a tak\u017ce ich mo\u017cliwo\u015bci ekonomiczne, determinowane realn\u0105 si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 (czyli warto\u015b\u0107 posiadanych pieni\u0119dzy pomniejszon\u0105 o <a href=\"https:\/\/wiadomosci.gowork.pl\/podwyzka-placy-minimalnej-juz-od-dzis-co-na-to-rynek\/\" rel=\"noopener noreferrer\">inflacj\u0119<\/a> i obci\u0105\u017cenia podatkowe).<\/p>\n<p>Popyt w mikroekonomii mo\u017cna analizowa\u0107 przy pomocy krzywej popytu i poda\u017cy, w ramach kt\u00f3rej cen\u0119 danego dobra okre\u015blamy na osi pionowej, za\u015b ilo\u015b\u0107 produktu nabywanego na osi poziomej. <strong>Linia le\u017c\u0105ca przeciwprostok\u0105tnie do wykresu stanowi o poziomie popytu zale\u017cnym od poszczeg\u00f3lnych zmiennych<\/strong>. W ramach rzeczonego wykresu powsta\u0142o tak\u017ce wiele wariant\u00f3w praw powi\u0105zanych z krzyw\u0105 popytu, o kt\u00f3rych dowiesz si\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci materia\u0142u.<\/p>\n<h3>Na co pozwala analiza popytu i poda\u017cy?<\/h3>\n<p>Analiza popytu i poda\u017cy pozwala na trafne rozpoznanie i opisanie swojego otoczenia gospodarczego, a wi\u0119c jest kluczem do skutecznego funkcjonowania na rynku. <strong>Ka\u017cdy przedsi\u0119biorca powinien jak najdok\u0142adniej poznawa\u0107 zar\u00f3wno preferencje konsument\u00f3w<\/strong> wzgl\u0119dem jako\u015bci czy typu \u015bwiadczonych przez niego us\u0142ug czy produkowanych towar\u00f3w, jak i ich mo\u017cliwo\u015bci finansowe, pozwalaj\u0105ce na skorzystanie z jego produkt\u00f3w.<\/p>\n<p>Analiza popytu mo\u017ce by\u0107 przeprowadzana zar\u00f3wno w oparciu o w\u0142asne do\u015bwiadczenia, jak i do\u015bwiadczenia firm z podobnych do naszego sektor\u00f3w. Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c oprze\u0107 si\u0119 o szereg wska\u017anik\u00f3w makroekonomicznych dotycz\u0105cych danego sektora, jak i zdecydowa\u0107 si\u0119 na badanie rynku w danym zakresie, co oczywi\u015bcie mo\u017ce nas sporo kosztowa\u0107, jednak w wielu przypadkach pozwoli nam na skuteczn\u0105 alokacj\u0119 kapita\u0142u.<\/p>\n<h2>Prawo popytu i poda\u017cy &#8211; obja\u015bnienie<\/h2>\n<p>Popyt i poda\u017c stanowi\u0105 dwie strony tej samej monety &#8211; s\u0105 jak ying i yang, gdzie jedno wymaga dla swego istnienia drugiego. <strong>Prawo popytu obja\u015bnili\u015bmy wy\u017cej &#8211; jest to subiektywne zapotrzebowanie konsument\u00f3w na dane dobro<\/strong>, kt\u00f3re mo\u017ce zosta\u0107 zaspokojone w zwi\u0105zku z posiadanym przez nabywc\u00f3w kapita\u0142em o wymaganej sile nabywczej.<\/p>\n<p>Prawo poda\u017cy jest do pewnego stopnia analogiczne wobec prawa popytu, jednak w jego przypadku zmienia si\u0119 punkt widzenia. <strong>Prawo poda\u017cy zak\u0142ada, \u017ce przy wzro\u015bcie ceny danego dobra na rynku wzrasta r\u00f3wnie\u017c sk\u0142onno\u015b\u0107 producent\u00f3w do dostarczania tego produktu na rynek<\/strong>, co wi\u0105\u017ce si\u0119 oczywi\u015bcie z ch\u0119ci\u0105 partycypacji przedsi\u0119biorc\u00f3w w zyskach.<\/p>\n<p>Naturalnie, prawo to dotyczy wy\u0142\u0105cznie sytuacji, w kt\u00f3rej wyizolowane s\u0105 wszystkie pozosta\u0142e czynniki &#8211; rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 niekiedy wydawa\u0107 nieco wr\u0119cz paradoksalna. Wynika to z faktu, \u017ce wzrost popytu na dane towary mo\u017ce (w wyniku konkurencji) wymusza\u0107 na producentach obni\u017ck\u0119 cen i zmniejszenie mar\u017cy, gdzie strategia cenowa oprze si\u0119 nieco bardziej o ilo\u015b\u0107 sprzedanego towaru lub wy\u015bwiadczonych us\u0142ug. W\u00f3wczas poda\u017c danych d\u00f3br wzro\u015bnie przy jednoczesnym spadku jednostkowej ceny tych\u017ce d\u00f3br, ale ze wzrostem popytu na nie.