{"id":39239,"date":"2023-04-12T09:48:24","date_gmt":"2023-04-12T07:48:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=39239"},"modified":"2023-05-24T15:33:55","modified_gmt":"2023-05-24T13:33:55","slug":"35-mobbing-rozmowa-anny-wendzikowskiej-z-maria-rotkiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-mobbing-rozmowa-anny-wendzikowskiej-z-maria-rotkiel\/","title":{"rendered":"Mobbing – rozmowa Anny Wendzikowskiej z Mari\u0105 Rotkiel"},"content":{"rendered":"\n

Mobbing w pracy to co\u015b, o czym jeszcze do niedawna nie rozmawia\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno, a w niekt\u00f3rych kr\u0119gach uchodzi\u0142 on nawet za zwyczajny, cho\u0107 niekomfortowy element rzeczywisto\u015bci. Poni\u017canie, krzyki, wyzwiska, wulgaryzmy czy niestosowne \u017carty \u2013 jak dowodz\u0105 badania na temat mobbingu w Polsce<\/a>, mobbingu w pracy do\u015bwiadczy\u0142o blisko 20% Polak\u00f3w, gdzie trzeba przy tym nadmieni\u0107, \u017ce w zale\u017cno\u015bci od bran\u017cy, dane te mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107.<\/b><\/p>\n

\"anna-wendzikowska-mobbing-gowork-g\u0142\u00f3wne\"<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Mobbing w pracy \u2013 co to jest i jak z nim walczy\u0107?<\/h2>\n

Mobbing to szereg rozmaitych zachowa\u0144 nosz\u0105cych znamiona przemocy, kt\u00f3rych wielu pracownik\u00f3w niestety do\u015bwiadcza na co dzie\u0144. Poni\u017canie, krzyki, wulgaryzmy, zastraszanie<\/b> \u2013 to tylko wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. Stosowanie przemocy fizycznej wobec podw\u0142adnego lub wsp\u00f3\u0142pracownika nie jest ju\u017c w Polsce tematem tabu, dzi\u0119ki czemu zauwa\u017calny jest spadek cz\u0119stotliwo\u015bci takich zachowa\u0144. Niestety, jak pokazuj\u0105 badania, problem nadal jest alarmuj\u0105cy.<\/p>\n

W GoWork od samego pocz\u0105tku stawiali\u015bmy na walk\u0119 z niegodnymi cz\u0142owieka rozumnego zachowaniami, podkre\u015blaj\u0105c zerow\u0105 tolerancj\u0119 dla mobbingu w pracy<\/b> \u2013 stworzyli\u015bmy platform\u0119, stanowi\u0105c\u0105 swego rodzaju bezpieczn\u0105 przysta\u0144, dzi\u0119ki kt\u00f3rej ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 (i mo\u017ce nadal) zrecenzowa\u0107 przebieg wsp\u00f3\u0142pracy z by\u0142ym, lub dotychczasowym pracodawc\u0105. W\u015br\u00f3d opinii zachwalaj\u0105cych atmosfer\u0119 i warunki panuj\u0105ce w cz\u0119\u015bci polskich przedsi\u0119biorstw, pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak r\u00f3wnie\u017c takie, kt\u00f3re sygnalizuj\u0105 obecno\u015b\u0107 powa\u017cnych problem\u00f3w.<\/p>\n

Ich zadaniem jest nie tylko ostrzega\u0107 przysz\u0142ych kandydat\u00f3w przed potencjalnie niebezpiecznym dla nich aliansem, ale przede wszystkim motywowa\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3w do zmiany bie\u017c\u0105cej polityki w zak\u0142adzie. Mobbing w pracy jest niedopuszczalny \u2013 <\/b>cieszymy si\u0119, \u017ce nasz portal mo\u017ce mie\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na popraw\u0119 sytuacji pracownik\u00f3w w Polsce i zwi\u0119kszenie \u015bwiadomo\u015bci na temat tego problemu w\u015br\u00f3d przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/b> Koniec ko\u0144c\u00f3w, zachowanie w\u0142a\u015bciwej atmosfery w firmie nie tylko stanowi ich obowi\u0105zek prawny i moralny, ale z pragmatycznego punktu widzenia, przyczynia si\u0119 przecie\u017c do wzrostu efektywno\u015bci i lojalno\u015bci zatrudnionych.<\/p>\n

Walka z szeroko rozumianym mobbingiem w pracy jest dla nas szczeg\u00f3lnie istotna \u2013 nie tylko z uwagi na odczuwane przez nas poczucie misji, kt\u00f3rej manifestacj\u0119 mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 ju\u017c u fundament\u00f3w naszego dzia\u0142ania. Jest wa\u017cna r\u00f3wnie\u017c z uwagi na szereg zmian, jakie wprowadzamy na naszym portalu. #Zmiana na GoWork<\/a> dotyczy zar\u00f3wno pracodawc\u00f3w, jak i pracownik\u00f3w \u2013 wierzymy, \u017ce stanowczy protest wobec przemocowych zachowa\u0144, wsparty realnymi dzia\u0142aniami, w wyra\u017any spos\u00f3b przyczyni si\u0119 do ich wyeliminowania z przestrzeni publicznej i zak\u0142ad\u00f3w pracy.<\/b><\/p>\n

O tym czym dok\u0142adnie jest mobbing w pracy, w jaki spos\u00f3b jest dzi\u015b postrzegany w dyskursie publicznym i jak to si\u0119 zmieni\u0142o na przestrzeni lat, oraz przede wszystkim o tym, jak skutecznie si\u0119 przed nim broni\u0107 i w jaki spos\u00f3b go zwalcza\u0107, z Mari\u0105 Rotkiel \u2013psycholog, terapeutk\u0105 poznawczo-behawioraln\u0105 i specjalist\u0105 PR \u2013 rozmawia\u0142a Anna Wendzikowska.<\/p>\n

Czym jest mobbing – rozmowa Anny Wendzikowskiej z Mari\u0105 Rotkiel<\/h2>\n

Ania: <\/span><\/span><\/strong><\/em>Zacznijmy rozmow\u0119 od fundamentalnego pytania. <\/span><\/span>Co to jest mobbing?<\/span><\/p>\n

Maria:<\/strong><\/em> To rodzaj zachowa\u0144 przemocowych. Bardzo wa\u017cne w psychologicznym rozumieniu mobbingu jest perspektywa ofiary. To samo zachowanie mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnie odczuwane przez r\u00f3\u017cne osoby. Je\u015bli powtarzane na czyj\u015b temat \u017carty t\u0119 osob\u0119 bawi\u0105, albo s\u0105 jej oboj\u0119tne, to nie m\u00f3wimy o mobbingu. Ale je\u015bli te same \u017carty by\u0142yby dla kogo\u015b upokarzaj\u0105ce to definiujemy to jako mobbing. <\/span><\/span><\/p>\n

