{"id":35802,"date":"2021-12-10T16:04:25","date_gmt":"2021-12-10T15:04:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=35802"},"modified":"2025-05-14T13:50:09","modified_gmt":"2025-05-14T11:50:09","slug":"20-ubezwlasnowolnienie-co-to-z-jakich-przyczyn-procedura-ile-trwa-koszty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/20-ubezwlasnowolnienie-co-to-z-jakich-przyczyn-procedura-ile-trwa-koszty\/","title":{"rendered":"Ubezw\u0142asnowolnienie: Wszystko, co musisz wiedzie\u0107. Co to, z jakich przyczyn, procedura, ile trwa i jakie s\u0105 koszty?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Czym jest ubezw\u0142asnowolnienie? Cho\u0107 sama procedura mo\u017ce budzi\u0107 kontrowersje, zosta\u0142a stworzona z my\u015bl\u0105 o ochronie naszych bliskich. Mocno schorowane, starsze osoby, cierpi\u0105cy na powa\u017cne choroby psychiczne czy te\u017c uzale\u017cnieni, czasem nie s\u0105 w stanie samodzielnie stanowi\u0107 o swoim \u017cyciu, czy maj\u0105tku. Kogo i z jakich przyczyn mo\u017cna ubezw\u0142asnowolni\u0107 i na czym polega ten proces? T\u0142umaczymy, a tak\u017ce odpowiadamy, ile trwa ubezw\u0142asnowolnienie i czy trzeba za nie zap\u0142aci\u0107.<\/strong><\/p>\n<h2><strong>Czym jest ubezw\u0142asnowolnienie?<\/strong><\/h2>\n<p>Spotkali\u015bcie si\u0119 z terminem &#8222;ubezw\u0142asnowolnienie&#8221; i nie wiecie, na czym polega taki proces? Cho\u0107 ka\u017cda osoba od chwili urodzenia posiada tzw. zdolno\u015b\u0107 prawn\u0105, to dopiero po osi\u0105gni\u0119ciu pe\u0142noletnio\u015bci zyskujemy pe\u0142n\u0105 zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego nabywania praw i zaci\u0105gania zobowi\u0105za\u0144.<\/p>\n<p>Co wa\u017cne, cz\u0119\u015bciow\u0105 zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych nabywamy z kolei po uko\u0144czeniu 13 roku \u017cycia. W praktyce osoby w tym wieku mog\u0105 jednak zawiera\u0107 jedynie proste umowy w drobnych \u017cyciowych sprawach.<\/p>\n<p><strong>Ubezw\u0142asnowolnienie dotyczy w\u0142a\u015bnie zakresu zdolno\u015bci do tych czynno\u015bci &#8211; cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie pozbawiaj\u0105c ubezw\u0142asnowolnion\u0105 osob\u0119 mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego dzia\u0142ania w sferze prawnej<\/strong>.<\/p>\n<h3>Zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych a zdolno\u015b\u0107 prawna &#8211; czy to to samo?<\/h3>\n<p>Uwaga! Tu warto podkre\u015bli\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119, jaka istnieje pomi\u0119dzy zdolno\u015bci\u0105 do czynno\u015bci prawnych<a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/20-osoba-fizyczna-a-prawna-jak-je-rozroznic-definicje\/\"> os\u00f3b fizycznych<\/a>, a sam\u0105 zdolno\u015bci\u0105 prawn\u0105. Tej drugiej nie mo\u017cna nikogo pozbawi\u0107, nawet na drodze ubezw\u0142asnowolnienia. <strong>Cho\u0107 wi\u0119c taka osoba nadal mo\u017ce by\u0107 w\u0142a\u015bcicielem nieruchomo\u015bci, czy np. auta, mo\u017cna jej ograniczy\u0107 lub odebra\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego zawierania um\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p>Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 z kolei ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite od cz\u0119\u015bciowego i jak przebiega ich procedura? Temu przyjrzymy si\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu!<\/p>\n<h2><strong>Kto mo\u017ce zosta\u0107 ubezw\u0142asnowolniony?<\/strong><\/h2>\n<p>Ubezw\u0142asnowolnienie to prawne ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci decydowania o w\u0142asnych sprawach przez osob\u0119, kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na stan zdrowia psychicznego nie jest w stanie samodzielnie podejmowa\u0107 racjonalnych decyzji.<\/p>\n<p>Ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite dotyczy os\u00f3b powy\u017cej 13. roku \u017cycia, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na chorob\u0119 psychiczn\u0105, niedorozw\u00f3j umys\u0142owy lub inne zaburzenia psychiczne, jak np. alkoholizm lub narkomania, nie potrafi\u0105 zarz\u0105dza\u0107 swoim post\u0119powaniem. W takiej sytuacji osoba traci prawo do samodzielnego dzia\u0142ania w sprawach osobistych i maj\u0105tkowych.<\/p>\n<p>Z kolei ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe stosuje si\u0119 w przypadkach, gdy osoba uko\u0144czy\u0142a 18 lat i r\u00f3wnie\u017c zmaga si\u0119 z chorob\u0105 psychiczn\u0105, upo\u015bledzeniem umys\u0142owym lub innymi zaburzeniami, takimi jak uzale\u017cnienie od <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/17\/zarobki\/renta-alkoholowa-2024-warunki-ile-wynosi\/\">alkoholu<\/a> czy narkotyk\u00f3w, lecz jej stan nie jest a\u017c tak powa\u017cny, by uzasadnia\u0142 ca\u0142kowite pozbawienie zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych.<\/p>\n<p>W takich sytuacjach ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe umo\u017cliwia tej osobie podejmowanie pewnych dzia\u0142a\u0144 z ograniczon\u0105 pomoc\u0105 opiekuna lub kuratora, kt\u00f3ry wspiera j\u0105 w prowadzeniu codziennych spraw.<\/p>\n<h2><strong>Ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite &#8211; na czym polega?<\/strong><\/h2>\n<p>Na czym polega ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite? <strong>W jego efekcie ubezw\u0142asnowolniona osoba ca\u0142kowicie traci zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych, co oznacza m.in. niemo\u017cno\u015b\u0107 samodzielnego zawierania um\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p>W przypadku ca\u0142kowitego ubezw\u0142asnowolnienia niezb\u0119dne b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c wyznaczenie opiekuna, chyba, \u017ce osoba ta znajduje si\u0119 jeszcze pod <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/20-opieka-naprzemienna-nad-dzieckiem-co-to-jest-jak-sie-ja-ustala-alimenty\/\">w\u0142adz\u0105 rodzicielsk\u0105<\/a>. Dla przyk\u0142adu, je\u015bli osob\u0105 ubezw\u0142asnowolnian\u0105 jest np. nastoletnie dziecko, nie ma konieczno\u015bci, aby posiada\u0142o ono innego opiekuna prawego, ni\u017c rodzice.<\/p>\n<h3>Kiedy mo\u017cliwe jest ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite?<\/h3>\n<p>Zgodnie z przepisami art. 13 Kodeksu cywilnego taka forma ubezw\u0142asnowolnienia jest dopuszczalna jedynie wtedy, kiedy zostan\u0105 spe\u0142nione poni\u017csze warunki:<\/p>\n<ul>\n<li>osoba ubezw\u0142asnowolniana uko\u0144czy\u0142a 13 rok \u017cycia;<\/li>\n<li>je\u017celi wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umys\u0142owego albo innego rodzaju zaburze\u0144 psychicznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci alkoholizmu lub narkomanii, nie jest w stanie samodzielnie kierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Niemo\u017cno\u015b\u0107 kierowania swoim post\u0119powaniem przez osob\u0119 fizyczn\u0105 &#8211; co oznacza?