<\/p>\n<p>Tak czy inaczej, podsumowuj\u0105c s\u0142owa powy\u017csze trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce prawo popytu i poda\u017cy powinno by\u0107 rozpatrywane ca\u0142o\u015bciowo i wesp\u00f3\u0142 definiowane. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce <strong>prawo popytu i poda\u017cy stanowi o sytuacji, w kt\u00f3rej ni\u017csza cena produkt\u00f3w doprowadza do zwi\u0119kszenia ich udzia\u0142u w rynku (poda\u017c) w wyniku zwi\u0119kszenia ich konsumpcji przez nabywc\u00f3w (popyt).<\/strong> Analogicznie, ilo\u015b\u0107 towaru lub zakres us\u0142ug dost\u0119pnych na rynku (poda\u017c) b\u0119dzie si\u0119 zmniejsza\u0107 w sytuacji, w kt\u00f3rej konsumenci nie b\u0119d\u0105 mieli \u015brodk\u00f3w lub ochoty na zakup danych towar\u00f3w czy skorzystanie z okre\u015blonych us\u0142ug (popyt).<\/p>\n<h2>Krzywa popytu i krzywa poda\u017cy &#8211; jak je rozumie\u0107?<\/h2>\n<p>Krzywa popytu i krzywa poda\u017cy to dwa z podstawowych narz\u0119dzi ekonomicznych, na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cemy okre\u015bla\u0107 zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy okre\u015blonymi czynnikami wp\u0142ywaj\u0105cymi na partycypacj\u0119 d\u00f3br i us\u0142ug w gospodarce. W obu przypadkach rzeczone zale\u017cno\u015bci ilustrowane s\u0105 przez odpowiednie wykresy.<\/p>\n<p>W obu przypadkach mamy do czynienia z wykresem, na kt\u00f3rym pionowa linia okre\u015bla cen\u0119 danego towaru, za\u015b linia pionowa okre\u015bla ilo\u015b\u0107 towaru w obiegu. Linia znajduj\u0105ca si\u0119 na wykresie &#8211; przeciwprostok\u0105tna wobec dw\u00f3ch podstawowych czynnik\u00f3w na nim &#8211; przybieraj\u0105ca r\u00f3\u017cne formy, w zale\u017cno\u015bci od stanu faktycznego, kt\u00f3ry stara si\u0119 zilustrowa\u0107. <strong>W sytuacji idealnej r\u00f3wnowagi rynkowej, krzywa popytu i krzywa poda\u017cy s\u0105 swoimi lustrzanymi odbiciami.<\/strong><\/p>\n<p>Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce cena produktu nie stanowi jedynego determinantu okre\u015blaj\u0105cego poziom popytu czy poda\u017cy. Jest ona jednak rzeczywi\u015bcie kluczowa, a w teorii &#8211; fundamentalna. Dodatkowo warto mie\u0107 na uwadze, \u017ce pozycja krzywej wzgl\u0119dem odleg\u0142o\u015bci od \u015brodka wykresu r\u00f3wnie\u017c jest warunkowana szeregiem rozmaitych czynnik\u00f3w.<\/p>\n<h3>Czym dok\u0142adnie jest krzywa popytu?<\/h3>\n<p>Krzyw\u0105 popytu nazywamy jeden z dw\u00f3ch podstawowych wykres\u00f3w odnosz\u0105cych si\u0119 do prawa popytu i poda\u017cy. Obrazuje ona &#8211; w ramach wy\u017cej opisywanego wykresu &#8211; fakt, \u017ce w ni\u017csza cena produktu sk\u0142ania wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 nabywc\u00f3w do jego nabycia, co przek\u0142ada si\u0119 tak\u017ce na wzrost jego produkcji. Wobec tego, w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w krzywa popytu jest malej\u0105ca.<\/p>\n<p>Niemniej, jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy wy\u017cej, <strong>popyt na dany towar czy us\u0142ug\u0119 nie jest kszta\u0142towany wy\u0142\u0105cznie przez jego cen\u0119.