Dlatego przy mobbingu, tak jak i w innych zachowaniach przemocowych, niezwykle wa\u017cna jest perspektywa osoby, kt\u00f3ra doznaje krzywdy. Istotne jest, \u017ceby w dyskusji o mobbingu nie wychodzi\u0107 z takiego punktu: „dla mnie to nie jest nic z\u0142ego”, a<\/em>le z empatycznego spojrzenia na drug\u0105 osob\u0119 i tego, jak jak ona mo\u017ce si\u0119 z tym czu\u0107. Je\u015bli kto\u015b odczuwa dane zachowanie jako mobbing, to jest to problem – wtedy trzeba o tym rozmawia\u0107. Jakie ofiara (czy potencjalna ofiara) niew\u0142a\u015bciwych zachowa\u0144 ma emocje z nimi zwi\u0105zane? To pomaga rozpozna\u0107, czy mamy do czynienia z mobbingiem czy te\u017c nie. Do definicji radz\u0119 jednak podchodzi\u0107 ostro\u017cnie. <\/span><\/span><\/p>\n

S\u0105 oczywi\u015bcie pewne sytuacje, kt\u00f3re s\u0105 bardzo oczywiste. Je\u015bli kto\u015b, na przyk\u0142ad, notorycznie dostaje do wykonania zadania, kt\u00f3re nie le\u017c\u0105 w zakresie jego obowi\u0105zk\u00f3w, nie ma narz\u0119dzi \u017ceby te zadania wykona\u0107, czy nie ma szans si\u0119 z nich w\u0142a\u015bciwie wywi\u0105za\u0107, to mo\u017ce by\u0107 to do\u015b\u0107 uniwersalny przyk\u0142ad sytuacji mobbingowej. Ale je\u015bli mamy do czynienia z wykluczaniem, pomijaniem, lekcewa\u017ceniem, czy tworzeniem sytuacji stresowych, to tutaj ju\u017c wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa perspektywa osoby b\u0119d\u0105cej celem takich zachowa\u0144.<\/span><\/span><\/p>\n

\"anna-wendzikowska-gowork\"

Ania:<\/strong><\/em> Je\u015bli w organizacji osoba zarz\u0105dzaj\u0105ca ma pod sob\u0105 czterdziestu pracownik\u00f3w, z kt\u00f3rych trzydziestu pi\u0119ciu ocenia jego styl zarz\u0105dzania dobrze, a pi\u0119cioro czuje si\u0119 mobbowanych (albo na odwr\u00f3t), to czy w takiej sytuacji proporcje maj\u0105 znaczenie?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Z mojej perspektywy nie. Uwa\u017cam wr\u0119cz, \u017ce wystarczy, \u017ceby jedna osoba w organizacji czu\u0142a si\u0119 szykanowana, poni\u017cana, lekcewa\u017cona czy w jakikolwiek inny spos\u00f3b mobbowana, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o problemie. Z psychologicznej perspektywy, przy odpowiedzi na pytanie czy kto\u015b zachowuje si\u0119 przemocowo, liczba ofiar nie ma \u017cadnego znaczenia. To mo\u017ce mie\u0107 znaczenie dla zwierzchnik\u00f3w czy prawnik\u00f3w w kwestii wyci\u0105gni\u0119cia konsekwencji. Ale to nie jest tak, \u017ce im wi\u0119cej os\u00f3b mobbowanych tym wi\u0119kszy problem. <\/span><\/span>Czy to jest kilkuosobowy czy kilkudziesi\u0119cioosobowy zesp\u00f3\u0142, wystarczy, \u017ce jedna osoba czuje si\u0119 niekomfortowo, a spos\u00f3b w jaki ten dyskomfort opisuje pasuje do definicji mobbingu, to ju\u017c jest to problem dla organizacji – a definicja mobbingu jest bardzo szeroka. <\/span><\/span><\/p>\n

Je\u015bli kto\u015b czuje si\u0119 w jakikolwiek spos\u00f3b \u017ale traktowany, je\u015bli jest zestresowany i \u017ale to wp\u0142ywa na jego kondycj\u0119 psychiczn\u0105, to ju\u017c si\u0119 przygl\u0105damy. W mobbingu wyst\u0119puje regularno\u015b\u0107, systematyczno\u015b\u0107 z\u0142ych zachowa\u0144. Jedna sytuacja przemocowa, cho\u0107 mo\u017ce by\u0107 przemoc\u0105, nie jest jeszcze mobbingiem. W mobbingu, tak jak w stalkingu, mamy do czynienia z uporczywo\u015bci\u0105 i powtarzalno\u015bci\u0105 dzia\u0142a\u0144 niew\u0142a\u015bciwych.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Jak si\u0119 zmieni\u0142o postrzeganie zjawiska mobbingu w ostatnich latach? Czy zwi\u0119ksza si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Na szcz\u0119\u015bcie tak, mi\u0119dzy innymi dzi\u0119ki takim osobom jak Ty. Dzi\u0119ki osobom, kt\u00f3re s\u0105 znane – one maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 przebicia, a ich g\u0142os jest bardziej s\u0142yszalny. Te osoby m\u00f3wi\u0105 g\u0142o\u015bno o niew\u0142a\u015bciwych zachowaniach, opisuj\u0105 swoje do\u015bwiadczenia, a przez to edukuj\u0105. I na szcz\u0119\u015bcie prawo zaczyna za tym nad\u0105\u017ca\u0107. <\/span><\/span><\/p>\n