<\/h3>\n<p>Nie ka\u017cda wi\u0119c dolegliwo\u015b\u0107 zdrowotna, nawet powa\u017cna, b\u0119dzie wystarczaj\u0105cym uzasadnieniem ubezw\u0142asnowolnienia ca\u0142kowitego. Wszystko dlatego, \u017ce <strong>sama kwestia istniej\u0105cych zaburze\u0144 lub chor\u00f3b psychicznych, czy niepe\u0142nosprawno\u015bci intelektualnej nie wystarczy, aby odebra\u0107 choremu zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych<\/strong>.<\/p>\n<p>Aby mog\u0142o to nast\u0105pi\u0107, konieczne jest bowiem wskazanie, \u017ce to choroba jest przyczyn\u0105 niemo\u017cno\u015bci kierowania swoim post\u0119powaniem przez dan\u0105 osob\u0119, jak i \u017ce taka wyst\u0119puje. Co mamy na my\u015bli, m\u00f3wi\u0105c o &#8222;niemo\u017cno\u015bci&#8221;? <strong>W praktyce oznacza ona brak \u015bwiadomego kontaktu z otoczeniem oraz brak mo\u017cliwo\u015bci intelektualnej oceny swojego zachowania i wywo\u0142anych nim nast\u0119pstw.<\/strong><\/p>\n<h3>Czy s\u0105d mo\u017ce oddali\u0107 \u017c\u0105danie ubezw\u0142asnowolnienia ca\u0142kowitego?<\/h3>\n<p>Ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite to powa\u017cna procedura, maj\u0105ca wp\u0142yw nie tylko na maj\u0105tek osoby, kt\u00f3ra mu podlega, ale i jej \u017cycie prywatne. Przyk\u0142adowo <strong>osoba, kt\u00f3ra utraci\u0142a zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych, nie mo\u017ce zawrze\u0107 zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego.<\/strong><\/p>\n<p>Z tego wzgl\u0119du s\u0105d ostro\u017cnie podejmuje decyzje w tej kwestii i mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c oddali\u0107 \u017c\u0105danie ubezw\u0142asnowolnienia, je\u017celi sytuacja \u017cyciowa chorego jest ustabilizowana, ma on zapewnion\u0105 dostateczn\u0105 opiek\u0119 faktyczn\u0105 i nie zachodzi potrzeba podj\u0119cia \u017cadnych dzia\u0142a\u0144 wymagaj\u0105cych ustanowienia opieki prawnej, a orzeczenie ubezw\u0142asnowolnienia mog\u0142oby prowadzi\u0107 do zak\u0142\u00f3cenia &#8211; wbrew interesom chorego &#8211; korzystnie dla niego uregulowanej sytuacji \u017cyciowej.<\/p>\n<h2><strong>Jakie skutki ma ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe?<\/strong><\/h2>\n<p>Na czym polega z kolei ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe? Skutkuje ono ograniczeniem danej osobie zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych. <strong>Pozostawia jednak osobie ubezw\u0142asnowolnionej cz\u0119\u015bciowo mo\u017cliwo\u015b\u0107 np. samodzielnego dokonywania mniej istotnych czynno\u015bci prawnych, czyli np. zawierania prostych um\u00f3w w bie\u017c\u0105cych sprawach \u017cycia codziennego.<\/strong> Przyk\u0142ad mo\u017ce tu stanowi\u0107 podpisanie <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/poradnik\/3\/prawo-pracy\/rodzaje-umow-o-prace-i-cywiloprawnych-ktora-jest-najkorzystniejsza\/\">umowy<\/a> o abonament na telefon.<\/p>\n<h3>Ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe &#8211; czy wymaga przedstawiciela ustawowego?