<\/strong> Co wi\u0119cej, niekiedy w ekonomii mo\u017cemy by\u0107 \u015bwiadkami sytuacji na poz\u00f3r groteskowych, w ramach kt\u00f3rych wzrost ceny towaru czy us\u0142ugi wp\u0142ywa na wzrost popytu na rzeczone. Dla wielu z tych sytuacji powsta\u0142y nawet specjalne warianty krzywej popytu, gdzie wymieni\u0107 mo\u017cemy nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<h4><strong>Paradoks Giffena<\/strong><\/h4>\n<p>Jest to sytuacja, w kt\u00f3rej popyt na dobra ni\u017cszego rz\u0119du (na przyk\u0142ad podstawowe artyku\u0142y spo\u017cywcze) ro\u015bnie pomimo wzrostu ich cen. Dotyczy to wy\u0142\u0105cznie towar\u00f3w z tej kategorii, dla kt\u00f3rych nie ma dobrych substytut\u00f3w, a kt\u00f3rych nabycie jest niezb\u0119dne. <strong>Wzrost popytu w tym przypadku i tak jest z punktu widzenia nabywcy logiczny, poniewa\u017c z braku substytut\u00f3w mo\u017ce on nie mie\u0107 innego wyboru.<\/strong> Co wi\u0119cej, niekt\u00f3re z d\u00f3br mog\u0105 w takiej sytuacji stanowi\u0107 substytut d\u00f3br z wy\u017cszego rz\u0119du.<\/p>\n<p>Dla przyk\u0142adu, osoba o mniejszym kapitale, znajduj\u0105ca si\u0119 z r\u00f3\u017cnych przyczyn w trudnej sytuacji ekonomicznej, wybierze kanapk\u0119 z serem w\u0142asnej roboty zamiast cheeseburgera z renomowanej restauracji, pomimo subiektywnej, odmiennej gradacji obu produkt\u00f3w &#8211; nie mo\u017ce jednak zdecydowa\u0107 si\u0119 na zaniechanie jakichkolwiek zakup\u00f3w, poniewa\u017c po\u017cywienie stanowi specyficzny rodzaj dobra, bez kt\u00f3rego \u017cy\u0107 nie mo\u017cna.<\/p>\n<h4>Paradoks Veblena<\/h4>\n<p>Paradoks Veblena, znany r\u00f3wnie\u017c jako efekt Veblena, r\u00f3wnie\u017c opisuje stan, w ramach kt\u00f3rego popyt na dany towar zwi\u0119ksza si\u0119 wraz ze wzrostem ceny tego towaru, jednak zupe\u0142nie inne s\u0105 przyczyny takiego stanu rzeczy. <strong>Paradoks Veblena dotyczy wy\u0142\u0105cznie zamo\u017cniejszych grup spo\u0142ecznych i d\u00f3br luksusowych<\/strong>, kt\u00f3rych posiadanie z natury rzeczy wi\u0105\u017ce si\u0119 z ich wysok\u0105 cen\u0105, kt\u00f3ra im jest wy\u017csza, tym wi\u0119kszego presti\u017cu dodaje danemu dobru, par excellence zwi\u0119kszaj\u0105c jego warto\u015b\u0107.<\/p>\n<h4>Efekt owczego p\u0119du<\/h4>\n<p>Efekt owczego p\u0119du opisuje tendencj\u0119, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy cz\u0119sto spotyka\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach \u017cycia spo\u0142ecznego. W takiej sytuacji popyt na okre\u015blone towary b\u0105d\u017a us\u0142ugi ro\u015bnie pomimo ich ceny z uwagi na swego rodzaju presj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3rej niekt\u00f3rzy ludzie &#8211; \u015bwiadomie b\u0105d\u017a nie\u015bwiadomie &#8211; poddaj\u0105 si\u0119. <strong>Dochodzi w\u00f3wczas do sytuacji, w kt\u00f3rej to nie cena czy jako\u015b\u0107 towar\u00f3w stanowi g\u0142\u00f3wny czynnik popytu, ale moda czy po prostu ch\u0119\u0107 posiadania tego, co posiadaj\u0105 inni.<\/strong><\/p>\n<h4>Efekt snoba<\/h4>\n<p>Efekt snoba to rzadsze zjawisko, stanowi\u0105ce przeciwie\u0144stwo efektu owczego p\u0119du (przeciwny jest r\u00f3wnie\u017c rezultat). W jego ramach zauwa\u017camy sytuacj\u0119, gdzie pomimo spadku ceny danych towar\u00f3w, popyt na nie w\u015br\u00f3d okre\u015blonej grupy nie wzrasta, ale maleje. <strong>Wynika to z ch\u0119ci podkre\u015blenia w\u0142asnej podmiotowo\u015bci i odrazy do wszelkiej ma\u015bci powszechno\u015bci, jak\u0105 \u017cywi\u0105 niekt\u00f3rzy ludzie<\/strong>. Do\u015b\u0107 b\u0142\u0119dnie uznaj\u0105 si\u0119 oni przy tym za grup\u0119 elitarn\u0105, &#8222;lepsz\u0105&#8221; od innych.<\/p>\n<h3>Czym jest krzywa poda\u017cy?