Kiedy ja zaczyna\u0142am zajmowa\u0107 si\u0119 szeroko rozumian\u0105 psychologi\u0105 biznesu, a by\u0142o to 20 lat temu, mobbing nie by\u0142 powszechnie dobrze rozumianym zjawiskiem. To by\u0142o znane poj\u0119cie, ale nie by\u0142o dobrze rozumiane. Zachowania przemocowe kojarzone by\u0142y z tak\u0105 oczywist\u0105 przemoc\u0105: kto\u015b kogo\u015b uderzy\u0142, czy obrazi\u0142 w wulgarny spos\u00f3b. Ta subtelno\u015b\u0107 zachowa\u0144 przemocowych, jak\u0105 mo\u017ce mie\u0107 mobbing, dopiero od kilku lat funkcjonuje w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej w taki spos\u00f3b, \u017ce mo\u017ce by\u0107 rozpoznawana i diagnozowana, a co za tym idzie – \u017ce mo\u017cna wobec niej wyci\u0105ga\u0107 konsekwencje, jako, \u017ce mamy ju\u017c ku temu narz\u0119dzia prawne.<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Czy w tej chwili da si\u0119 takie przemocowe sytuacje usprawiedliwi\u0107 stwierdzeniami typu: ja mam taki styl zarz\u0105dzania?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Tego ju\u017c nie mo\u017cna zrobi\u0107.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Ale kiedy\u015b tak by\u0142o?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Kiedy\u015b tak by\u0142o. Tak jak kiedy\u015b uchodzi\u0142y seksistowskie \u017carty. Wtedy si\u0119 m\u00f3wi\u0142o: „ja mam takie poczucie humoru”.<\/em> Uprawia\u0142o si\u0119 takie rozmowy z kobietami w pracy w stylu wujka, kt\u00f3ry za du\u017co wypi\u0142 na weselu. I jako\u015b to uchodzi\u0142o. Na szcz\u0119\u015bcie to ju\u017c nie uchodzi, bo\u00a0 zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107. I s\u0105 te\u017c narz\u0119dzia prawne – jedno z drugim jest zwi\u0105zane. Najcz\u0119\u015bciej jest tak, \u017ce prawo pr\u00f3buje nad<\/span><\/span>\u0105\u017cy<\/span><\/span>\u0107.<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Za zmianami spo\u0142ecznymi?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Za trendami, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z wi\u0119kszej wiedzy, \u015bwiadomo\u015bci i niezgody na pewne zachowania. Te dwa obszary, kt\u00f3re si\u0119 zmieniaj\u0105: \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna plus zmiany przepis\u00f3w prawa sprawiaj\u0105, \u017ce granica tego, co jest akceptowalne, a co absolutnie nie jest, przesuwa si\u0119. Niestety nie wszyscy pracodawcy maja tego \u015bwiadomo\u015b\u0107 i nie wszyscy si\u0119 do tego stosuj\u0105 – i nie zawsze pracownik ma si\u0142\u0119 na postawienie granic.<\/span><\/span><\/p>\n

To jest bardzo charakterystyczne w sytuacjach przemocy: im trudniejsza subiektywnie sytuacja dla ofiary, tym trudniej jest jej postawi\u0107 granic\u0119. Cz\u0142owiek zastraszony czuje si\u0119 mniej kompetentny, mniej sprawczy, wi\u0119c cz\u0119sto trudno mu podj\u0105\u0107 jakiekolwiek dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu obron\u0119 siebie. Przemoc zabiera poczucie wp\u0142ywu na rzeczywisto\u015b\u0107.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> I poczucie w\u0142asnej warto\u015bci.\u00a0<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Tak. Zniekszta\u0142ca obraz siebie i obraz rzeczywisto\u015bci. Uruchamia l\u0119k. A nic tak nie zniekszta\u0142ca rzeczywisto\u015bci jak l\u0119k. Mobbing, kt\u00f3ry uruchamia l\u0119k sprawia, \u017ce postrzegamy siebie jako s\u0142abszych, mniej sprawczych. A sprawca przemocy jawi nam si\u0119 jako kto\u015b wszechmocny, dlatego trudno jest podj\u0105\u0107 dzia\u0142anie. Og\u00f3lnie czujemy si\u0119 s\u0142absi, a poczucie zagro\u017cenia przenosi si\u0119 na perspektyw\u0119 zmiany. <\/span><\/span><\/p>\n

Czyli nawet jak my\u015blimy o zmianie pracy, albo zmianie sytuacji, to r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142uje w nas l\u0119k i dodatkowo blokuje dzia\u0142anie. Z tego punktu trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce kiedy te zachowania ustan\u0105 to zwi\u0119kszy si\u0119 nasz komfort psychiczny. Tak jak osoba, kt\u00f3r\u0105 boli g\u0142owa nie jest w stanie wyobrazi\u0107 sobie, jak b\u0119dzie si\u0119 czu\u0142a, kiedy g\u0142owa przestanie j\u0105 bole\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

\"maria-rotkel-gowork\"

Ania:<\/strong><\/em> Czy w sytuacjach mobbingu jest tak, jak z t\u0105 gotuj\u0105c\u0105 si\u0119 \u017cab\u0105? Temperatura wzrasta powoli i umyka nam moment, kiedy granica zostaje przekroczona? Na pocz\u0105tku te niew\u0142a\u015bciwe zachowania s\u0105 delikatne, a z czasem narastaj\u0105 – a wtedy ju\u017c jeste\u015bmy unieruchomieni i niezdolni do podj\u0119cia dzia\u0142ania.\u00a0<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Z regu\u0142y tak. Je\u015bli kto\u015b nas popchnie to jest szansa, \u017ce zareagujemy od razu. Ale je\u015bli kto\u015b nas tyka palcem przez dwa miesi\u0105ce, szturcha przez kolejne dwa, potr\u0105ca przez jeszcze kolejne, to popchni\u0119cie mo\u017ce by\u0107 czym\u015b, na co nie zareagujemy tak jakby\u015bmy zareagowali za pierwszym razem. <\/span><\/span><\/p>\n

