{"id":4179,"date":"2017-02-28T16:15:19","date_gmt":"2017-02-28T15:15:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.praca.blog.gowork.pl\/?p=4179"},"modified":"2024-12-11T10:58:21","modified_gmt":"2024-12-11T09:58:21","slug":"czarne-listy-niezgodne-z-prawem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/czarne-listy-niezgodne-z-prawem\/","title":{"rendered":"„Czarne listy” rekruter\u00f3w – czy s\u0105 niezgodne z prawem? Czym s\u0105 i dlaczego nie mo\u017cna ich prowadzi\u0107?"},"content":{"rendered":"

M\u00f3wi\u0105c o \u201eczarnych listach\u201d mamy zwykle na my\u015bli nieuczciwych lub problematycznych pracodawc\u00f3w, czy klient\u00f3w. Okazuje si\u0119, \u017ce ten schemat obejmuje r\u00f3wnie\u017c pracownik\u00f3w. Nieoficjalne informacje na temat przewinie\u0144 to jednak bardzo kontrowersyjna kwestia r\u00f3wnie\u017c, je\u015bli chodzi o zgodno\u015b\u0107 z prawem. Czy rekruterzy mog\u0105 tworzy\u0107 \u201eczarne listy\u201d w\u015br\u00f3d potencjalnych pracownik\u00f3w? Czy jest to legalne? Jak walczy\u0107 z tym procederem?<\/strong><\/p>\n

\"\u201eczarne

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_93932078_sze%C5%9Bciu-mened%C5%BCer%C3%B3w-siedzi-na-krzes%C5%82ach-w-chwili-relaksu-przy-oknie.html<\/p><\/div>\n

Tysi\u0105ce os\u00f3b mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 na tworzonych przez rekruter\u00f3w \u201eczarnych listach\u201d, zawieraj\u0105cych dane os\u00f3b, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie powinny by\u0107 rozwa\u017cane jako potencjalny pracownik przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n

Co to s\u0105 \u201eczarne listy\u201d?<\/strong><\/h2>\n

\u201eCzarne listy\u201d to nic innego jak spis pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy wed\u0142ug hr-owc\u00f3w nie s\u0105 godni zaufania, a co za tym idzie \u2013 zatrudnienia. Pracownicy nie s\u0105 wi\u0119c jedyn\u0105 grup\u0105, kt\u00f3rzy nie stroni\u0105 od wyra\u017cania swoich opinii<\/a> na temat pracodawc\u00f3w.<\/p>\n

Wed\u0142ug informacji podanych przez portal Puls HR <\/em>na \u201eczarnych listach\u201d rekruter\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 tysi\u0105ce Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy nawet nie zdaj\u0105 sobie z tego sprawy. Powody wpisania na ni\u0105 mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cnorodne \u2013 od powa\u017cnych przewinie\u0144 do takich, kt\u00f3re nie u ka\u017cdego rekrutera b\u0119d\u0105 skutkowa\u0107 wpisaniem na list\u0119.<\/p>\n

W pierwszym przypadku mowa np. o pojawieniu si\u0119 na rozmowie rekrutacyjnej pod wp\u0142ywem alkoholu, nie pojawieniu si\u0119 na niej w og\u00f3le bez \u017cadnego wcze\u015bniejszego kontaktu, agresywne zachowanie i brak kultury osobistej podczas rekrutacji<\/a>.<\/p>\n

Druga grupa zachowa\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 skutkowa\u0107 znalezieniem si\u0119 na \u201eczarnej li\u015bcie\u201d to podawanie nieprawdziwych informacji w CV dotycz\u0105cych chocia\u017cby poprzedniego miejsca zatrudnienia lub posiadanych kwalifikacji.<\/p>\n

Tworzenie notatek zwi\u0105zanych z niedopuszczalnym zachowaniem nie powinno by\u0107 niczym dziwnym, wszak ka\u017cda firma poszukuj\u0105ca nowych pracownik\u00f3w d\u0105\u017cy do tego, by spe\u0142niali oni przyj\u0119te w firmie standardy. Jednak praktyki rekruter\u00f3w nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 tylko na samym sporz\u0105dzaniu dokument\u00f3w. Niekiedy powstaj\u0105 przy tej okazji czarne listy pracownik\u00f3w.<\/p>\n