<\/h3>\n<p>Krzywa poda\u017cy to wykres analogiczny do krzywej popytu, gdzie odmiennie do niej, w warunkach pozbawionych czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych, krzywa poda\u017cy zawsze jest rosn\u0105ca. Opisuje ona sk\u0142onno\u015b\u0107 producent\u00f3w do wytworzenia okre\u015blonej ilo\u015bci towar\u00f3w lub us\u0142ug po okre\u015blonej cenie.<\/p>\n<p>Podobnie jak krzywa popytu, tak samo krzywa poda\u017cy mo\u017ce zmienia\u0107 swe po\u0142o\u017cenie na wykresie w zale\u017cno\u015bci od czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych, abstrahuj\u0105cych od ceny towar\u00f3w. Tego typu czynnikami mog\u0105 by\u0107 wahania cen surowc\u00f3w i p\u00f3\u0142produkt\u00f3w, poziom obci\u0105\u017ce\u0144 fiskalnych czy zmiany technologiczne.<\/p>\n<h3>R\u00f3wnowaga rynkowa w kontek\u015bcie popytu i poda\u017cy<\/h3>\n<p>R\u00f3wnowaga rynkowa w zakresie cen towar\u00f3w i us\u0142ug okre\u015blana jest na podstawie poziomu popytu i poda\u017cy. To w\u0142a\u015bnie w tym momencie krzywa popytu i krzywa poda\u017cy znajduj\u0105 dodatkowe zastosowanie praktyczne, dostarczaj\u0105ce przedsi\u0119biorcom i inwestorom wielu cennych informacji.<\/p>\n<p>Aby okre\u015bli\u0107 punkt r\u00f3wnowagi cenowej dla danego produktu czy us\u0142ugi, nale\u017cy zestawi\u0107 ze sob\u0105 krzyw\u0105 poda\u017cy i krzyw\u0105 popytu. <strong>Punkt zetkni\u0119cia si\u0119 obu krzywych okre\u015bla w\u0142a\u015bnie r\u00f3wnowag\u0119 cenow\u0105 dla danego dobra, a wi\u0119c najbardziej optymaln\u0105 cen\u0119 kt\u00f3rej za towar przedsi\u0119biorca powinien za\u017c\u0105da\u0107<\/strong>, nie ryzykuj\u0105c przy tym ani dop\u0142acenia do interesu, ani utraty klient\u00f3w z uwagi na zbyt wysokie ceny.<\/p>\n<p>R\u00f3wnowaga rynkowa jest jednym z naturalnych mechanizm\u00f3w ekonomii, kt\u00f3ry reguluje si\u0119 samoistnie na skutek relacji gospodarczych pomi\u0119dzy podmiotami uczestnicz\u0105cymi w wymianie handlowej. W sytuacji, w kt\u00f3rej producenci oferuj\u0105 wi\u0119cej d\u00f3br ni\u017c konsumenci chc\u0105 kupi\u0107, a ich cena jest wy\u017csza od ceny r\u00f3wnowagi, nast\u0119puje nadwy\u017cka poda\u017cy, prowadz\u0105ca do stopniowej obni\u017cki cen. Przy sytuacji analogicznie odwrotnej, mamy do czynienia z niedoborem poda\u017cy (lub nadwy\u017ck\u0105 popytu), kt\u00f3ry prowadzi do zwi\u0119kszenia cen us\u0142ug i produkt\u00f3w.<\/p>\n<h2>Rodzaje popytu, czyli cenowa elastyczno\u015b\u0107 popytu<\/h2>\n<p>Jako, \u017ce popyt i poda\u017c stanowi\u0105 jeden z fundament\u00f3w ekonomii, nikogo nie b\u0119dzie dziwi\u0107 fakt, \u017ce jest to ga\u0142\u0105\u017a rozwijana przez wielu teoretyk\u00f3w i uczonych. Z tego w\u0142a\u015bnie wzgl\u0119du powstaj\u0105 rozmaite rodzaje popytu, kt\u00f3re mog\u0105 znajdowa\u0107 swoje zastosowanie na wielu r\u00f3\u017cnorodnych p\u0142aszczyznach, du\u017co precyzyjniej opisuj\u0105c obiektywny obraz relacji gospodarczych.<\/p>\n<p>Podstawowy podzia\u0142 rodzaj\u00f3w popytu dotyczy jego cenowej elastyczno\u015bci. <strong>Wyr\u00f3\u017cniamy w tej materii popyt elastyczny, oraz popyt nieelastyczny (r\u00f3wnie\u017c popyt sztywny).<\/strong> Ten pierwszy jest niejako bardziej naturalny, gdzie zmiana ceny towaru lub us\u0142ugi wp\u0142ywa na zmniejszenie b\u0105d\u017a zwi\u0119kszenie popytu &#8211; dotyczy jednak wy\u0142\u0105cznie d\u00f3br, kt\u00f3rych nabycie nie jest konieczne. Popyt sztywny z kolei m\u00f3wi o sytuacji, w kt\u00f3rej cena produktu lub us\u0142ugi nie wp\u0142ywa na poziom popytu, poniewa\u017c konsumenci i tak musz\u0105 j\u0105 naby\u0107. <strong>Przyk\u0142adem mog\u0105 tutaj by\u0107 niekt\u00f3re leki, bez zakupu kt\u00f3rych nie uda nam si\u0119 prze\u017cy\u0107,<\/strong> a dla kt\u00f3rych nie istnieje \u017caden rynkowy substytut.