Dynamika takich zachowa\u0144 jest ro\u017cna, ale faktycznie cz\u0119sto jest tak, \u017ce one si\u0119 intensyfikuj\u0105. Granica tolerancji u ofiary mobbingu z czasem si\u0119 przesuwa. Ona sobie szuka jakiego\u015b wyt\u0142umaczenia czy usprawiedliwienia. Albo tak jak w innych sytuacjach przemocowych \u017cyje nadziej\u0105, \u017ce \u201eten raz to ju\u017c by\u0142 ostatni raz\u201d<\/em>. Natomiast osoba mobbuj\u0105ca nabiera coraz wi\u0119kszego przekonania, \u017ce mo\u017ce si\u0119 tak zachowywa\u0107 – dlatego przemoc bardzo cz\u0119sto eskaluje.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/em><\/strong> Kiedy my\u015bl\u0119 o swojej sytuacji to wiem, \u017ce mocno wi\u0105za\u0142o mnie to, \u017ce lubi\u0142am swoj\u0105 prac\u0119 i mia\u0142am poczucie atrakcyjno\u015bci tego, czym si\u0119 zajmowa\u0142am. Wi\u0119c zastanawiam si\u0119, jakie s\u0105 takie dodatkowe elementy wi\u0105\u017c\u0105ce osob\u0119 do\u015bwiadczaj\u0105c\u0105 przemocy w pracy? Czy kiedy kto\u015b zajmuje si\u0119 czym\u015b ciekawym albo \u015bwietnie zarabia, to dodatkowo blokuje go to przed podj\u0119ciem dzia\u0142ania? I jednocze\u015bnie czy to jest tak, \u017ce mobber zdaje sobie spraw\u0119 z naszego uwik\u0142ania i przywi\u0105zania, mog\u0105c to wykorzystywa\u0107?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Sposob\u00f3w na utrzymywanie takiej toksycznej relacji jest kilka. Po pierwsze jest to klasyczne b\u0142\u0119dne ko\u0142o przemocy, charakterystyczne r\u00f3wnie\u017c dla zwi\u0105zk\u00f3w przemocowych. S\u0105 okresy lepsze, w zwi\u0105zkach przemocowych nazywane miesi\u0105cami miodowymi. Niew\u0142a\u015bciwe zachowania ustaj\u0105, pojawia si\u0119 wr\u0119cz jaka\u015b gratyfikacja. Jest jaka\u015b pr\u00f3ba wyciszenia, wynagrodzenia krzywdy, naprawienia sytuacji. Zdarzaj\u0105 si\u0119 nawet przeprosiny, refleksja, deklaracja poprawy. Te okresy bardzo kotwicz\u0105 w takich relacjach, bo \u0142atwiej nam jest sobie radzi\u0107 z sytuacjami zero-jedynkowymi. Tylko, \u017ce one si\u0119 rzadko zdarzaj\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n

Rzadko te\u017c bywa, \u017ce sytuacja czy relacja jest idealna i rzadko si\u0119 zdarza, \u017ce jest tylko \u017ale. Ale jak jest \u017ale, to nie mamy \u017cadnego argumentu, \u017ceby trwa\u0107 w takiej sytuacji. Nic nie usypia naszej czujno\u015bci. Nie mamy powodu by mie\u0107 nadziej\u0119 na zmian\u0119 i \u0142atwiej wyj\u015b\u0107 z takiej relacji. <\/span><\/span>Natomiast relacje niejednoznaczne, gdzie s\u0105 momenty lepsze, gdzie s\u0105 jakie\u015b plusy s\u0105 trudniejsze. I to mo\u017ce by\u0107 wykorzystane przez takiego mobbera do kotwiczenia, ale te\u017c do szanta\u017cu na zasadzie „poszukaj sobie ciekawszej pracy albo lepiej p\u0142atnej”.<\/em>\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Czyli mobber zdaje sobie spraw\u0119 z tego, co nas najbardziej wi\u0105\u017ce i czym mo\u017ce nas kontrolowa\u0107?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Najcz\u0119\u015bciej tak.<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> I zdaje sobie te\u017c spraw\u0119 z takich rzeczy, \u017ce kto\u015b na przyk\u0142ad ma rodzin\u0119? I jest jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong> <\/em>Niestety tak. Im bardziej kto\u015b jest w swoich zachowaniach psychopatyczny, tym bardziej b\u0119dzie wykorzystywa\u0142 takie rzeczy. Pami\u0119tajmy, \u017ce sprawca przemocy mo\u017ce mie\u0107 ro\u017cny profil osobowo\u015bciowy. S\u0105 osoby, kt\u00f3re s\u0105 pozbawione empatii i wra\u017cliwo\u015bci, mog\u0105c do pewnego stopnia nie rozumie\u0107 konsekwencji swoich zachowa\u0144. A s\u0105 sprawcy przemocy, kt\u00f3rzy doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z tego, co robi\u0105. Wtedy w gr\u0119 wchodzi manipulacja i zachowania sadystyczne. <\/span><\/span><\/p>\n

Pytanie co jest gorsze: g\u0142upota czy okrucie\u0144stwo? Finalnie jedno i drugie w przypadku mobbingu mo\u017ce da\u0107 taki sam efekt. Mo\u017cemy albo mie\u0107 do czynienia z kim\u015b nieinteligentnym emocjonalnie, kto sobie nie zdaje sprawy z tego, co robi i po odpowiedniej interwencji ma szans\u0119 na korekt\u0119 swoich zachowa\u0144 – to jest sytuacja \u0142atwiejsza do przepracowania i zmiany. Mo\u017cemy jednak te\u017c mie\u0107 do czynienia z osob\u0105 psychopatyczn\u0105, kt\u00f3ra zwykle jest te\u017c bardzo inteligentna emocjonalnie i spo\u0142ecznie, doskonale zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tego, co robi. Mo\u017ce wr\u0119cz – tak jest w przypadku psychopat\u00f3w i socjopat\u00f3w – czerpa\u0107 przyjemno\u015b\u0107 z dr\u0119czenia kogo\u015b. <\/span><\/span><\/p>\n

Taka osoba \u015bwietnie \u017congluje tymi elementami kotwicz\u0105cymi. Zamiennie stosuje na przyk\u0142ad kary i nagrody. Jest w stanie zachowa\u0107 si\u0119 przemocowo, a potem da\u0107 jakiego\u015b \u201eg\u0142aska\u201d, jak\u0105\u015b gratyfikacj\u0119. W ten spos\u00f3b \u015bwiadomie moderuje tak\u0105 toksyczn\u0105 relacj\u0119. Ta sytuacja jest, naturalnie, trudniejsza. Mamy do czynienia z kim\u015b, kto dzia\u0142a z premedytacj\u0105, gra w pewn\u0105 gr\u0119. Pytanie tylko, jakie ma z tego korzy\u015bci? Czy jest sadyst\u0105? Czy mo\u017ce jest to jego \u017ale rozumiany spos\u00f3b budowania pseudoautorytetu? Motywy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, cho\u0107 konsekwencje podobne.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

\"anna-wendzikowska-wywiad\"