<\/h3>\n<p>To jednak tylko nieliczne proste wyj\u0105tki &#8211; do wa\u017cnych czynno\u015bci prawnych, przez kt\u00f3re osoba ubezw\u0142asnowolniona ma zaci\u0105gn\u0105\u0107 nowe zobowi\u0105zanie lub inaczej rozporz\u0105dza\u0107 swoimi prawami, potrzebny b\u0119dzie jej ustawowy przedstawiciel.<\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du wa\u017cno\u015bci czynno\u015bci prawnej osobie tej ustalana jest odpowiednia kuratela &#8211; jej przedstawiciel ustawowy pomo\u017ce jej w dysponowaniu swoimi prawami.<\/p>\n<h3>Kiedy mo\u017cliwe jest ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe?<\/h3>\n<p>W jakich przypadkach s\u0105d mo\u017ce orzec o ubezw\u0142asnowolnieniu cz\u0119\u015bciowym? Musz\u0105 zosta\u0107 spe\u0142nione nast\u0119puj\u0105ce warunki:<\/p>\n<ul>\n<li>ubezw\u0142asnowolnienie dotyczy osoby pe\u0142noletniej;<\/li>\n<li>je\u017celi z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umys\u0142owego albo innego rodzaju zaburze\u0144 psychicznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci alkoholizmu lub narkomanii, stan tej osoby nie uzasadnia ubezw\u0142asnowolnienia ca\u0142kowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Cho\u0107 o orzeczeniu ubezw\u0142asnowolnienia cz\u0119\u015bciowego decyduje obecno\u015b\u0107 tych samych jednostek chorobowych, co w przypadku ca\u0142kowitej, r\u00f3\u017cnic\u0105 ma by\u0107 to, \u017ce nie wywieraj\u0105 one na chorego a\u017c tak negatywnego wp\u0142ywu. <strong>Taka osoba najcz\u0119\u015bciej nie radzi sobie z czynno\u015bciami prawnymi \u017cycia codziennego i wymaga w nich wsparcia.<\/strong><\/p>\n<h3>Czy ubezw\u0142asnowolnienie jest orzekane dla dobra chorego, czy rodziny?<\/h3>\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce przy ograniczaniu zdolno\u015bci prawnych osoby, kt\u00f3rej dotyczy wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie s\u0105d kieruje si\u0119 przede wszystkim dobrem chorego. Ubezw\u0142asnowolnienie nie mo\u017ce wi\u0119c stanowi\u0107 formy &#8222;u\u0142atwienia&#8221; dla rodziny w opiece nad nim.<\/p>\n<p><strong>Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami przyjmuje si\u0119, \u017ce interes urz\u0119d\u00f3w, a tak\u017ce os\u00f3b trzecich &#8211; zw\u0142aszcza maj\u0105tkowy &#8211; nie mo\u017ce przes\u0105dza\u0107 o celowo\u015bci ustanowienia ubezw\u0142asnowolnienia chorego.<\/strong><\/p>\n<h3>Czy mo\u017cna orzec o ubezw\u0142asnowolnieniu w momencie poprawy zdrowia chorego?<\/h3>\n<p>Co do zasady w\u0105tpliwo\u015bci co do stanu zdrowia osoby chorej, uzasadniaj\u0105ce wniosek uczestnika post\u0119powania, musz\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w momencie orzekania ubezw\u0142asnowolnienia. <strong>Mo\u017cliwe jest jednak jej orzeczenie tak\u017ce w momencie poprawy stanu zdrowia chorego<\/strong> (dotyczy to g\u0142\u00f3wnie zaburze\u0144 oraz chor\u00f3b psychicznych), o ile poprawa ta ma charakter zdecydowanie przej\u015bciowy.<\/p>\n<h2>Kto ponosi koszty opieki w razie ubezw\u0142asnowolnienia?<\/h2>\n<p>Czy ustanowiony przez s\u0105d opiekun prawny osoby ubezw\u0142asnowolnionej ma prawo \u017c\u0105da\u0107 od niej zwrot\u00f3w koszt\u00f3w opieki nad ni\u0105? Tak &#8211; <strong>opiekun ten ma nawet prawo do otrzymywania wynagrodzenia za sprawowan\u0105 piecz\u0119<\/strong>. Wyp\u0142aty okresowe albo jednorazowe na jego \u017c\u0105danie ustala si\u0119 w dniu ustania opieki lub zwolnienia go od niej.