<\/p>\n<h3>Inne rodzaje popytu<\/h3>\n<p>Patrz\u0105c na popyt w spos\u00f3b nieco bardziej praktyczny, mo\u017cemy rozr\u00f3\u017cni\u0107 tak\u017ce inne jego rodzaje. <strong>Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 popyt sezonowy,<\/strong> gdzie okre\u015blone rodzaje produktu s\u0105 przez konsument\u00f3w bardziej po\u017c\u0105dane w okre\u015blonych porach roku &#8211; na przyk\u0142ad stroje k\u0105pielowe ch\u0119tniej kupowane s\u0105 latem ni\u017c na zim\u0119.<\/p>\n<p>Wymieni\u0107 mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c <strong>popyt bezpo\u015bredni i po\u015bredni<\/strong>, gdzie ten pierwszy odnosi si\u0119 do zakupu produkt\u00f3w ko\u0144cowych, a ten drugi &#8211; do zakupu p\u00f3\u0142produkt\u00f3w i narz\u0119dzi czy innych \u015brodk\u00f3w produkcji. W pewnej korelacji do tych rodzaj\u00f3w popytu znajduje si\u0119 popyt pochodny, a wi\u0119c dotycz\u0105cy sytuacji, w kt\u00f3rej popyt na okre\u015blone p\u00f3\u0142produkty czy narz\u0119dzia wzrasta, z uwagi na wzrost popytu na dobra ko\u0144cowe.<\/p>\n<p><strong>Do wa\u017cnych rodzaj\u00f3w popytu przez wzgl\u0105d na ich statystyczn\u0105 warto\u015b\u0107 nale\u017cy popyt rynkowy i popyt jednostkowy<\/strong>. Podczas gdy popyt jednostkowy odnosi si\u0119 do popytu w\u0142a\u015bciwego dla danego konsumenta, to popyt rynkowy stanowi sum\u0119 popytu kreowan\u0105 przez wszystkich uczestnik\u00f3w rynku, odzwierciedlaj\u0105c stan gospodarki w kontek\u015bcie danego sektora.<\/p>\n<h2>Jakie s\u0105 czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na wielko\u015b\u0107 popytu?<\/h2>\n<p>Wielko\u015b\u0107 popytu okre\u015blana jest przez szereg r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w &#8211; b\u0142\u0119dem jest s\u0105dzi\u0107, \u017ce jedyne determinanty popytu i poda\u017cy to ich cena, poniewa\u017c rzecz jest tu du\u017co bardziej skomplikowana. Do najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na poziom popytu (opr\u00f3cz finalnej ceny produktu i preferencji zakupowych klient\u00f3w) zaliczymy:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><strong>Si\u0142a nabywcza docelowej grupy nabywc\u00f3w<\/strong> &#8211; je\u017celi wzrastaj\u0105 dochody docelowej grupy nabywc\u00f3w okre\u015blonych us\u0142ug czy towar\u00f3w, to proporcjonalnie do bazowych preferencji tej grupy wzrasta r\u00f3wnie\u017c popyt na rzeczone dobra.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Cena substytut\u00f3w dla danego produktu<\/strong> &#8211; je\u017celi ceny produkt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 zamiennik dla danego dobra s\u0105 wystarczaj\u0105co atrakcyjne dla konsument\u00f3w, to nie b\u0119d\u0105 oni wybiera\u0107 d\u00f3br dro\u017cszych.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Cena d\u00f3br komplementarnych<\/strong> &#8211; dla optymalnego u\u017cytkowania niekt\u00f3rych d\u00f3br, niezb\u0119dne b\u0119dzie stosowanie okre\u015blonych d\u00f3br komplementarnych, a wi\u0119c takich, kt\u00f3rych u\u017cytkowanie nieodzownie idzie w parze z korzystaniem z d\u00f3br docelowych. Je\u017celi cena d\u00f3br komplementarnych wzro\u015bnie, w\u00f3wczas popyt na dobra docelowe mo\u017ce si\u0119 obni\u017cy\u0107.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Przewidywania konsument\u00f3w co do przysz\u0142ych cen<\/strong> &#8211; ten mechanizm jest szczeg\u00f3lnie wyra\u017any w przypadku promocji. Je\u017celi towar jest przeceniony, to konsumenci uznaj\u0105, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci jego cena wzro\u015bnie, wobec czego ch\u0119tniej go kupuj\u0105. Je\u017celi za\u015b wiedz\u0105, \u017ce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci cena towaru spadnie, to wstrzymaj\u0105 si\u0119 z jego zakupem.