{"id":40042,"date":"2023-05-16T18:09:31","date_gmt":"2023-05-16T16:09:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=40042"},"modified":"2025-11-03T13:16:25","modified_gmt":"2025-11-03T12:16:25","slug":"35-skladki-na-ubezpieczenie-spoleczne-co-trzeba-wiedziec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-skladki-na-ubezpieczenie-spoleczne-co-trzeba-wiedziec\/","title":{"rendered":"Czym s\u0105 sk\u0142adki na ubezpieczenie spo\u0142eczne? Co trzeba wiedzie\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Obowi\u0105zkowe ubezpieczenie spo\u0142eczne to jeden z podstawowych parapodatk\u00f3w nie tylko w naszym kraju, ale i ca\u0142ym zachodnim \u015bwiecie. Ma ono funkcj\u0119 celow\u0105, jak\u0105 jest zabezpieczenie finansowe obywatela w okresie jego niezdolno\u015bci do pracy i sk\u0142ada si\u0119 z kilku podkategorii. Do jego zap\u0142aty obowi\u0105zany jest ka\u017cdy obywatel prowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, za\u015b za osoby zatrudnione na etacie, sk\u0142adki ZUS odprowadza pracodawca. <\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Czym s\u0105 sk\u0142adki na ubezpieczenie spo\u0142eczne? Jakie rodzaje sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne wyr\u00f3\u017cniamy? Kto musi je p\u0142aci\u0107 i w jakiej wysoko\u015bci? Jakie inne sk\u0142adki ZUS musimy odprowadza\u0107? Co grozi za niewywi\u0105zanie si\u0119 z tego obowi\u0105zku? Na te i inne pytania odpowiadamy w niniejszym materiale<\/p>\n

Ubezpieczenia spo\u0142eczne – czym s\u0105?<\/h2>\n

Jak ju\u017c wyja\u015bnili\u015bmy na wst\u0119pie tego artyku\u0142u, ubezpieczenia spo\u0142eczne to jedna z obowi\u0105zkowych danin pa\u0144stwowych, kt\u00f3re odprowadza\u0107 do ZUS musi ka\u017cdy obywatel pracuj\u0105cy, lub prowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105.<\/strong> Ubezpieczenia spo\u0142eczne podzielone s\u0105 na szereg kategorii (np.: ubezpieczenia emerytalne, ubezpieczenie wypadkowe, ubezpieczenie chorobowe), z kt\u00f3rych ka\u017cda pe\u0142ni\u0107 ma inn\u0105 funkcj\u0119.<\/p>\n

Charakter ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych jest celowy, co oznacza, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do tradycyjnych podatk\u00f3w, przeznaczenie przekazywanych przez nas do ZUS \u015brodk\u00f3w jest powszechnie znane ju\u017c w momencie ich odprowadzenia.<\/strong> Podstawow\u0105 funkcj\u0105 sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne, zgodnie z ich nazw\u0105, jest zabezpieczenie obywatela na czas niezdolno\u015bci do podejmowania pracy zarobkowej lub wykonywania dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n

Naturalnie, podstawowym zakresem ochrony jest w tej materii ubezpieczenie emerytalne. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ilo\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych sk\u0142adek na ZUS jest znacznie wi\u0119ksza, wykraczaj\u0105c poza zakres ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. <\/strong>W powszechnym rozumieniu jednak termin „ubezpieczenia spo\u0142eczne” cz\u0119sto stosowany jest w celu uj\u0119cia wszystkich danin odprowadzanych na rzecz ZUS, nie za\u015b jedynie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych par excellence.<\/p>\n

Zar\u00f3wno wysoko\u015b\u0107 sk\u0142adek ZUS, jak i przeznaczenie poszczeg\u00f3lnych kategorii, uj\u0119te zosta\u0142y w Ustawie o systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, oraz w ustawach pokrewnych. <\/strong>Wysoko\u015b\u0107 pe\u0142nego wymiaru sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne w danym roku, jest r\u00f3wnie\u017c anonsowana przez urz\u0105d za po\u015brednictwem stosownych obwieszcze\u0144 – naj\u0142atwiej mo\u017cna znale\u017a\u0107 je na stronie internetowej urz\u0119du.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Jakie rodzaje ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych wyr\u00f3\u017cniamy?<\/h2>\n

W ramach obowi\u0105zkowych ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, wyr\u00f3\u017cniamy kilka podkategorii, kt\u00f3re do\u015b\u0107 jasno precyzuj\u0105 cele, na jakie zostan\u0105 przeznaczone pieni\u0105dze, kt\u00f3re do ZUS odprowadzimy. Poni\u017csze rozgraniczenie jest istotne r\u00f3wnie\u017c dla cel\u00f3w obliczenia wysoko\u015bci sk\u0142adek.<\/p>\n