Niemniej jednak to dane<\/a> takie jak imi\u0119, nazwisko, miejsce zamieszkania, wykszta\u0142cenie, czy dotychczasowe do\u015bwiadczenie zawodowe powinno by\u0107 informacjami, na kt\u00f3rym bazuje proces rekrutacji. Firmy rekrutacyjne niestety cz\u0119sto poszukuj\u0105c dodatkowych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o kandydacie w Internecie, a jest to przecie\u017c przetwarzanie nierzadko danych wra\u017cliwych np. pogl\u0105d\u00f3w politycznych, czy informacje o stanie zdrowia.<\/p>\n

Rekruterzy tworz\u0105 takie listy, poniewa\u017c chc\u0105 unika\u0107 osoby nieodpowiedzialnej, nie szanuj\u0105cej czasu drugiej osoby, w szczeg\u00f3lno\u015bci przysz\u0142ego pracodawcy. Co wi\u0119cej, czasami stosuje si\u0119 praktyki usuwania kandydat\u00f3w z czarnej listy, kiedy kandydat przekona potencjaln\u0105 firm\u0119 do ponownego rozpatrzenia jego kandydatury.<\/p>\n

Czy mo\u017cna sprawdzi\u0107 obecno\u015b\u0107 na \u201dczarnej li\u015bcie\u201d rekruter\u00f3w?<\/strong><\/h2>\n

Niezwyk\u0142e „czarne listy” pracownik\u00f3w to hipotetyczne zestawienie kandydat\u00f3w wykluczonych z rekrutacji, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w mia\u0142yby by\u0107 uznane przez pracodawc\u00f3w za niepo\u017c\u0105dane.<\/p>\n

Co mo\u017cna o nich powiedzie\u0107? Mo\u017ce to dotyczy\u0107 pracownik\u00f3w zwolnionych dyscyplinarnie, uznanych za niekompetentnych lub tych, kt\u00f3rzy w ocenie pracodawcy sprawiali problemy. „Zawodnicy zdyskwalifikowani\u201d to kandydaci, kt\u00f3rzy mieli zachowania podwa\u017caj\u0105ce ich wiarygodno\u015b\u0107 \u2013 wskazuje Aleksandra Figura, team leader w firmie doradztwa personalnego People.<\/p>\n

Je\u015bli masz podejrzenie, \u017ce mo\u017cesz znajdowa\u0107 si\u0119 na \u201eczarnej li\u015bcie\u201d, masz prawo do podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144. Pierwszym krokiem jest skontaktowanie si\u0119 z Urz\u0119dem Ochrony Danych Osobowych (UODO), kt\u00f3ry ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia kontroli i na\u0142o\u017cenia kar na podmioty \u0142ami\u0105ce przepisy.<\/p>\n

Mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c zasi\u0119gn\u0105\u0107 porady prawnika specjalizuj\u0105cego si\u0119 w ochronie danych osobowych lub prawie pracy, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, jakie kroki podj\u0105\u0107 w Twojej konkretnej sytuacji. Je\u015bli Twoje prawa zosta\u0142y naruszone, mo\u017cliwe jest z\u0142o\u017cenie pozwu do s\u0105du w celu uzyskania odszkodowania lub zado\u015b\u0107uczynienia.<\/p>\n

Pomimo \u017ce \u201eczarne listy\u201d s\u0105 niezgodne z prawem, \u015bwiadomo\u015b\u0107 prawnych narz\u0119dzi pozwala skutecznie broni\u0107 swoich interes\u00f3w i dba\u0107 o transparentno\u015b\u0107 w relacjach pracodawca-pracownik.<\/p>\n

\u201cCzarna lista\u201d rekruter\u00f3w – dlaczego nie mo\u017cna jej prowadzi\u0107?<\/strong><\/h2>\n

