Osoby niepe\u0142nosprawne maj\u0105 przed sob\u0105 wiele barier, zar\u00f3wno tych zewn\u0119trznych, jak i wewn\u0119trznych. W ich przypadku kwestia pracy jest nadzwyczaj wa\u017cna – daje poczucie stabilno\u015bci i tego, \u017ce s\u0105 po prostu potrzebni. Przy tej okazji warto wi\u0119c rozprawi\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi domys\u0142ami na temat zatrudniania i sprawdzi\u0107, dlaczego warto inwestowa\u0107 w takich pracownik\u00f3w.<\/b><\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Jedn\u0105 z grup, zaraz obok os\u00f3b bez do\u015bwiadczenia czy senior\u00f3w, kt\u00f3re na rynku pracy czeka wiele wyzwa\u0144, s\u0105 niepe\u0142nosprawni. Cho\u0107 w wielu przypadkach tacy kandydaci wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wysokim wykszta\u0142ceniem i dysponuj\u0105 odpowiedni\u0105 wiedz\u0105, w oczach pracodawc\u00f3w ich zatrudnianie jest zbyt skomplikowanym procesem<\/strong>. Istnieje wiele stereotyp\u00f3w na ten temat, dlatego w poni\u017cszym artykule postaramy si\u0119 przyjrze\u0107 najwa\u017cniejszym faktom i mitom. Dok\u0142adne wyt\u0142umaczenie kwestii zwi\u0105zanych z przyjmowaniem osoby niepe\u0142nosprawnej jest jednym z czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na popraw\u0119 ich sytuacji na rynku pracy.<\/span><\/p>\n Niepe\u0142nosprawni stanowi\u0105 liczn\u0105 grup\u0119 na tle spo\u0142ecze\u0144stwa. Dane Ministerstwa Rodziny i Polityki Spo\u0142ecznej wskazuj\u0105, \u017ce w Polsce jest oko\u0142o 3,1 mln os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 16 lat i posiadaj\u0105 orzeczenie o niepe\u0142nosprawno\u015bci. W\u015br\u00f3d nich ponad 1,7 mln os\u00f3b jest w wieku produkcyjnym, stanowi\u0105c 7,7% ludno\u015bci Polski w tym wieku.<\/span><\/p>\n Zgodnie z informacjami z marca 2023 roku, wsp\u00f3\u0142czynnik aktywno\u015bci zawodowej w przypadku niepe\u0142nosprawnych wynosi\u0142 30%<\/strong>. Co trzecia osoba zmagaj\u0105ca si\u0119 z niepe\u0142nosprawno\u015bciami w wieku produkcyjnym decyduje si\u0119 na podj\u0119cie pracy. Programy rz\u0105dowe zak\u0142adaj\u0105 wzrost tego wska\u017anika a\u017c do 45%, dlatego nadal jest jeszcze wiele do zrobienia w tej kwestii. Zmiany, kt\u00f3re maj\u0105 poprawi\u0107 sytuacj\u0119 niepe\u0142nosprawnych na rynku pracy, musz\u0105 dotyczy\u0107 nie tylko okre\u015blonych regulacji uzyskiwania orzeczenia, czy korzy\u015bci dla pracodawcy, ale te\u017c edukacji i wzrostu \u015bwiadomo\u015bci, z czym wi\u0105\u017ce si\u0119 niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 i dlatego nie jest ona przeciwwskazaniem do podj\u0119cia zatrudnienia.<\/span><\/p>\n Aktualn\u0105 sytuacj\u0119 niepe\u0142nosprawnych na rynku pracy pomo\u017ce zobrazowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c badanie przeprowadzone w lipcu 2023 roku przez SW Research na zlecenie firmy Job Impulse. Wynika z niego, \u017ce 63,2% respondent\u00f3w jest zdania, \u017ce osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wzbogacaj\u0105 firmy o inny, wa\u017cny punkt widzenia. Co jeszcze tacy pracownicy mog\u0105 wnie\u015b\u0107 do miejsca pracy? Wskazywano na empati\u0119 (61,8%), otwarto\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 (61,4%) oraz zaanga\u017cowanie (60,1%).<\/span><\/p>\n Wymieniono te\u017c na powody, dla kt\u00f3rych pracodawcy nie chc\u0105 zatrudnia\u0107 os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych. Przewa\u017ca\u0142y opinie takie jak:<\/span><\/p>\n W badaniu podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 znalezienia rozwi\u0105zania powy\u017cszego problemu, pytaj\u0105c respondent\u00f3w o dzia\u0142ania, kt\u00f3re mog\u0142yby pom\u00f3c, aby pracodawcy ch\u0119tniej zatrudniali osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Odpowiedzi dotyczy\u0142y najcz\u0119\u015bciej zwi\u0119kszenia \u015bwiadomo\u015bci na temat skali i powszechno\u015bci zjawiska, kt\u00f3re mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego<\/strong> (62,8%), wi\u0119kszej liczby dofinansowa\u0144 do miejsc pracy dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 (60,7%), wi\u0119kszej liczby kampanii edukacyjnych (50,1%) oraz mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z bezp\u0142atnego i kompleksowego wsparcia np. warsztat\u00f3w (40,4%).