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Czynniki demograficzne<\/strong> <strong>i geograficzne <\/strong>&#8211; popyt na okre\u015blone towary mo\u017ce by\u0107 wi\u0119kszy w przypadku grup okre\u015blonych cechach, takich jak wiek, p\u0142e\u0107, stan cywilny czy wykszta\u0142cenie. Okre\u015blone grupy docelowe mog\u0105 te\u017c mie\u0107 r\u00f3\u017cn\u0105 liczebno\u015b\u0107 na danym obszarze, na kt\u00f3rym prowadzimy dzia\u0142alno\u015b\u0107. Wobec tego, warto przed wszelkiego typu inwestycjami dok\u0142adnie zbada\u0107 rynek, na kt\u00f3rym przyjdzie nam funkcjonowa\u0107.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Czynniki polityczne<\/strong> &#8211; polityka gospodarcza rz\u0105du mo\u017ce w znacznej mierze wp\u0142ywa\u0107 na kszta\u0142towanie si\u0119 popytu i poda\u017cy. Kluczowe w tej materii s\u0105 r\u00f3\u017cnorakie obci\u0105\u017cenia fiskalne (nie tylko podatki, ale te\u017c na przyk\u0142ad obowi\u0105zkowe ubezpieczenia spo\u0142eczne), polityka celna, poziom inflacji w kraju, wysoko\u015b\u0107 st\u00f3p procentowych, czy og\u00f3lna stabilno\u015b\u0107 wp\u0142ywaj\u0105ca na rating kraju i dost\u0119pno\u015b\u0107 inwestor\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Co wp\u0142ywa na wielko\u015b\u0107 poda\u017cy?<\/h3>\n<p>Istnieje r\u00f3wnie\u017c wiele czynnik\u00f3w niezale\u017cnych od popytu, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na cen\u0119 poda\u017cy. M\u00f3wi\u0105c prostszym j\u0119zykiem, koszty wytworzenia danego dobra s\u0105 bezpo\u015brednio skorelowane z jego dost\u0119pno\u015bci\u0105 na rynku. Podobnie jak w przypadku popytu, tak samo w przypadku poda\u017cy mo\u017cemy wymieni\u0107 kilka kluczowych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na ich wzrost:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><strong>ceny p\u00f3\u0142produkt\u00f3w i narz\u0119dzi,<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>ceny energii elektrycznej, gazu, transportu, czynszu i podobne koszty,<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>czynniki losowe, na przyk\u0142ad pogodowe<\/strong> (mog\u0105ce utrudni\u0107 lub u\u0142atwi\u0107 produkcj\u0119 d\u00f3br w niekt\u00f3rych sektorach, na przyk\u0142ad w rolnictwie),<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>czynniki technologiczne<\/strong>, w szczeg\u00f3lno\u015bci te zwi\u0105zane bezpo\u015brednio z wytwarzanym dobrem,<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>polityka celna kraju<\/strong>, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem relacji mi\u0119dzy eksportem a importem dla danego sektora,<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>czynniki polityczne, zwi\u0105zane z polityk\u0105 gospodarcz\u0105 pa\u0144stwa<\/strong> &#8211; wysoko\u015b\u0107 podatk\u00f3w i innych obowi\u0105zkowych op\u0142at, ale r\u00f3wnie\u017c poziom swobody prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 ubiegania si\u0119 o dop\u0142aty czy subwencje,<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>dost\u0119pno\u015b\u0107 i koszt kredyt\u00f3w inwestycyjnych.<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Warto w tym miejscu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce czynniki zwi\u0119kszaj\u0105ce<strong> koszty produkcji zwi\u0105zane z interwencjonizmem pa\u0144stwowym, ka\u017cdorazowo b\u0119d\u0105 mia\u0142y kaskadowy charakter, gdzie ceny mog\u0105 narasta\u0107 niemal\u017ce w niesko\u0144czono\u015b\u0107.