Ania:<\/strong><\/em> Czy jakie\u015b cechy albo wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia sprawiaj\u0105, \u017ce kto\u015b mo\u017ce by\u0107 mniej lub bardziej podatny na sytuacje mobbingowe? Z moich obserwacji wynika, \u017ce w tym samym miejscu i w podobnej sytuacji jedna osoba si\u0119 uwik\u0142a, a inna postawi granic\u0119 od razu, kiedy spotka si\u0119 z niew\u0142a\u015bciwym zachowaniem – nawet w do\u015b\u0107 drastyczny spos\u00f3b, czyli odchodz\u0105c z pracy.\u00a0<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Mo\u017ce si\u0119 na to sk\u0142ada\u0107 wiele bardzo r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, na przyk\u0142ad czynniki osobowo\u015bciowe: temperament i osobowo\u015b\u0107. Temperament jest odpowiedzialny za szybko\u015b\u0107 reakcji, na przyk\u0142ad to, jak szybko kto\u015b podejmuje decyzje. Inteligencja intrapersonalna pomaga nam rozpozna\u0107, co si\u0119 w og\u00f3le w nas dzieje. S\u0105 osoby, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 trudno\u015b\u0107 ju\u017c na tym poziomie, \u017ce jest im \u017ale. Ca\u0142y zestaw naszych uwarunkowa\u0144 osobowo\u015bciowo-temperamantalnych to jedna rzecz, ale znaczenie maj\u0105 te\u017c okoliczno\u015bci – w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach mo\u017cemy uruchamia\u0107 r\u00f3\u017cne zachowania. <\/span><\/span><\/p>\n

Je\u015bli kto\u015b generalnie ma trudny moment w \u017cyciu, brak mu poczucia bezpiecze\u0144stwa, albo czuje wi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, bo na przyk\u0142ad ma ma\u0142e dzieci, albo kredyt na g\u0142owie, albo jest jedynym \u017cywicielem rodziny, to takiej osobie b\u0119dzie trudniej. Z drugiej strony, kto\u015b inny mo\u017ce mie\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci na koncie, wspieraj\u0105cego partnera czy partnerk\u0119, kt\u00f3ry m\u00f3wi: „kochanie, nic si\u0119 nie martw, ja ci zawsze pomog\u0119, najwa\u017cniejsze, \u017ceby\u015b si\u0119 dobrze czu\u0142\/czu\u0142a”<\/em>, to takiej osobie b\u0119dzie \u0142atwiej si\u0119 obroni\u0107. <\/span><\/span><\/p>\n

Z obron\u0105 jest tak, \u017ce ona w du\u017cej mierze zale\u017cy od naszej \u015bwiadomo\u015bci naszego potencja\u0142u do obrony. T\u0142umacz\u0105c tak bardzo obrazowo, kiedy mam kij bejsbolowy to czuj\u0119 si\u0119 bardziej pewna tego, \u017ce mog\u0119 si\u0119 obroni\u0107. A je\u015bli widz\u0119 du\u017cego przeciwnika, a nie mam przy sobie nic, co mo\u017ce mi pos\u0142u\u017cy\u0107 do obrony, dodatkowo jestem zm\u0119czona, os\u0142abiona i w l\u0119ku to b\u0119dzie mi trudniej. \u0141atwiej zrozumie\u0107 te skomplikowane zale\u017cno\u015bci poprzez proste analogie.<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Spotka\u0142am si\u0119 z takim stwierdzeniem, \u017ce osoby z do\u015bwiadczeniami dorastania w rodzinach dysfunkcyjnych, maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 trudno\u015b\u0107 z obron\u0105 czy z wychodzeniem z toksycznego \u015brodowiska pracy, poniewa\u017c s\u0105 przyzwyczajane do przemocowych zachowa\u0144. Zostaj\u0105 d\u0142u\u017cej, szukaj\u0105 winy w sobie… I zdecydowanie d\u0142u\u017cej maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce mo\u017ce jednak co\u015b si\u0119 w cudowny spos\u00f3b odmieni.<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> To jest w\u0142a\u015bnie ta kwestia osobowo\u015bci. Bo czym jest osobowo\u015b\u0107? To nasza sta\u0142a tendencja do powtarzania schemat\u00f3w, a schematy s\u0105 zwi\u0105zane z naszymi emocjami i przekonaniami. Je\u015bli to jest sta\u0142a tendencja, to nazywamy to cech\u0105 osobowo\u015bciow\u0105. Kto\u015b mo\u017ce mie\u0107 tak\u0105 tendencj\u0119, \u017ce kiedy przydarza mu si\u0119 co\u015b z\u0142ego, to szuka przede wszystkim winy w sobie. Je\u015bli kto\u015b uwa\u017ca, \u017ce aby zas\u0142u\u017cy\u0107 na uznanie czy w og\u00f3le bycie zauwa\u017conym musi robi\u0107 wszystko perfekcyjnie, w taki spos\u00f3b reaguje i tak dzia\u0142a, to jest to jego cecha osobowo\u015bciowa. I s\u0105 niestety takie cechy osobowo\u015bciowe, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce \u0142atwiej wpa\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119 toksycznych zale\u017cno\u015bci. <\/span><\/span><\/p>\n

Osoby bardziej nara\u017cone na mobbing to zwykle perfekcjoni\u015bci. To osoby o du\u017cej wra\u017cliwo\u015bci, szukaj\u0105ce winy raczej po swojej stronie, funkcjonuj\u0105ce przy tym pod\u0142ug schematu zadowalania innych, podporz\u0105dkowywania si\u0119 – wa\u017cne s\u0105 dla nich zewn\u0119trzne kryteria oceny. Bardzo potrzebuj\u0105 docenienia i zauwa\u017cenia. Ich kompas samooceny jest na zewn\u0105trz, a nie wewn\u0105trz tak jak to powinno by\u0107. Przy takim zestawie cech \u0142atwiej sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 mobbingu. <\/span><\/span><\/p>\n

Je\u015bli osoby mobbinguj\u0105ce stosuj\u0105 manipulacje i maj\u0105 wy\u017cszy poziom inteligencji emocjonalnej, to wyczuj\u0105 kogo\u015b podatnego na przemoc. Sprawca przemocy zauwa\u017ca ofiar\u0119. M\u00f3wi\u0105c kolokwialnie: wie, do kogo mo\u017ce podskoczy\u0107. Tak jak klasowy osi\u0142ek zawsze wybiera do gn\u0119bienia kogo\u015b s\u0142abszego, a nie r\u00f3wnego sobie. Bardzo cz\u0119sto w takich sytuacjach przemocowych ju\u017c na starcie szanse nie s\u0105 r\u00f3wne.<\/span><\/span><\/p>\n

\"maria-rotkel-wywiad\"

