{"id":39047,"date":"2023-03-17T15:59:52","date_gmt":"2023-03-17T14:59:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=39047"},"modified":"2023-03-17T15:59:54","modified_gmt":"2023-03-17T14:59:54","slug":"35-czynny-podatnik-vat-kto-to-jest-jak-nim-zostac-i-po-co","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/35-czynny-podatnik-vat-kto-to-jest-jak-nim-zostac-i-po-co\/","title":{"rendered":"Czynny podatnik VAT – kto to jest? Jak nim zosta\u0107 i po co?"},"content":{"rendered":"\n

Jak powiedzia\u0142 Benjamin Franklin, „na tym \u015bwiecie pewne s\u0105 tylko \u015bmier\u0107 i podatki”<\/em> – trudno jest si\u0119 z tym stwierdzeniem nie zgodzi\u0107. O ile jednak przemijalno\u015b\u0107 ludzkiej egzystencji zostawi\u0107 mo\u017cemy teologom i filozofom, o tyle kwestie dotycz\u0105ce systemu podatkowego i zagadnienia zwi\u0105zane z prowadzeniem dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej mo\u017cemy uzna\u0107 za w\u0142asn\u0105 specjalno\u015b\u0107. Czynny podatnik VAT – kto to jest?<\/strong><\/p>\n

\"czynny-podatnik-vat\"<\/p>\n

Czym w og\u00f3le jest podatek VAT? Kiedy trzeba go op\u0142aca\u0107, a kiedy mo\u017cna z niego zrezygnowa\u0107? Czynny podatnik VAT a bierny – jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice? Jakie przywileje i obowi\u0105zki zdob\u0119dziemy staj\u0105c si\u0119 czynnymi podatnikami VAT? Jak zarejestrowa\u0107 si\u0119 do op\u0142acania podatku VAT? Na te i inne pytania postaramy si\u0119 odpowiedzie\u0107 w niniejszym materiale.<\/p>\n

Podatek VAT w pigu\u0142ce<\/h2>\n

Podatek VAT, czyli podatek od warto\u015bci dodanej do towar\u00f3w i us\u0142ug, jest jednym z najpopularniejszych obci\u0105\u017ce\u0144 fiskalnych na \u015bwiecie. Suma podatku nale\u017cnego do zap\u0142aty okre\u015bla warto\u015b\u0107 procentowa, zale\u017cna od rodzaju towaru lub us\u0142ugi.<\/p>\n

Konstrukcja podatku VAT sprawia, \u017ce wi\u0119kszo\u015bci podmiotom gospodarczym op\u0142aca si\u0119 bycie czynnym podatnikiem VAT<\/strong>, nawet w\u00f3wczas, gdy nie s\u0105 do tego obligowaniu prawem. Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej obowi\u0105zane s\u0105 odpowiednimi traktatami do wprowadzenia i utrzymania podatku VAT w swoim systemie fiskalnym – fakt ten zaognia sp\u00f3r na temat jego zasadno\u015bci i op\u0142acalno\u015bci z punktu widzenia pa\u0144stwowej gospodarki.<\/p>\n

Krytyka podatku VAT zwi\u0105zana jest przede wszystkim z jego efektywno\u015bci\u0105 i korupcjogenno\u015bci\u0105. Jego przeciwnicy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce legislacja w tej materii jest niejednolita i skomplikowana<\/strong>, a pr\u00f3by jak najdok\u0142adniejszego prze\u0142o\u017cenia przepis\u00f3w na indywidualn\u0105 sytuacj\u0119 danej firmy (w celu unikni\u0119cia przypadkowego konfliktu z prawem), generuj\u0105 dodatkowe koszty po stronie przedsi\u0119biorc\u00f3w, przek\u0142adaj\u0105c si\u0119 na wy\u017csz\u0105 cen\u0119 finalnych d\u00f3br. Ponadto, zgodnie z wyliczeniami Komisji Europejskiej, kraje Unii trac\u0105 rocznie nawet 50 miliard\u00f3w euro w wyniku wy\u0142udze\u0144<\/strong> – najpopularniejszym schematem jest tutaj tzw. „karuzela VAT<\/a>„.<\/p>\n

Jako alternatyw\u0119 dla VAT, jego krytycy proponuj\u0105 przede wszystkim podatek obrotowy,<\/strong> kt\u00f3ry wed\u0142ug ich pogl\u0105d\u00f3w mia\u0142by by\u0107 znacznie ta\u0144szy w utrzymaniu i eliminowa\u0107 szereg furtek dla przest\u0119pc\u00f3w, jednocze\u015bnie zapewniaj\u0105c pa\u0144stwu zyski na zbli\u017conym poziomie. Jak jednak wspomnieli\u015bmy wy\u017cej, wprowadzenie go jako zamiennika dla podatku VAT b\u0119dzie w krajach Unii Europejskiej niemo\u017cliwe.<\/p>\n