<\/span><\/p>\n Pracodawcy w kwestii zatrudnienia os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych<\/a> maj\u0105 wiele obaw. Niekt\u00f3re z nich np. nad\u0105\u017canie za zmieniaj\u0105cymi si\u0119 przepisami mo\u017ce stanowi\u0107 pewien problem, jednak zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest przesadzona, dzia\u0142aj\u0105c na niekorzy\u015b\u0107 grupy zmagaj\u0105cej si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi barierami. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce krzywdz\u0105ce podej\u015bcie nie tylko pogarsza sytuacj\u0119 niepe\u0142nosprawnych na rynku pracy, ale te\u017c wp\u0142ywa na kondycj\u0119 psychiczn\u0105 takich kandydat\u00f3w. Praca jest dla nich motywacj\u0105, sensem i wzmocnieniem poczucia w\u0142asnej warto\u015bci.<\/strong> Sprawd\u017amy mity dotycz\u0105ce zatrudniania niepe\u0142nosprawnych, kt\u00f3re trzeba wyja\u015bni\u0107, aby ich sytuacja zacz\u0119\u0142a zmienia\u0107 si\u0119 na lepsze.\u00a0<\/span><\/p>\n Jest to mit, ze wzgl\u0119du na to, \u017ce zawsze zatrudnienie jakiegokolwiek pracownika wymaga okre\u015blonych nak\u0142ad\u00f3w czasowych. Nawet je\u015bli pracodawca t\u0142umaczy si\u0119 nadmiarem pracy, przez co nie mo\u017ce zaznajomi\u0107 si\u0119 z procedurami zatrudnienia os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych, takie zadanie mo\u017cna przekaza\u0107 pracownikom kadr<\/a>. Warto te\u017c skorzysta\u0107 z pomocy r\u00f3\u017cnych fundacji i stowarzysze\u0144, dzi\u0119ki kt\u00f3rym samo znalezienie, jak i zatrudnienie osoby niepe\u0142nosprawnej staje si\u0119 znacznie \u0142atwiejsze.<\/span><\/p>\n To bardzo stereotypowe podej\u015bcie. Zatrudnienie osoby niepe\u0142nosprawnej dotyczy praktycznie tych samych krok\u00f3w co w przypadku w pe\u0142ni sprawnego kandydata\u00a0 – przechodzenia bada\u0144 medycyny pracy<\/a>\u00a0czy wdro\u017cenia w funkcjonowanie firmy.<\/span><\/p>\n Pracodawcy cz\u0119sto boj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poniesionych koszt\u00f3w, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce budynek, w kt\u00f3rym maj\u0105 swoj\u0105 siedzib\u0119, nie jest przystosowany do os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych. Tutaj najwa\u017cniejsze s\u0105 trzy kwestie:<\/span><\/p>\n 1. Po pierwsze nie wszyscy niepe\u0142nosprawni maj\u0105 ten sam rodzaj ogranicze\u0144. Niekt\u00f3re osoby borykaj\u0105 si\u0119 tylko z niewielkimi barierami zwi\u0105zanymi ze sprawno\u015bci\u0105, a nawet ci\u0119\u017cko odr\u00f3\u017cni\u0107 ich od zwyk\u0142ych pracownik\u00f3w. W takim przypadku nie trzeba inwestowa\u0107 w kosztowne remonty i przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/span><\/p>\n 2. Po drugie pracodawca mo\u017ce stara\u0107 si\u0119 o dofinansowanie stanowiska pracy i jego wyposa\u017cenia. W zwi\u0105zku z tym nie musi martwi\u0107 si\u0119 o dodatkowe wydatki tym bardziej, \u017ce jak wskazali\u015bmy w punkcie pierwszym, w wielu przypadkach posiadany przez kandydata stopie\u0144 niepe\u0142nosprawno\u015bci nie wymaga inwestycji w odpowiednie przystosowanie budynku.<\/span><\/p>\n 3. Po trzecie w wielu sytuacjach istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zatrudnienia osoby niepe\u0142nosprawnej w formie telepracy, czyli pracy zdalnej<\/a>. Wykonuj\u0105c obowi\u0105zki z w\u0142asnego miejsca zamieszkania, pracodawca nie musi przystosowywa\u0107 swojej siedziby. Wystarczy, \u017ce dostarczy pracownikowi okre\u015blony sprz\u0119t i zapewni mu pomoc w tym zakresie. Wci\u0105\u017c tak\u017ce b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 stara\u0107 si\u0119 o dofinansowanie np. w przypadku wynagrodzenia.