<\/p>\n<h3>Kiedy opiekun prawny osoby ubezw\u0142asnowolnionej nie ma prawa do pobierania wynagrodzenia?<\/h3>\n<p>Wynagrodzenia takiego nie ustala si\u0119 jednak w sytuacji, kiedy wk\u0142ad opiekuna w \u017cycie chorego jest nieznaczny, lub czyni on zado\u015b\u0107 zasadom \u017cycia wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n<h3>Zwrot koszt\u00f3w i zap\u0142ata wynagrodzenia opiekuna prawnego &#8211; z czyjego maj\u0105tku s\u0105 pokrywane?<\/h3>\n<p><strong>Zwrot koszt\u00f3w i zap\u0142ata wynagrodzenia nast\u0119puje zasadniczo z dochod\u00f3w lub z maj\u0105tku ubezw\u0142asnowolnionego. <\/strong>W drodze wyj\u0105tku, gdy ubezw\u0142asnowolniony nie odpowiednich dochod\u00f3w lub maj\u0105tku, wynagrodzenie jest pokrywane ze \u015brodk\u00f3w publicznych na zasadach okre\u015blonych w ustawie o pomocy spo\u0142ecznej.<\/p>\n<h2>Wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie &#8211; kto mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 go do s\u0105du?<\/h2>\n<p>Kto mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 do s\u0105du wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie osoby chorej? Zgodnie z przepisami prawo do tego maj\u0105 tylko \u015bci\u015ble okre\u015blone osoby:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>ma\u0142\u017conek osoby<\/strong>, kt\u00f3rej dotyczy wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie;<\/li>\n<li><strong>jej krewni <\/strong>w linii prostej oraz rodze\u0144stwo, przy czym krewni nie mog\u0105 sk\u0142ada\u0107 takiego wniosku, je\u017celi osoba ta ma przedstawiciela ustawowego;<\/li>\n<li><strong>jej przedstawiciel ustawowy<\/strong>;<\/li>\n<li><strong>sama osoba chora<\/strong>, kt\u00f3ra ma zosta\u0107 ubezw\u0142asnowolniona &#8211; mo\u017cliwo\u015b\u0107 tak\u0105 dopu\u015bci\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w uchwale z dnia 29 wrze\u015bnia 2016 r. sygn. akt III CZP 38\/16.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Sprawa s\u0105dowa o ubezw\u0142asnowolnienie &#8211; jak przebiega?<\/h3>\n<p>Jak przebiega sama sprawa s\u0105dowa o ubezw\u0142asnowolnienie? Musi ona zosta\u0107 niezw\u0142ocznie wys\u0142uchana ju\u017c na samym pocz\u0105tku post\u0119powania. W zale\u017cno\u015bci od dolegliwo\u015bci chorego, zw\u0142aszcza tych natury psychicznej, <strong>wymagana b\u0119dzie przy tym przede wszystkim obecno\u015b\u0107 bieg\u0142ego lekarza psychiatry<\/strong>, kt\u00f3ry oceni, czy faktycznie nie jest on w stanie kierowa\u0107 swym post\u0119powaniem bez pomocy z zewn\u0105trz.<\/p>\n<p>Dopiero po wys\u0142uchaniu osoby potencjalnie ubezw\u0142asnowolnianej w obecno\u015bci bieg\u0142ego <a href=\"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/psycholog-psychiatra-psychoterapeuta-czym-roznia-sie-te-zawody\/\">psychologa oraz psychiatry<\/a> s\u0105d mo\u017ce zarz\u0105dzi\u0107 oddanie osoby pod opiek\u0119 opiekuna prawnego b\u0105d\u017a przedstawiciela ustawowego.<\/p>\n<h3>Doradca tymczasowy &#8211; kiedy s\u0105d ma obowi\u0105zek go wyznaczy\u0107?<\/h3>\n<p>Je\u017celi wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie dotyczy osoby pe\u0142noletniej, s\u0105d mo\u017ce na wniosek uczestnika post\u0119powania lub z urz\u0119du, przy wszcz\u0119ciu lub w toku post\u0119powania, ustanowi\u0107 dla niej doradc\u0119 tymczasowego, gdy uzna to za konieczne dla ochrony jej osoby lub mienia.