<\/p>\n

Czynny podatnik VAT – kto to jest?<\/h2>\n

Jak nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, czynnymi podatnikami VAT nazywamy podmioty, wykonuj\u0105ce czynno\u015bci opodatkowane, zarejestrowane do VAT i op\u0142acaj\u0105ce podatek naliczony zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi stawkami.<\/strong> Naturalnie, osoba fizyczna nie mo\u017ce by\u0107 czynnym podatnikiem VAT – mo\u017cliwo\u015b\u0107 t\u0119 ma wy\u0142\u0105cznie osoba prowadz\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105.<\/p>\n

W przypadku niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, zarejestrowanie si\u0119 w urz\u0119dzie w charakterze czynnego podatnika VAT b\u0119dzie niezb\u0119dne, o czym stanowi\u0105 odpowiednie ustawy. W pozosta\u0142ych sytuacjach, rzecz ta b\u0119dzie opcjonalna dla przedsi\u0119biorcy. Je\u017celi opisywany obowi\u0105zek nas nie dotyczy, to warto zastanowi\u0107 si\u0119, czy i tak rejestracja nie by\u0142aby dla nas korzystnym rozwi\u0105zaniem.<\/p>\n

<\/p>\n

Podatnik VAT – czynny a bierny<\/h2>\n

Skoro w rozr\u00f3\u017cniamy w przestrzeni gospodarczej poj\u0119cie czynnego podatnika VAT, to powinni\u015bmy zastanowi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad jego potencjalnym antonimem i rzeczywistym znaczeniem. Czy istnieje „bierny podatnik VAT”? Je\u015bli tak, to czym si\u0119 charakteryzuje?<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, istnieje. O ile czynny podatnik VAT op\u0142aca nale\u017cny podatek, pomniejszaj\u0105c go rzecz jasna o VAT naliczony (wynikaj\u0105cy z poczynionych inwestycji b\u0105d\u017a stanowi\u0105cy cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adow\u0105 poniesionych koszt\u00f3w), o tyle sytuacja ta nie dotyczy biernych podatnik\u00f3w VAT – ten nie odprowadza rzeczonego podatku od swojej sprzeda\u017cy towar\u00f3w i us\u0142ug, ale jednocze\u015bnie nie odlicza go od swoich zakup\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Podatnik VAT zwolniony – kiedy podatnicy VAT mog\u0105 z tego skorzysta\u0107?<\/h3>\n

Innym sformu\u0142owaniem okre\u015blaj\u0105cym biernego podatnika VAT jest „podatnik VAT zwolniony”. Jak ju\u017c wskazali\u015bmy wy\u017cej, w takim przypadku podmiot gospodarczy nadal musi figurowa\u0107 w rejestrze VAT, jednak nie odprowadza do Urz\u0119du Skarbowego \u017cadnych nale\u017cno\u015bci<\/strong>, jednocze\u015bnie nie mog\u0105c korzysta\u0107 z odlicze\u0144, w\u0142a\u015bciwych dla podatnik\u00f3w czynnych.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, jako podatnik bierny, nie musimy sk\u0142ada\u0107 deklaracji VAT, ani przesy\u0142a\u0107 do urz\u0119du skarbowego jednolitych plik\u00f3w kontrolnych (JPK<\/a>). B\u0119dziesz jednak zmuszony do prowadzenia ewidencji sprzeda\u017cy w spos\u00f3b rzetelny, tak, by monitorowa\u0107 limit rocznej sprzeda\u017cy, ustanowiony na poziomie 200 000 z\u0142otych obrotu – w innym razie nie b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 ze zwolnienia podmiotowego. O co dok\u0142adnie chodzi? Tego dowiesz si\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/p>\n

<\/p>\n

Kiedy nie trzeba by\u0107 czynnym podatnikiem VAT?<\/h2>\n

Cho\u0107 funkcjonowanie w gospodarce jako czynny podatnik VAT mo\u017ce mie\u0107 wiele zalet, to nie zawsze jest to dla przedsi\u0119biorcy czynnik korzystny – szcz\u0119\u015bliwie, cz\u0119sto nie jest on nawet konieczny. Istniej\u0105 dwie sytuacje, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorca mo\u017ce skorzysta\u0107 ze zwolnienia z podatku VAT, staj\u0105c si\u0119 w rzeczywisto\u015bci jego biernym podatnikiem.<\/p>\n