Ania:<\/strong><\/em> A co si\u0119 dzieje z kim\u015b po do\u015bwiadczeniu przemocy w miejscu pracy?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> To zale\u017cy od tych samych czynnik\u00f3w, od kt\u00f3rych zale\u017cy pierwsza reakcja na przemoc. Du\u017ce znaczenie ma wsparcie zewn\u0119trzne. \u0141atwiej jest osobom, kt\u00f3re to wsparcie maj\u0105. Zale\u017cy to te\u017c od poprzednich do\u015bwiadcze\u0144, czy kto\u015b sobie zapisa\u0142 w pami\u0119ci, \u017ce potrafi si\u0119 obroni\u0107, \u017ce \u0142atwo dochodzi do siebie. Czy potrafi si\u0119 sob\u0105 opiekowa\u0107, zadba\u0107 o siebie i czy lubi siebie. <\/span><\/span><\/p>\n

Czyli z psychologicznego punktu widzenia to zale\u017cy od naszych kompetencji charakterologicznych i od naszych zasob\u00f3w – swoich i zewn\u0119trznych. To zale\u017cy od naszej sytuacji \u017cyciowej. Bo je\u015bli kto\u015b zostaje bez pracy i bez pieni\u0119dzy, to b\u0119dzie mia\u0142 ogromne poczucie zagro\u017cenia. Ale je\u015bli kto\u015b ma zabezpieczenie finansowe to b\u0119dzie mu \u0142atwiej.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> A jak sobie pom\u00f3c? Czy m\u00f3wienie o swoich prze\u017cyciach to dobry pomys\u0142? Czy warto stan\u0105\u0107 \u201ew prawdzie\u201d<\/em>?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> To jest warunek konieczny, cho\u0107 bywa odraczany. Tak samo jest z ofiarami innych rodzaj\u00f3w przemocy. Trzeba przej\u015b\u0107 przez konkretne fazy.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> A jakie to s\u0105 fazy?<\/span><\/span>

Maria:<\/em><\/strong> Musimy zda\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce jest nam \u017ale. Umie\u0107 nazwa\u0107 to, co si\u0119 z nami dzieje. Umie\u0107 wskaza\u0107 spraw\u0119 przemocy i mie\u0107 w sobie takie przekonanie, \u017ce kto\u015b nie ma prawa si\u0119 tak zachowywa\u0107. Tutaj du\u017co os\u00f3b utyka. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 kto\u015b, kto by\u0142 na przyk\u0142ad bity przez rodzic\u00f3w albo by\u0142 ofiar\u0105 jakiego\u015b innego rodzaju przemocy i m\u00f3wiono mu, \u017ce to jest w porz\u0105dku, \u017ce to jest normalne i wszyscy tak maj\u0105 – „a to jest twoja mama czy tata i oni maj\u0105 prawo tak si\u0119 zachowywa\u0107”.<\/em> Takiej osobie b\u0119dzie trudno powiedzie\u0107: nie mam na to zgody. <\/span><\/span><\/p>\n

Potem trzeba umie\u0107 to sobie uporz\u0105dkowa\u0107, przepracowa\u0107. Wa\u017cna jest te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce warto to zwerbalizowa\u0107. To jest forma autoterapii, ale i szansa, \u017ce zostan\u0105 wyci\u0105gni\u0119te konsekwencje wobec sprawcy przemocy – i to jest wa\u017cne spo\u0142ecznie dzia\u0142anie. Mo\u017ce pom\u00f3c osobom w podobnej sytuacji.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> A dlaczego jest taki l\u0119k \u017ceby o tym m\u00f3wi\u0107, nawet u os\u00f3b, kt\u00f3re wydawa\u0142oby si\u0119 s\u0105 na tyle dobrze umocowane w organizacji, \u017ce spokojnie mog\u0142yby co\u015b powiedzie\u0107? Kto\u015b prywatnie przyznaje: te\u017c mnie to dotkn\u0119\u0142o, a g\u0142o\u015bno, publicznie zarzeka si\u0119, \u017ce nic takiego nie mia\u0142o miejsca.<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Pewnie rachunek zysk\u00f3w i start wskazuje na to, \u017ce lepiej nic nie m\u00f3wi\u0107.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> A czy to jest te\u017c tak, \u017ce reakcje z zewn\u0105trz cz\u0119sto s\u0105 krzywdz\u0105ce i retraumatyzujace dla ofiary? „Przesta\u0144 si\u0119 mazgai\u0107. Nie przesadzaj. Tyle lat tam pracowa\u0142e\u015b\/pracowa\u0142a\u015b, nagle ci to zacz\u0119\u0142o przeszkadza\u0107?<\/em>\u00a0Takie fajne rzeczy robi\u0142a\u015b w pracy, a nagle jeste\u015b niezadowolona?”<\/em> I tak dalej\u2026<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Tak mo\u017ce by\u0107. Ale je\u015bli ofiara ma taki moment i takie kompetencje, \u017ce si\u0119 jednak odwa\u017cy powiedzie\u0107, to powinno jej to da\u0107 si\u0142\u0119. Albo inaczej: je\u015bli takie komentarze i opinie kogo\u015b powstrzymaj\u0105 to znaczy, \u017ce problem jest gdzie\u015b wewn\u0105trz tej osoby. Mo\u017ce nie czuje si\u0119 wystarczaj\u0105co bezpiecznie w swoim \u017cyciu? Mo\u017ce nie jest dobrze po\u0142\u0105czona z sam\u0105 sob\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c o osobach silnych m\u00f3wimy o wizerunku. Mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce kto\u015b nam si\u0119 wydaje silny i mo\u017ce mie\u0107 nawet pewne spo\u0142eczne atrybuty si\u0142y, na przyk\u0142ad wysokie stanowisko, ale w \u015brodku taka osoba mo\u017ce by\u0107 ma\u0142\u0105, przestraszon\u0105 dziewczynk\u0105. I w takiej sytuacji strach przed ocen\u0105 b\u0119dzie jednym z czynnik\u00f3w utrzymuj\u0105cych t\u0119 osob\u0119 w status quo.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Co nam robi przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 przemoc o charakterze mobbingu, na kt\u00f3r\u0105 nie reagujemy?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> To prowadzi do czego\u015b, co nazywamy wyuczon\u0105 bezradno\u015bci\u0105 – czyli w pewnym momencie stajemy si\u0119 bezwolni. Pozbawia nas to poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, sprawczo\u015bci, energii, motywacji. Wysysa z nas \u017cycie, tracimy rado\u015b\u0107. Nic tak nie pozbawia nas si\u0142y, poczucia warto\u015bci i przyjemno\u015bci \u017cycia jak przemoc. Dlatego konsekwencj\u0105 s\u0105 zaburzenia nastroju. <\/span><\/span><\/p>\n