<\/p>\n<h2>Uchylenie ubezw\u0142asnowolnienia &#8211; w jakich przypadkach jest mo\u017cliwe?<\/h2>\n<p>To, \u017ce w danym przypadku orzeczono ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite lub cz\u0119\u015bciowe nie oznacza, \u017ce stan taki musi trwa\u0107 do\u017cywotnio dla osoby, kt\u00f3rej dotyczy wniosek.<strong> Je\u015bli ustan\u0105 przyczyny, przez kt\u00f3re chory by\u0142 niezdolny do samodzielnego prowadzenia swoich spraw, s\u0105d b\u0119dzie mie\u0107 obowi\u0105zek uchyli\u0107 ubezw\u0142asnowolnienie.<\/strong> Mo\u017ce ono nast\u0105pi\u0107 tak\u017ce z urz\u0119du.<\/p>\n<h3>Czy mo\u017cliwa jest zmiana ubezw\u0142asnowolnienia w jego trakcie?<\/h3>\n<p>Dokona\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zmiany formy ubezw\u0142asnowolnienia. Przyk\u0142adowo, w razie zaistnienia wyra\u017anej poprawy stanu zdrowia osoby psychicznie chorej, s\u0105d mo\u017ce zmieni\u0107 ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite na cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n<p>Analogicznie, <strong>je\u015bli stan tej osoby ulegnie z kolei znacznemu pogorszeniu, s\u0105d mo\u017ce zadecydowa\u0107 o zmianie ubezw\u0142asnowolnienia cz\u0119\u015bciowego na ca\u0142kowite.<\/strong><\/p>\n<h3>Czy chory mo\u017ce sam wnioskowa\u0107 o uchylenie ubezw\u0142asnowolnienia?<\/h3>\n<p>Prawo dopuszcza tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia wniosku o uchylenie ubezw\u0142asnowolnienia przez samego chorego, zw\u0142aszcza w przypadkach, w kt\u00f3rych zaistnia\u0142o ra\u017c\u0105ce pokrzywdzenie osoby niezdolnej do samodzielnego dokonywania czynno\u015bci prawnych.<\/p>\n<h2 data-start=\"3608\" data-end=\"3674\"><strong data-start=\"3613\" data-end=\"3672\">Rodzaje ubezw\u0142asnowolnienia \u2013 jakie s\u0105 podstawy prawne?<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"3675\" data-end=\"4294\">Ubezw\u0142asnowolnienie mo\u017ce by\u0107 ca\u0142kowite lub cz\u0119\u015bciowe i jest stosowane w sytuacjach, gdy dana osoba nie jest w stanie samodzielnie podejmowa\u0107 \u015bwiadomych decyzji. Ubezw\u0142asnowolnienie ca\u0142kowite oznacza, \u017ce s\u0105d odbiera danej osobie zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych, a jej sprawami zajmuje si\u0119 opiekun prawny. W przypadku ubezw\u0142asnowolnienia cz\u0119\u015bciowego osoba taka mo\u017ce wykonywa\u0107 podstawowe czynno\u015bci prawne, ale wymaga zgody swojego kuratora. Przyczynami ubezw\u0142asnowolnienia mog\u0105 by\u0107 choroby psychiczne, upo\u015bledzenie umys\u0142owe lub uzale\u017cnienia, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 podejmowanie racjonalnych decyzji.<\/p>\n<h2 data-start=\"4296\" data-end=\"4349\"><strong data-start=\"4301\" data-end=\"4347\">Jak wygl\u0105da procedura ubezw\u0142asnowolnienia?<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"4350\" data-end=\"4830\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 cz\u0142onek rodziny, prokurator lub przedstawiciel opieki spo\u0142ecznej. Sprawa trafia do s\u0105du, kt\u00f3ry bada dokumentacj\u0119 medyczn\u0105 oraz przes\u0142uchuje \u015bwiadk\u00f3w i samego zainteresowanego. Proces ten mo\u017ce trwa\u0107 kilka miesi\u0119cy, a jego wynik zale\u017cy od opinii bieg\u0142ych lekarzy. Je\u015bli s\u0105d uzna, \u017ce ubezw\u0142asnowolnienie jest konieczne, wyznacza opiekuna prawnego lub kuratora, kt\u00f3ry b\u0119dzie podejmowa\u0142 decyzje w imieniu osoby ubezw\u0142asnowolnionej.