Wyr\u00f3\u017cniamy dwa rodzaje takiego zwolnienia – zwolnienie podmiotowe oraz zwolnienie przedmiotowe. Na czym one polegaj\u0105?<\/p>\n

Zwolnienie podmiotowe<\/h3>\n

Ze zwolnienia podmiotowego mo\u017ce skorzysta\u0107 ka\u017cdy przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry nie b\u0119d\u0105c obligowanym do rejestracji jako czynny podatnik VAT z uwagi na rodzaj podejmowanej dzia\u0142alno\u015bci, osi\u0105ga roczny obr\u00f3t w kwocie mniejszej ni\u017c 200 000 z\u0142otych. <\/strong>Przedsi\u0119biorcy s\u0105 jednak w tej sytuacji zmuszeni do skrupulatnego prowadzenia ewidencji sprzeda\u017cy, dokumentuj\u0105cej jego roczny obr\u00f3t – po przekroczeniu ustawowej kwoty, nale\u017cy natychmiast zarejestrowa\u0107 si\u0119 we w\u0142a\u015bciwym dla siebie urz\u0119dzie skarbowym.<\/p>\n

Zwolnienie przedmiotowe<\/h3>\n

Ze zwolnienia przedmiotowego mo\u017ce skorzysta\u0107 ka\u017cdy przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 wymienion\u0105 w art. 43 ustawy o VAT. <\/strong>Sam artyku\u0142 jest dosy\u0107 d\u0142ugi, do\u015b\u0107 drobiazgowo pochylaj\u0105c si\u0119 nad r\u00f3\u017cnorodnymi rodzajami dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej – warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119 na to by mu si\u0119 przyjrze\u0107, lub skorzysta\u0107 z pomocy do\u015bwiadczonego biura ksi\u0119gowego, celem unikni\u0119cia niepotrzebnych nerw\u00f3w i konflikt\u00f3w z urz\u0119dnikami.<\/p>\n

Warto przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce w niekt\u00f3rych sytuacjach podatnik \u015bwiadcz\u0105cy r\u00f3\u017cne rodzaje us\u0142ug, mo\u017ce korzysta\u0107 ze zwolnienia podmiotowego nawet w\u00f3wczas, gdy pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 jego obrotu przekroczy\u0142a ustawowy limit, ale zosta\u0142a zwolniona z obowi\u0105zku op\u0142acenia daniny na podstawie zwolnienia przedmiotowego. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 liter\u0105 prawa, czynno\u015bci zwolnione z opodatkowania nie s\u0105 wliczane do ca\u0142o\u015bciowego limitu obrotu.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Kto musi zarejestrowa\u0107 si\u0119 jako czynny podatnik VAT?<\/h2>\n

Podsumowuj\u0105c wszelkie powy\u017csze s\u0142owa, stosowny formularz w urz\u0119dzie skarbowym z\u0142o\u017cy\u0107 musi ka\u017cdy przedsi\u0119biorca, nawet ci, kt\u00f3rzy docelowo korzysta\u0107 b\u0119d\u0105 ze zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego. W\u00f3wczas nie rejestrujemy si\u0119 jednak jako czynny podatnik.<\/p>\n

Niemniej, ustawa o VAT do\u015b\u0107 wyra\u017anie precyzuje r\u00f3wnie\u017c to, kto i w jakim okresie musi okre\u015bli\u0107 si\u0119 czynnym podatnikiem VAT. Na kim zatem bezwarunkowo ci\u0105\u017cy to brzemi\u0119?<\/p>\n

Obowi\u0105zek op\u0142acania podatku VAT – na kim ci\u0105\u017cy?<\/h3>\n

Pierwsz\u0105 sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej nale\u017cy zarejestrowa\u0107 si\u0119 (lub przerejestrowa\u0107) jako czynny p\u0142atnik VAT, jest moment przekroczenia przez przedsi\u0119biorc\u0119 ustawowego progu 200 000 z\u0142otych obrotu rocznie.<\/strong> Ka\u017cda kolejna sprzeda\u017c po przekroczeniu limitu rodzi konieczno\u015b\u0107 uiszczenia stosownego podatku.<\/p>\n

Obowi\u0105zek odprowadzania podatku VAT od pierwszej sprzeda\u017cy ci\u0105\u017cy z kolei na dw\u00f3ch rodzajach podmiot\u00f3w. Pierwszym z nich s\u0105 przedsi\u0119biorcy nieposiadaj\u0105cy siedziby dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej na terenie naszego kraju<\/strong>. Drugim za\u015b ci, na kt\u00f3rych obowi\u0105zek ten nak\u0142ada ustawa.<\/p>\n

Rzecz dotyczy podatnik\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119:<\/p>\n