Prowadzenie tzw. \u201eczarnej listy\u201d rekruter\u00f3w, zawieraj\u0105cej dane kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w mieliby by\u0107 wykluczani z procesu rekrutacyjnego, jest niezgodne z prawem i niesie za sob\u0105 powa\u017cne konsekwencje prawne, finansowe oraz etyczne.<\/p>\n

Dyskryminacja jako podstawa naruszenia prawa<\/strong><\/h3>\n

Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawa pracy oraz Kodeksem Cywilnym, niedopuszczalne jest stosowanie kryteri\u00f3w dyskryminacyjnych<\/a> podczas rekrutacji. Kryteria takie jak wiek, p\u0142e\u0107, rasa, orientacja seksualna, niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107, przekonania polityczne, przynale\u017cno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa czy status rodzinny nie mog\u0105 stanowi\u0107 podstawy decyzji o zatrudnieniu.<\/p>\n

Przyk\u0142adowe zapisy w rodzaju \u201esamotna matka z czw\u00f3rk\u0105 dzieci \u2013 ma\u0142o dyspozycyjna\u201d lub \u201ezwi\u0105zkowiec \u2013 potencjalny problem dla zespo\u0142u\u201d s\u0105 ra\u017c\u0105cym naruszeniem prawa, kt\u00f3re mo\u017ce prowadzi\u0107 do zarzut\u00f3w o naruszenie d\u00f3br osobistych takich jak prywatno\u015b\u0107 i dobre imi\u0119. S\u0105 to ewidentne dzia\u0142ania dyskryminuj\u0105ce.<\/p>\n

Konsekwencje prawne i finansowe<\/strong><\/h3>\n

Osoba, kt\u00f3rej dane zosta\u0142y umieszczone na takiej li\u015bcie, ma prawo domaga\u0107 si\u0119 przeprosin oraz zado\u015b\u0107uczynienia finansowego. W gr\u0119 wchodzi nie tylko Kodeks Pracy, ale tak\u017ce przepisy dotycz\u0105ce ochrony d\u00f3br osobistych.<\/p>\n

S\u0105d mo\u017ce na\u0142o\u017cy\u0107 obowi\u0105zek wyp\u0142aty odszkodowania na rzecz poszkodowanego lub na cel spo\u0142eczny wskazany przez niego. Co wi\u0119cej, ustawa o promocji zatrudnienia przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 na\u0142o\u017cenia administracyjnych grzywien na podmiot, kt\u00f3ry stosuje takie praktyki.<\/p>\n

Naruszenie przepis\u00f3w o ochronie danych osobowych<\/strong><\/h3>\n

Kolejnym aspektem, kt\u00f3ry czyni prowadzenie \u201eczarnej listy\u201d niedopuszczalnym, jest brak podstawy prawnej do przetwarzania danych osobowych zawartych na takiej li\u015bcie. Przetwarzanie danych bez zgody osoby, kt\u00f3rej dotycz\u0105, narusza przepisy RODO<\/a> (Og\u00f3lne Rozporz\u0105dzenie o Ochronie Danych Osobowych).<\/p>\n

Nawet gdyby teoretycznie istnia\u0142a zgoda na przetwarzanie danych, konieczne by\u0142oby spe\u0142nienie wielu obowi\u0105zk\u00f3w, takich jak poinformowanie o celu przetwarzania, zabezpieczeniach danych czy okresie ich przechowywania. Dodatkowo, ujawnienie listy innym podmiotom, np. firmom w bran\u017cy, pog\u0142\u0119bia naruszenie przepis\u00f3w.<\/p>\n

RODO i ryzyko wysokich kar finansowych<\/strong><\/h3>\n

RODO przewiduje bardzo wysokie kary za nielegalne przetwarzanie danych osobowych, si\u0119gaj\u0105ce nawet milion\u00f3w euro. Tworzenie \u201eczarnej listy\u201d mo\u017ce zatem skutkowa\u0107 interwencj\u0105 Urz\u0119du Ochrony Danych Osobowych, a tak\u017ce prowadzi\u0107 do spor\u00f3w s\u0105dowych z osobami, kt\u00f3rych prawa zosta\u0142y naruszone. W po\u0142\u0105czeniu z potencjalnym zainteresowaniem Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, ryzyko dla pracodawcy staje si\u0119 ogromne.<\/p>\n