<\/strong> Jest to kwestia trudna do zauwa\u017cenia na pierwszy rzut oka, bowiem pomimo wzrostu inflacji i zmniejszenia realnej si\u0142y nabywczej pieni\u0105dza, koszty produkcji &#8222;stabilizuj\u0105 si\u0119&#8221; na okre\u015blonym poziomie warto\u015bci nominalnej w okre\u015blonym czasie.<\/p>\n<p>Przyk\u0142ad mo\u017ce stanowi\u0107 transport. Je\u017celi produkcja dobra A wymaga dziesi\u0119ciu komponent\u00f3w, to warto\u015b\u0107 akcyzy i <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/prawo-pracy\/podatek-vat-co-to-jest-i-jak-dziala\/\" rel=\"noopener noreferrer\">podatku VAT<\/a> w koszcie paliwa wp\u0142ynie na ten produkt negatywnie a\u017c dziesi\u0119ciokrotnie. Ponadto, ka\u017cdy z tych komponent\u00f3w wcze\u015bniej wymaga\u0142 innych \u015brodk\u00f3w produkcji do ich wytworzenia &#8211; te z kolei jeszcze innych, te jeszcze innych&#8230; <strong>Dodatkowo te komponenty nie s\u0105 wyizolowane od innych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na wytworzenie dobra<\/strong> <strong>A<\/strong>. Je\u017celi brygadzista zam\u00f3wi obiad dla pracownik\u00f3w produkcji, to ten zn\u00f3w zostanie dowieziony z obci\u0105\u017ceniem w wysoko\u015bci dodanych koszt\u00f3w paliwa. Ka\u017cdy element jedzenia r\u00f3wnie\u017c musia\u0142 by\u0107 przewieziony z dodanymi kosztami, podobnie jak opakowania w kt\u00f3rych produkty s\u0105 serwowane, p\u00f3\u0142produkty do wytworzenia opakowa\u0144, wcze\u015bniej odzie\u017c kuriera, p\u00f3\u0142produkty odzie\u017cy&#8230; (etc., etc.).<\/p>\n<p>W rzeczywisto\u015bci sie\u0107 takich powi\u0105za\u0144 jest du\u017co g\u0119stsza, mog\u0105c sk\u0142ada\u0107 si\u0119 na miliardy czynnik\u00f3w, a realna si\u0142a nabywcza obywateli w por\u00f3wnaniu do mo\u017cliwo\u015bci produkcyjnych i technologicznych naszej cywilizacji jest umniejszona do absurdalnych poziom\u00f3w, gdzie a\u017c strach jest pokusi\u0107 si\u0119 o procentow\u0105 ocen\u0119.<\/p>\n<h3>Popyt rynkowy a inflacja &#8211; jakie jest powi\u0105zanie?<\/h3>\n<p>Warto w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce popyt i poda\u017c s\u0105 w spos\u00f3b \u015bcis\u0142y po\u0142\u0105czone z poziomem inflacji, na kt\u00f3rej poziom w du\u017cej mierze wp\u0142yw ma polityka monetarna pa\u0144stwa. Nieodpowiedzialna polityka pa\u0144stwa w zakresie <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-stopy-procentowe-nbp-zapadla-decyzja-jakie-zmiany\/\" rel=\"noopener noreferrer\">st\u00f3p procentowych<\/a>, dodruku pieni\u0105dza, zwi\u0119kszania poziomu zad\u0142u\u017cenia czy zwi\u0119kszania poziomu obci\u0105\u017ce\u0144 fiskalnych sprawia, \u017ce poziom inflacji ro\u015bnie.<\/p>\n<p>A jako, \u017ce poziom inflacji ro\u015bnie, to r\u00f3wnocze\u015bnie spada si\u0142a nabywcza pieni\u0105dza (wzrastaj\u0105 ceny), co prowadzi do og\u00f3lnego, nienaturalnego spadku popytu na wszelkie towary. <strong>Cho\u0107 inflacja jest tylko jednym z wielu czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na wysoko\u015b\u0107 popytu, to jako element pa\u0144stwowego interwencjonizmu jest jedynym czynnikiem, kt\u00f3rego mo\u017cna si\u0119 ca\u0142kowicie pozby<\/strong>\u0107 &#8211; tym samym zwi\u0119kszaj\u0105c og\u00f3ln\u0105 zamo\u017cno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<h2>Na co mo\u017ce by\u0107 popyt?