\u00a0<\/span><\/p>\n W\u015br\u00f3d pracodawc\u00f3w istnieje niestety b\u0142\u0119dne przekonanie, \u017ce osoby niepe\u0142nosprawne nie b\u0119d\u0105 w stanie wykaza\u0107 si\u0119 odpowiednimi kompetencjami<\/a> i umiej\u0119tno\u015bciami. Cho\u0107 cz\u0119sto nie maj\u0105 do czynienia z takim pracownikiem, samo okre\u015blenie \u201cniepe\u0142nosprawny\u201d kojarzy im si\u0119 z ograniczeniami i brakami. A przecie\u017c takie osoby w wielu sytuacjach niewiele r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od w pe\u0142ni sprawnych kandydat\u00f3w. Co wi\u0119cej, ich ch\u0119\u0107 do podj\u0119cia pracy idzie w parze ze sta\u0142ym dokszta\u0142caniem si\u0119.<\/strong> Cz\u0119sto takie osoby s\u0105 wysoce wykszta\u0142cone i dysponuj\u0105 fachow\u0105 wiedz\u0105. Stereotypowe my\u015blenie niestety przeszkadza w traktowaniu niepe\u0142nosprawnych indywidualnie, daj\u0105c im mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykazania si\u0119 w miejscu pracy.<\/span><\/p>\n Pracodawcy boj\u0105 si\u0119, \u017ce pracownik niepe\u0142nosprawny ze wzgl\u0119du na swoje schorzenia b\u0119dzie cz\u0119sto nieobecny, a dodatkowe przerwy i urlop \u017ale wp\u0142yn\u0105 na prac\u0119 firmy. Nic bardziej mylnego.<\/span><\/p>\n Podj\u0119cie zatrudnienia przez osoby niepe\u0142nosprawne ju\u017c \u015bwiadczy o ich du\u017cej motywacji do dzia\u0142ania. Taki pracownik szczeg\u00f3lnie w sytuacji mniejszych ogranicze\u0144 sprawno\u015bciowych b\u0119dzie wykonywa\u0142 swoje obowi\u0105zki tak samo solidnie, jak inni zatrudnieni. Je\u015bli schorzenie ma sta\u0142y charakter, nie wymaga cz\u0119stych wizyt u specjalist\u00f3w.<\/span><\/p>\n Zauwa\u017cmy, \u017ce dodatkowa przerwa<\/a> niewiele zmieni. Sam pracownik niepe\u0142nosprawny mo\u017ce zrezygnowa\u0107 z niej, je\u015bli nie czuje takiej potrzeby. Ponadto sprawnym osobom zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c robi\u0107 \u201cnieoficjalne\u201d przerwy, co nie ma wi\u0119kszego wp\u0142ywu na funkcjonowanie firmy. Podobnie jest z urlopem. Niepe\u0142nosprawny pracownik bywa cz\u0119\u015bciej w pracy ni\u017c osoba w pe\u0142ni sprawna. Poza tym okres urlopu i tak musi by\u0107 ustalony wraz z pracodawc\u0105, kt\u00f3ry wybierze taki termin, w kt\u00f3rym nieobecno\u015b\u0107 nie b\u0119dzie stanowi\u0107 problemu dla firmy.<\/span><\/p>\n Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zatrudnienie osoby niepe\u0142nosprawnej wi\u0105\u017ce si\u0119 z wieloma korzy\u015bciami nie tylko w kwestii wizerunkowej, ale r\u00f3wnie\u017c tej finansowej.<\/strong> Cho\u0107 na dodatkowe uprawnienia pracownicze os\u00f3b z\u202fniepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 wskazuj\u0105 <\/span>przepisy rozdzia\u0142u 4 ustawy z\u202fdnia 27 sierpnia 1997 r. o\u202frehabilitacji zawodowej <\/span>i\u202fspo\u0142ecznej oraz zatrudnianiu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych (Dz.U. z\u202f2023 r. <\/span>poz. 100, z\u202fp\u00f3\u017an. zm.) i\u202frozporz\u0105dzenia do\u202ftej ustawy, pracodawca zyskuje wiele mo\u017cliwo\u015bci. Poni\u017cej przedstawiamy list\u0119 fakt\u00f3w, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z wyborem niepe\u0142nosprawnego na pracownika firmy.<\/span><\/p>\nNiepe\u0142nosprawni w pracy<\/b><\/h2>\n
Osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami na rynku pracy – badanie<\/b><\/h2>\n
\n
Mity na temat zatrudniania niepe\u0142nosprawnych<\/b><\/h2>\n
1. Zatrudnienie osoby niepe\u0142nosprawnej poch\u0142ania du\u017co czasu<\/strong><\/h3>\n
2. Zatrudnienie takiej osoby jest trudne i kosztowne<\/strong><\/h3>\n
3. Osoba z ograniczeniami b\u0119dzie mniej kompetentna<\/strong><\/h3>\n
4. Dodatkowe przerwy i urlop dezorganizuj\u0105 prac\u0119 firmy<\/strong><\/h3>\n
Fakty na temat zatrudniania niepe\u0142nosprawnych<\/b><\/h2>\n
1. Zatrudnienie osoby niepe\u0142nosprawnej – dofinansowania<\/strong><\/h3>\n