Etyka w procesach rekrutacyjnych<\/strong><\/h3>\n

Opr\u00f3cz aspekt\u00f3w prawnych i finansowych, nale\u017cy zada\u0107 sobie pytanie o etyk\u0119<\/a> takich praktyk. Czy tworzenie \u201eczarnych list\u201d jest moralnie uzasadnione? Dzia\u0142ania te podwa\u017caj\u0105 zaufanie zar\u00f3wno obecnych, jak i potencjalnych pracownik\u00f3w do pracodawcy, a tak\u017ce mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 negatywnie na wizerunek firmy w oczach opinii publicznej.<\/p>\n

Czy to legalne?<\/strong><\/h2>\n

Puls HR<\/em>, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na informacje podane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy<\/a> i Polityki Spo\u0142ecznej, dodaje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce niekt\u00f3re przedsi\u0119biorstwa wymieniaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 informacjami, dotycz\u0105cymi \u201eniepo\u017c\u0105danych\u201d kandydat\u00f3w. O ile wspomniane zachowania kandydat\u00f3w s\u0105 niedopuszczalne, to tworzenie, a zw\u0142aszcza przekazywanie \u201eczarnych list\u201d mi\u0119dzy firmami jest niezgodne z prawem<\/a>.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Szwed, wiceminister MPiPS, w rozmowie z PAP, stwierdzi\u0142, \u017ce wspomniane dzia\u0142ania s\u0105 nie tylko bezprawne, ale i dyskryminacyjne, a resort ju\u017c zastanawia si\u0119 jakie kroki podj\u0105\u0107, aby przeciwdzia\u0142a\u0107 takim sytuacjom \u2013 zw\u0142aszcza, \u017ce ich liczba mo\u017ce by\u0107 bardzo du\u017ca. Sprawa ta zainteresowa\u0142a nie tylko ministerstwo, ale r\u00f3wnie\u017c PIP oraz GIODO.<\/p>\n

Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy wyja\u015bni\u0142a, \u017ce pracodawcy mog\u0105 wymaga\u0107 od kandydat\u00f3w podania danych osobowych, ale nie jest to r\u00f3wnoznaczne z podawaniem ich dalej \u2013 a takie rzeczy maj\u0105 miejsce w przypadku dystrybucji \u201eczarnych list\u201d. Takie dokumenty, przesy\u0142ane mi\u0119dzy firmami s\u0105 zatem procederem nielegalnym.<\/p>\n

Z kolei GIODO liczy na to, \u017ce t\u0119 kwesti\u0119 uda si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 we wsp\u00f3\u0142pracy z ministerstwem pracy, cho\u0107 na pewno nie b\u0119dzie to \u0142atwe. \u201eCzarne listy\u201d s\u0105 dokumentami nieoficjalnymi, kt\u00f3re trudno zweryfikowa\u0107, a kandydaci znajduj\u0105cy si\u0119 na nich nawet o tym nie wiedz\u0105.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_74772770_m%C5%82oda-kobieta-na-rozmow%C4%99-kwalifikacyjn%C4%85.html?vti=o32ks1i3uro36llv7n-1-57<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00f3wi\u0105c o \u201eczarnych listach\u201d mamy zwykle na my\u015bli nieuczciwych lub problematycznych pracodawc\u00f3w, czy klient\u00f3w. Okazuje si\u0119, \u017ce ten schemat obejmuje r\u00f3wnie\u017c pracownik\u00f3w. Nieoficjalne informacje na temat przewinie\u0144 to jednak bardzo kontrowersyjna kwestia r\u00f3wnie\u017c, je\u015bli chodzi o zgodno\u015b\u0107 z prawem. Czy rekruterzy mog\u0105 tworzy\u0107 \u201eczarne listy\u201d w\u015br\u00f3d potencjalnych pracownik\u00f3w? Czy jest to legalne? Jak walczy\u0107 z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56413,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4179"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4179"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56414,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4179\/revisions\/56414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}