<\/h2>\n<p>Cho\u0107 popyt odnosi si\u0119 bazowo do szeroko poj\u0119tego handlu i produkcji, to jednak okre\u015blenia tego nie stosuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w tym kontek\u015bcie. Coraz powszechniej m\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o &#8222;popycie na prac\u0119&#8221;, a wi\u0119c zapotrzebowaniu firm na okre\u015blonych pracownik\u00f3w. <strong>W tym kontek\u015bcie cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o zawodach deficytowych i nadwy\u017ckowych,<\/strong> kt\u00f3re odnotowywane s\u0105 dla poszczeg\u00f3lnych region\u00f3w geograficznych Polski przez Barometr Zawod\u00f3w.<\/p>\n<p>Odpowiedzi\u0105 na popyt na prac\u0119 jest oczywi\u015bcie poda\u017c, kt\u00f3ra przejawia si\u0119 w obecno\u015bci odpowiednio wykwalifikowanych os\u00f3b, ch\u0119tnych do podj\u0119cia zatrudnienia na okre\u015blonych stanowiskach za okre\u015blon\u0105 p\u0142ac\u0119. Co wa\u017cne, <strong>poziom wynagrodze\u0144 jest jednym z tych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na popyt na prac\u0119 &#8211; im jest mniejszy, tym wi\u0119cej pracownik\u00f3w pracodawca jest w stanie zatrudni\u0107<\/strong>. Do innych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na ten rodzaj popytu zaliczymy poziom obci\u0105\u017ce\u0144 fiskalnych w kraju, \u0142atwo\u015b\u0107 prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej czy rozwi\u0105zania technologiczne zastosowane przez dan\u0105 firm\u0119.<\/p>\n<h2>Popyt &#8211; co to jest? Podsumowanie<\/h2>\n<p>Popyt to w telegraficznym skr\u00f3cie ilo\u015b\u0107 dobra (produktu lub us\u0142ugi), kt\u00f3r\u0105 nabywcy s\u0105 w stanie naby\u0107 po okre\u015blonej cenie. <strong>Popyt jest uzale\u017cniony zar\u00f3wno od preferencji zakupowych klient\u00f3w, jak i od ceny produktu<\/strong> &#8211; im wy\u017csza jest cena dobra, tym mniejszy jest na ni\u0105 popyt.<\/p>\n<p>Analogicznym do popytu czynnikiem ekonomicznym jest poda\u017c, a wi\u0119c ilo\u015b\u0107 dobra oferowanego przez producent\u00f3w na rynku. Co do zasady, im jest ona wi\u0119ksza, tym ni\u017csza jest cena produkt\u00f3w. Wzajemne relacje pomi\u0119dzy popytem i poda\u017c\u0105 mo\u017cemy obserwowa\u0107 na krzywych popytu i poda\u017cy, gdzie punkt przeci\u0119cia obu krzywych okre\u015bla poziom r\u00f3wnowagi cenowej dla danych d\u00f3br w gospodarce.<\/p>\n<p><strong>Og\u00f3\u0142 zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy cen\u0105 d\u00f3br, ich ilo\u015bci\u0105 na rynku oraz realnym obrotem handlowym nazywamy prawem popytu i poda\u017cy.<\/strong> W sensie og\u00f3lnym jest to jeden z fundamentalnych dla ekonomii czynnik\u00f3w, gdzie samo prawo w praktyce powinien pozna\u0107 ka\u017cdy przedsi\u0119biorca. Wbrew pozorom jest to jednak zagadnienie relatywnie rozleg\u0142e.<\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_144372038_multi-exposure-of-financial-graph-drawing-hologram-and-usa-dollars-bills-and-man-hands-analysis.html<\/em><\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym dok\u0142adnie jest popyt i w jaki spos\u00f3b wp\u0142ywa on na gospodark\u0119? Jakie czynniki kszta\u0142tuj\u0105 wielko\u015b\u0107 popytu na okre\u015blone towary i us\u0142ugi?<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":50093,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3719],"tags":[4052,4304,3776,4302,4301,4303,2236,2596],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50092"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50098,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50092\/revisions\/50098"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}