<\/p>\n<h2 data-start=\"4350\" data-end=\"4830\">Podsumowanie i zbiorcze informacje<\/h2>\n<h3 data-pm-slice=\"1 1 []\"><strong>Co to jest ubezw\u0142asnowolnienie i w jakich sytuacjach mo\u017ce zosta\u0107 zastosowane?<\/strong><\/h3>\n<p>Ubezw\u0142asnowolnienie to procedura prawna, kt\u00f3ra ma na celu ochron\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re z powodu choroby psychicznej lub innych zaburze\u0144 nie s\u0105 w stanie podejmowa\u0107 racjonalnych decyzji i samodzielnie kierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem. Procedura ta jest stosowana w przypadkach, gdy osoba, z uwagi na swoje zaburzenia psychiczne lub inne problemy zdrowotne, nie jest w stanie w pe\u0142ni kontrolowa\u0107 swoich czynno\u015bci prawnych i mo\u017ce zaci\u0105ga\u0107 zobowi\u0105zania, kt\u00f3re s\u0105 niekorzystne dla niej lub innych os\u00f3b. Ubezw\u0142asnowolnienie mo\u017ce by\u0107 cz\u0119\u015bciowe lub ca\u0142kowite, zale\u017cnie od stopnia ograniczenia zdolno\u015bci do podejmowania decyzji przez dan\u0105 osob\u0119.<\/p>\n<p>Zgodnie z kodeksem post\u0119powania cywilnego, proces ubezw\u0142asnowolnienia wymaga z\u0142o\u017cenia odpowiedniego wniosku do s\u0105du, kt\u00f3ry po przeprowadzeniu post\u0119powania s\u0105dowego i zapoznaniu si\u0119 ze \u015bwiadectwem lekarskim, podejmuje decyzj\u0119 o ubezw\u0142asnowolnieniu. W przypadku, gdy osoba posiada zdolno\u015b\u0107 do podejmowania pewnych czynno\u015bci, s\u0105d mo\u017ce ubezw\u0142asnowolni\u0107 j\u0105 cz\u0119\u015bciowo, co oznacza, \u017ce osoba ta zachowuje prawo do podejmowania niekt\u00f3rych decyzji, ale w innych sprawach b\u0119dzie podlega\u0142a nadzorowi lub opiece. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w toku post\u0119powania praw osoby s\u0105d zasi\u0119ga opinii lekarzy i innych ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy oceniaj\u0105 stan zdrowia danej osoby, aby wyda\u0107 sprawiedliw\u0105 decyzj\u0119.<\/p>\n<h3>Przebieg procedury ubezw\u0142asnowolnienia \u2013 co warto wiedzie\u0107?<\/h3>\n<p>Proces ubezw\u0142asnowolnienia rozpoczyna si\u0119 od z\u0142o\u017cenia wniosku przez osob\u0119 uprawnion\u0105 (np. cz\u0142onka rodziny lub opiekuna prawnego) do s\u0105du opieku\u0144czego. Wnioskuj\u0105cy musi dostarczy\u0107 s\u0105dowi \u015bwiadectwo lekarskie wydane przez specjalist\u0119, kt\u00f3re potwierdza istnienie podstaw do ubezw\u0142asnowolnienia. Lekarz przeprowadzaj\u0105cy ocen\u0119 stanu zdrowia pacjenta w szczeg\u00f3lno\u015bci bada zdolno\u015b\u0107 danej osoby do samodzielnego kierowania swoim post\u0119powaniem. S\u0105d w trakcie post\u0119powania bierze pod uwag\u0119 r\u00f3\u017cne dokumenty, w tym opini\u0119 bieg\u0142ych, kt\u00f3rzy oceniaj\u0105, czy osoba spe\u0142nia warunki do ubezw\u0142asnowolnienia.