To mog\u0105 by\u0107 stany l\u0119kowe, bardzo cz\u0119sto jest to depresja. Jeste\u015bmy wycie\u0144czeni r\u00f3wnie\u017c skutkami wt\u00f3rnymi, na przyk\u0142ad udawaniem, \u017ce wszystko jest dobrze. Albo nieudanymi pr\u00f3bami – bo kto\u015b mo\u017ce mie\u0107 impuls, \u017ceby co\u015b zrobi\u0107 czy zmieni\u0107, a s\u0142yszy od otoczenia: „zwariowa\u0142e\u015b? Przecie\u017c masz tak\u0105 wspania\u0142\u0105 prac\u0119.”<\/em> I to jest wt\u00f3rnie traumatyzuj\u0105ce do\u015bwiadczenie. <\/span><\/span><\/p>\n

Po drodze mo\u017ce by\u0107 wiele nieudanych pr\u00f3b zmiany sytuacji. Kto\u015b si\u0119 zbiera w sobie, \u017ceby tupn\u0105\u0107 nog\u0105, a w ko\u0144cu tego nie robi. Potem rozmawia z osobami, na kt\u00f3rych wsparcie liczy, a one pukaj\u0105 si\u0119 w czo\u0142o. To pozbawia si\u0142y.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

\"anna-wendzikowska-o-mobbingu\"

Ania:<\/strong><\/em> Co by\u015b doradzi\u0142a takiej osobie, kt\u00f3ra jeszcze nie jest pewna, czy to co j\u0105 spotyka to jest mobbing?<\/span><\/span>

Maria:<\/em><\/strong> Przede wszystkim poszukanie pomocy u psychologa, terapeuty lub coacha. Wa\u017cne jest, \u017ceby dzi\u0119ki dobrze zadanym pytaniom uzyska\u0107 klarowny obraz sytuacji. \u017baden specjalista nie postawi od razu diagnozy, a wywiad pozwala obu stronom zobaczy\u0107 co si\u0119 tak naprawd\u0119 dzieje. <\/span><\/span><\/p>\n

To wa\u017cne, \u017ceby umie\u0107 opisa\u0107 sytuacj\u0119 i swoje emocje. Jak si\u0119 z tym czujesz? Jakie masz uczucia i jakie my\u015bli na sw\u00f3j temat? Dobrze zadane pytania pozwalaj\u0105 ofierze przemocy u\u015bwiadomi\u0107 sobie w pe\u0142ni, czego do\u015bwiadcza. Nazwa\u0107 to. To pierwszy krok, konieczny do tego, \u017ceby w\u0142\u0105czy\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 obron\u0105.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Jakie narz\u0119dzia czy mechanizmy mo\u017cna wprowadzi\u0107 w organizacji, \u017ceby zauwa\u017ca\u0107 i rozwi\u0105zywa\u0107 takie sytuacje zanim przerodz\u0105 si\u0119 w powa\u017cny problem?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Od rozwi\u0105za\u0144 systemowych po r\u00f3\u017cne formy kontroli. Kontroli w znaczeniu os\u00f3b w organizacji, kt\u00f3re maj\u0105 kompetencje do tego, \u017ceby pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 coacha, kt\u00f3ry moderuje relacje i dba o ich dobry poziom. Czasami jest tak, \u017ce genez\u0105 zachowa\u0144 przemocowych jest jaka\u015b trudna sytuacja w organizacji – co\u015b, co tworzy stres czy presj\u0119, na kt\u00f3re ludzie mog\u0105 r\u00f3\u017cnie reagowa\u0107. Mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce kto\u015b uruchamia zachowania przemocowe, bo sam czuje si\u0119 bardzo niepewnie, niekompetentnie. Czuje si\u0119 zagro\u017cony. Przemoc mo\u017ce rodzi\u0107 si\u0119 z niezrozumienia, z l\u0119ku, z braku pewno\u015bci siebie – niekoniecznie z psychopatycznej czy socjopatyczne przyjemno\u015bci z krzywdzenia kogo\u015b. <\/span><\/span>Zdarza si\u0119 tak, \u017ce krzywdziciel sam czuje si\u0119 krzywdzony. <\/span><\/span><\/p>\n

Warto wi\u0119c wprowadza\u0107 rozwi\u0105zania systemowe, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 takiej uczciwej, obiektywnej ocenie. Regularne i daj\u0105ce miarodajne wska\u017aniki monitorowanie nastroj\u00f3w, atmosfery, samopoczucia pracownik\u00f3w. Chodzi o ocen\u0119 ich dobrostanu. Nie tylko tego, czy maj\u0105 wygodne krzes\u0142a i wystarczaj\u0105co du\u017co \u015bwiat\u0142a w pomieszczeniach, ale te\u017c i tego, jak si\u0119 czuj\u0105. Jaki jest poziom ich l\u0119ku czy stresu, jaki jest poziom ich satysfakcji. <\/span><\/span><\/p>\n

I jeszcze co\u015b, czego nauczyli\u015bmy si\u0119 podczas pandemii: zarz\u0105dzanie poczuciem bezpiecze\u0144stwa. Ostatnie lata to odkrycie, jak niezwykle istotn\u0105 warto\u015bci\u0105 jest poczucie bezpiecze\u0144stwa. Pojawi\u0142y si\u0119 warsztaty i szkolenia z zarz\u0105dzania poczuciem bezpiecze\u0144stwa. To jest co\u015b, czego nie by\u0142o nigdy wcze\u015bniej. A kiedy patrzymy na najnowsze raporty, z trzech ostatnich lat, kt\u00f3re badaj\u0105 nastroje i potrzeby pracownik\u00f3w, to okazuje si\u0119, \u017ce jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych rzeczy na rynku pracy, by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejsz\u0105, jest poczucie bezpiecze\u0144stwa.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

\"maria-rotkiel-o-mobbingu\"