Ubezpieczenie emerytalne<\/h3>\n

Ubezpieczenie emerytalne stanowi podstawow\u0105 kategori\u0119 dla opisywanych tu ubezpiecze\u0144 i to g\u0142\u00f3wnie ten cel mamy na my\u015bli, gdy do g\u0142owy przychodz\u0105 nam sk\u0142adki na ubezpieczenia spo\u0142eczne. Ich zadaniem jest zabezpieczenie obywatela na wypadek staro\u015bci, a co za tym idzie – niezdolno\u015bci do pracy w jej wyniku.<\/strong><\/p>\n

Bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 odprowadzania sk\u0142adek na ubezpieczenie emerytalne, jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 otrzymania emerytury po osi\u0105gni\u0119ciu wymaganego wieku i przepracowaniu odpowiedniej liczby lat.<\/p>\n

Ubezpieczenia rentowe<\/h3>\n

Ubezpieczenia rentowe s\u0105 w swej naturze podobne do emerytalnych, jednak podstaw\u0105 dla wyp\u0142acania \u015bwiadcze\u0144 z tego tytu\u0142u nie b\u0119dzie wiek obywatela, a jego potencjalne inwalidztwo,<\/strong> kt\u00f3rego w trakcie \u017cycia mo\u017ce si\u0119 nabawi\u0107 – przy czym bez znaczenia jest, czy wyst\u0105pi ono na skutek pe\u0142nionych obowi\u0105zk\u00f3w zawodowych, czy w innych okoliczno\u015bciach.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Ubezpieczenie wypadkowe<\/h3>\n

Niezmiernie istotnym rodzajem ubezpieczenia, jest w\u0142a\u015bnie ubezpieczenie wypadkowe. Ta cz\u0119\u015b\u0107 ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych przeznaczana jest na wyp\u0142at\u0119 odszkodowa\u0144 w razie wypadku<\/strong> lub innej, podobnej w naturze okoliczno\u015bci, chroni\u0105c zatem przed tymczasow\u0105 niezdolno\u015bci\u0105 do pracy.<\/p>\n

Istotne w tym kontek\u015bcie jest rozgraniczenie ubezpieczenia wypadkowego od renty<\/a>. Ubezpieczenie wypadkowe wyp\u0142acane jest \u015bwiadczeniobiorcy w sytuacji, w kt\u00f3rej doznany przez niego uraz jest nag\u0142y i (domy\u015blnie) tymczasowy. Pod ubezpieczenia rentowe podlegaj\u0105 z kolei osoby, kt\u00f3re s\u0105 trwale niezdolne do pracy.<\/p>\n

Niemniej, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej osoba poszkodowana w wyniku wypadku otrzyma \u015bwiadczenie z tytu\u0142u ubezpieczenia wypadkowego, by p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kwalifikuje si\u0119 ona r\u00f3wnie\u017c do ubezpieczenia rentowego.<\/strong><\/p>\n

Ubezpieczenie chorobowe<\/h3>\n

Ubezpieczenie chorobowe podobne jest w swej naturze do wy\u017cej wzmiankowanego ubezpieczenia wypadkowego, jednak jak sama nazwa wskazuje, jest to \u015bwiadczenie wyp\u0142acane w wyniku choroby pracownika. <\/strong>Wyp\u0142acane jest jednak wy\u0142\u0105cznie tym osobom, kt\u00f3re na L4 pozostawa\u0142y d\u0142u\u017cej, ni\u017c 14 dni.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kto musi p\u0142aci\u0107 sk\u0142adki ZUS?<\/h2>\n

Sk\u0142adki na ZUS odprowadza\u0107 musi ka\u017cda osoba prowadz\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105<\/strong> (obowi\u0105zek ich op\u0142acania powstaje z dniem rozpocz\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej), oraz ka\u017cda osoba pracuj\u0105ca w Polsce na legalnych podstawach (umowa o prac\u0119). <\/strong>Przy tym jednak, sk\u0142adki ZUS za pracownika odprowadzane s\u0105 w ca\u0142o\u015bci przez pracodawc\u0119, cho\u0107 niekt\u00f3re rodzaje ubezpiecze\u0144 uzale\u017cnione s\u0105 od wysoko\u015bci wynagrodzenia pracownika – o tym przeczytasz w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/p>\n