<\/p>\n<p>Po z\u0142o\u017ceniu wniosku s\u0105d przeprowadza rozpraw\u0119, w trakcie kt\u00f3rej rozpatruje stan zdrowia osoby, kt\u00f3rej sprawa dotyczy, oraz ocenia, czy istniej\u0105 podstawy prawne do ograniczenia jej zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych. Postanowienie s\u0105du przys\u0142uguje za\u017calenie, co oznacza, \u017ce ka\u017cda ze stron post\u0119powania mo\u017ce odwo\u0142a\u0107 si\u0119 od decyzji s\u0105du w wyznaczonym terminie. Je\u015bli s\u0105d wyda decyzj\u0119 o ubezw\u0142asnowolnieniu, ubezw\u0142asnowolniona osoba zostaje pozbawiona cz\u0119\u015bciowej lub ca\u0142kowitej zdolno\u015bci do podejmowania dzia\u0142a\u0144 prawnych. W przypadku os\u00f3b z cz\u0119\u015bciowym ubezw\u0142asnowolnieniem, s\u0105d mo\u017ce okre\u015bli\u0107 zakres ograniczenia w zale\u017cno\u015bci od rodzaju choroby.<\/p>\n<h3>Skutki i obowi\u0105zki zwi\u0105zane z ubezw\u0142asnowolnieniem \u2013 jakie zmiany w \u017cyciu osoby dotkni\u0119tej procedur\u0105?<\/h3>\n<p>Osoba, kt\u00f3ra zostanie uznana za ubezw\u0142asnowolnion\u0105, nie b\u0119dzie mog\u0142a samodzielnie podejmowa\u0107 czynno\u015bci prawnych bez zgody swojego opiekuna lub przedstawiciela ustawowego. W zale\u017cno\u015bci od stopnia ubezw\u0142asnowolnienia, osoba ta mo\u017ce mie\u0107 ograniczone prawo do zawierania um\u00f3w, zaci\u0105gania zobowi\u0105za\u0144 czy podejmowania decyzji w sprawach maj\u0105tkowych. W przypadku pe\u0142nego ubezw\u0142asnowolnienia, ca\u0142o\u015b\u0107 tych czynno\u015bci b\u0119dzie odbywa\u0107 si\u0119 za zgod\u0105 opiekuna prawnego, kt\u00f3ry stanie si\u0119 przedstawicielem ubezw\u0142asnowolnionej osoby.<\/p>\n<p>W przypadku zmiany stanu zdrowia osoby, kt\u00f3ra zosta\u0142a ubezw\u0142asnowolniona, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ponownego rozpatrzenia sprawy przez s\u0105d. S\u0105d mo\u017ce na wniosek osoby zainteresowanej, jej rodziny lub opiekuna, zawiadomi\u0107 s\u0105d opieku\u0144czy, aby podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ewentualnej zmianie stopnia ubezw\u0142asnowolnienia. Z kolei osoby, kt\u00f3re wykonuj\u0105 obowi\u0105zki przedstawicieli ustawowych dziecka pozostaj\u0105cego w opiece, maj\u0105 obowi\u0105zek regularnie informowa\u0107 s\u0105d o stanie zdrowia i post\u0119pie w rehabilitacji osoby ubezw\u0142asnowolnionej, co daje szans\u0119 na jej ponowne uzyskanie zdolno\u015bci prawnej w przysz\u0142o\u015bci. W ka\u017cdym przypadku warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce ubezw\u0142asnowolnienie ma na celu ochron\u0119 osoby, kt\u00f3ra nie jest w stanie samodzielnie podj\u0105\u0107 decyzji, a jego celem jest zapewnienie jej bezpiecze\u0144stwa i dobrostanu.<\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_67064396_r%C4%99ce-starej-kobiety-czarno-bia%C5%82e.html<\/em><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest ubezw\u0142asnowolnienie? Cho\u0107 sama procedura mo\u017ce budzi\u0107 kontrowersje, zosta\u0142a stworzona z my\u015bl\u0105 o ochronie naszych bliskich. Mocno schorowane, starsze osoby, cierpi\u0105cy na powa\u017cne choroby psychiczne czy te\u017c uzale\u017cnieni, czasem nie s\u0105 w stanie samodzielnie stanowi\u0107 o swoim \u017cyciu, czy maj\u0105tku. Kogo i z jakich przyczyn mo\u017cna ubezw\u0142asnowolni\u0107 i na czym polega ten proces? T\u0142umaczymy, [&hellip;]<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":59264,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35802"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35802"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60735,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35802\/revisions\/60735"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}