Ania:<\/strong><\/em> Na rynek pracy powoli wkracza pokolenie Z, czyli ludzie urodzeni po 1995 roku, kt\u00f3rzy – ju\u017c wiemy – ponad presti\u017c i pieni\u0105dze ceni\u0105 sobie sw\u00f3j dobrostan. Oczekuj\u0105 innych rzeczy od swojego miejsca pracy. Chc\u0105 si\u0119 w nim przede wszystkim czu\u0107 dobrze. Pracuj\u0105 by \u017cy\u0107, a nie \u017cyj\u0105, \u017ceby pracowa\u0107. Czy jest szansa, \u017ce to wp\u0142ynie na mniejsz\u0105 tolerancj\u0119 wobec zachowa\u0144 niew\u0142a\u015bciwych, w tym mobbingu?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Bardzo du\u017ca szansa. Pokolenie Z wprowadza nowe standardy. Moje pokolenie, pokolenie X, to stara gwardia. To s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 cz\u0119sto ponad si\u0142y. Perfekcjoni\u015bci, kt\u00f3rzy pracowali za poklepanie po plecach i grymas zadowolenia na twarzy szefa. Pokolenie Y to ludzie ju\u017c bardziej skoncentrowani na samorozwoju, szukaj\u0105cy poczucia satysfakcji, kt\u00f3rego kompas jest wewn\u0119trzny, a nie zewn\u0119trzny. A Zetki to s\u0105 ludzie nowej ery. Chc\u0105 si\u0119 przede wszystkim rozwija\u0107, a satysfakcja z pracy jest dla nich niezwykle istotna. Oni dopiero wchodz\u0105 na rynek pracy. Tam, gdzie jest wymagane wy\u017csze wykszta\u0142cenie jeszcze ich nie ma, ale w wielu bran\u017cach ju\u017c s\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n

Iksy maj\u0105 bardzo du\u017cy problem ze zrozumienie Zetek, to s\u0105 dwa r\u00f3\u017cne \u015bwiaty. Zetki wymusz\u0105 zmian\u0119 w zarz\u0105dzaniu. Wiele raport\u00f3w dotycz\u0105cych rynku pracy m\u00f3wi, \u017ce jeste\u015bmy w czasie renesansu tak zwanych kompetencji mi\u0119kkich, np. empatycznego stylu zarz\u0105dzania, empatycznej i motywuj\u0105cej komunikacji. Pracodawcy do tego wracaj\u0105 i coraz mocniej na to w\u0142a\u015bnie stawiaj\u0105. Kluczowy w rekrutacji, zw\u0142aszcza na stanowiska menad\u017cerskie staje si\u0119 wysoki iloraz inteligencji emocjonalnej i spo\u0142ecznej – przez ostatnie lata tego nie by\u0142o. To jest dobry kierunek. <\/span><\/span><\/p>\n

Takie osoby nie tylko b\u0119d\u0105 wiedzia\u0142y, ale b\u0119d\u0105 instynktownie czu\u0142y, czym jest empatyczny spos\u00f3b zarz\u0105dzania. A empatyczny styl zarz\u0105dzania minimalizuje ryzyko zachowa\u0144 niew\u0142a\u015bciwych. Na naszych oczach dokonuj\u0105 si\u0119 niezwykle istotne zmiany na rynku pracy. Organizacje zaczynaj\u0105 priorytetowo traktowa\u0107 dobrostan pracownik\u00f3w, a profilaktyka zachowa\u0144 mobbingowych staje si\u0119 podstaw\u0105 – dbanie o to, \u017ceby \u015brodowisko wewn\u0119trzne organizacji w \u017caden spos\u00f3b nie sprzyja\u0142o zachowaniom mobbingowym, kt\u00f3rym sprzyja du\u017ca presja, wysoki poziom stresu, nierealistyczne oczekiwania czy nieadekwatne narz\u0119dzia. W takim trudnym \u015brodowisku mniej kompetentny menad\u017cer, dodatkowo z okre\u015blonym rysem osobowo\u015bciowym, na przyk\u0142ad niskim poczuciem w\u0142asnej warto\u015bci, mo\u017ce ucieka\u0107 si\u0119 do zachowa\u0144 przemocowych.\u00a0<\/span><\/span>

Ania:<\/strong><\/em> Czy s\u0105 jakie\u015b plus do\u015bwiadczenia mobbingu?<\/span><\/span>

Maria:<\/strong><\/em> Tu dzia\u0142a zasada: je\u015bli si\u0119 obronisz to zyskujesz wa\u017cne do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re buduje twoj\u0105 si\u0142\u0119 i twoje poczucie sprawczo\u015bci. Obroni\u0142am si\u0119, umiem to zrobi\u0107 – to bardzo wzmacnia. Buduje wiedz\u0119 na sw\u00f3j temat i zaufanie do samego siebie. Kolejna sytuacja, kiedy kto\u015b b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 przekroczy\u0107 nasze granice, b\u0119dzie \u0142atwiejsza do powstrzymania. Ale tutaj pojawia si\u0119 pytanie, jak w przypadku innych traumatycznych prze\u017cy\u0107: czy naprawd\u0119 musimy odrabia\u0107 takie trudne lekcje? I jeszcze jedna wa\u017cna rzeczy: po takim do\u015bwiadczeniu, jak po ka\u017cdej bitwie, trzeba wyleczy\u0107 rany, kt\u00f3re bywaj\u0105 bardzo g\u0142\u0119bokie.<\/span><\/span><\/p>\n

O mobbingu w pracy s\u0142owem podsumowania<\/h2>\n

Mobbing w pracy zdaje si\u0119 powoli odchodzi\u0107 w zapomnienie – niestety, nadal jest to cz\u0119sty problem w wielu polskich przedsi\u0119biorstwach. Wierzymy, \u017ce wraz z up\u0142ywem czasu, sp\u0119dzanego na realnych dzia\u0142aniach i dzi\u0119ki wsp\u00f3lnym wysi\u0142kom, skoncentrowanym na nag\u0142a\u015bnianiu tego rodzaju zjawisk, uda nam si\u0119 w spos\u00f3b wyra\u017any zminimalizowa\u0107, je\u015bli nie ca\u0142kowicie wykluczy\u0107 przemocowe zachowania z przestrzeni publicznej i zak\u0142ad\u00f3w pracy.<\/p>\n

Z tego miejsca pragniemy r\u00f3wnie\u017c serdecznie podzi\u0119kowa\u0107 Annie Wendzikowskiej i Marii Rotkiel<\/strong> za podzielenie si\u0119 z nami i naszymi czytelnikami gar\u015bci\u0105 arcyciekawych przemy\u015ble\u0144 i porad w omawianym zakresie. Jeste\u015bmy pe\u0142ni przekonania, \u017ce w\u0142a\u015bnie takie odwa\u017cne i szczere komunikaty pomog\u0105 nam wszystkim w budowie lepszego \u015bwiata – pozbawionego przemocy, poni\u017cania i innego typu niegodnego traktowania.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mobbing – rozmowa Anny Wendzikowskiej z Mari\u0105 Rotkiel. Czym jest mobbing w pracy i jak si\u0119 przed nim uchroni\u0107? Gdzie szuka\u0107 pomocy?<\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":39570,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[2624,2625,2622,2623],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39239"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40313,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39239\/revisions\/40313"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}