Przedsi\u0119biorcy powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce pieni\u0105dze odprowadzone na poczet obowi\u0105zkowych ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, mog\u0105 zaliczy\u0107 do koszt\u00f3w uzyskania przychod\u00f3w.<\/strong> Niemniej, mog\u0105 to by\u0107 jedynie sk\u0142adki ju\u017c op\u0142acone i to wy\u0142\u0105cznie ta cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra w pe\u0142ni finansowana jest przez p\u0142atnika.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, odliczeniu mog\u0105 podlega\u0107 r\u00f3wnie\u017c sk\u0142adki op\u0142acone na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej<\/strong>, jednak warunkowane jest to istnieniem podstawy prawnej wynikaj\u0105cej z umowy o unikaniu podw\u00f3jnego opodatkowania dla uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym rzeczone sk\u0142adki zosta\u0142y op\u0142acone.<\/p>\n

Podstaw\u0119 prawn\u0105 precyzuj\u0105c\u0105 wy\u017cej opisane fakty, dotycz\u0105ce powstania obowi\u0105zku uiszczania op\u0142at na ubezpieczenia spo\u0142eczne, stanowi Art. 8. ust. 6 Ustawy o Systemie Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych:<\/p>\n

\n

6. Za osob\u0119 prowadz\u0105c\u0105 pozarolnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 uwa\u017ca si\u0119:<\/em><\/p>\n

    \n
  1. \n

    osob\u0119 prowadz\u0105c\u0105 pozarolnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 na podstawie przepis\u00f3w o\u00a0dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej lub innych przepis\u00f3w szczeg\u00f3lnych;<\/em><\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    tw\u00f3rc\u0119 i\u00a0artyst\u0119;<\/em><\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    osob\u0119 prowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0zakresie wolnego zawodu:<\/em><\/p>\n

      \n
    1. \n

      w\u00a0rozumieniu przepis\u00f3w o\u00a0zrycza\u0142towanym podatku dochodowym od niekt\u00f3rych przychod\u00f3w osi\u0105ganych przez osoby fizyczne,<\/em><\/p>\n<\/li>\n

    2. \n

      z\u00a0kt\u00f3rej przychody s\u0105 przychodami z\u00a0dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej w\u00a0rozumieniu przepis\u00f3w o\u00a0podatku dochodowym od os\u00f3b fizycznych;<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n

    3. \n

      wsp\u00f3lnika jednoosobowej sp\u00f3\u0142ki z\u00a0ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 oraz wsp\u00f3lnik\u00f3w sp\u00f3\u0142ki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;<\/em><\/p>\n<\/li>\n

    4. \n

      osob\u0119 prowadz\u0105c\u0105 publiczn\u0105 lub niepubliczn\u0105 szko\u0142\u0119, inn\u0105 form\u0119 wychowania przedszkolnego, plac\u00f3wk\u0119 lub ich zesp\u00f3\u0142, na podstawie przepis\u00f3w o\u00a0systemie o\u015bwiaty.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/blockquote>\n

      Tak czy inaczej, jak od ka\u017cdej innej zasady, tak samo od og\u00f3lnego obowi\u0105zku odprowadzania sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne istniej\u0105 pewne wyj\u0105tki. W przypadku niekt\u00f3rych pracownik\u00f3w i przedsi\u0119biorc\u00f3w, obowi\u0105zek op\u0142acania sk\u0142adek nie zaistnieje, lub sk\u0142adki na ubezpieczenia spo\u0142eczne b\u0119d\u0105 op\u0142aca\u0107 w innej formie.<\/p>\n

      \u00a0<\/p>\n

      Kto nie musi p\u0142aci\u0107 ZUS?<\/h3>\n

      Zgodnie z tre\u015bci\u0105 przywo\u0142anej wy\u017cej ustawy, obowi\u0105zkowi odprowadzania obowi\u0105zkowych sk\u0142adek na ubezpieczenie spo\u0142eczne podlegaj\u0105 „osoby fizyczne, kt\u00f3re na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej s\u0105 osobami prowadz\u0105cymi pozarolnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 oraz osobami z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cymi”. <\/em>Jak zatem mo\u017cna wywnioskowa\u0107, nie b\u0119d\u0105 mu podlega\u0107 rolnicy, oraz osoby prowadz\u0105ce podobnego rodzaju dzia\u0142alno\u015b\u0107. Wynika to jednak z faktu, \u017ce podlegaj\u0105 oni pod KRUS<\/strong>, co wymaga od nich op\u0142acania sk\u0142adek w innym wymiarze, jednocze\u015bnie oferuj\u0105c inne benefity.<\/p>\n

      W pewnych okre\u015blonych sytuacjach, emeryci i renci\u015bci kt\u00f3rzy prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 nie b\u0119d\u0105 musieli odprowadza\u0107 sk\u0142adki zdrowotnej. Warunki ku temu s\u0105 jednak nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n